Biografia

Opaliński Krzysztof, ur. 1609 , Sieraków (Wielkopolska), zm. 7 XII 1655 , Włoszakowice, brat Łukasza, wojewoda poznański od 1637, pisarz; 1632–37 poseł na sejmy; 1645–46 posłował do Paryża po nową królową Ludwikę Marię Gonzagę, małżonkę Władysława IV Wazy; wobec Jana II Kazimierza w opozycji, przeciwnik jego polityki, m.in. po zwycięstwie wojsk pol. pod Beresteczkiem 1651 uniemożliwił wyprawę pospolitego ruszenia w głąb Ukrainy; 1655 przyczynił się do podpisania kapitulacji pospolitego ruszenia pod Ujściem (wydarzenie to ukazał H. Sienkiewicz w Potopie), poddając Wielkopolskę protekcji Karola X Gustawa; liczył, że przy królu szwedzkim odegra znaczną rolę, ale się zawiódł; wśród Wielkopolan spotykał się coraz częściej z potępieniem. W 1650 zał. w Sierakowie pierwsze w Europie gimnazjum oparte na reformatorskiej teorii pedag. J.Á. Komenskiego; posiadał bogate zbiory biblioteczne, mecenasował początkującym pisarzom; autor satyr o tematyce społ.-polit. i obyczajowej Satyry, albo Przestrogi do naprawy rządu i obyczajów w Polszcze należące (wyd. anonimowo 1650) oraz komedii i tragedii (nie zachowanych) przeznaczonych dla własnego teatru szkolnego; Listy... do brata Łukasza 1641–1653 (1957).