Teresa Jadwiga Biegańska image

Teresa Jadwiga Biegańska

ur. 13 października 1909
zm. 25 kwietnia 1988
 
 
Szkoła Podstawowa w Grabowie nad Prosną
Dokument urodzenia

Dyplom ukończenia Państwowych Kursów Nauczycielskich w Poznaniu

Dzieciństwo w domu rodzinnym

Grabowscy nauczyciele

Grono pedagogiczne

Konferencja nauczycielska w Grabowie nad Prosną po II wojnie światowej

Korytarze w zabudowaniach poklasztornych, gdzie do 1964 roku mieściła się szkoła

Nauczyciele w szkole w Grabowie nad Prosną

Pani Teresa Biegańska na lekcji

Pani Teresa Biegańska z rodziną

Podanie o pracę

Szkoła w Kaliszkowicach Ołobockich

Teresa Biegańska z uczniami

Teresa w gimnazjum

Uczniowie i nauczyciele w Szkole Podstawowej w Grabowie nad Prosną

Zabudowania poklasztorne - dawna szkoła podstawowa

Zdjęcie profilowe

Świadectwo dojrzałości

Świadectwo odejścia z gimnazjum w Ostrzeszowie

Świadectwo praktycznego egzaminu na nauczyciela publicznych szkół powszechnych

Świadectwo szkolne w języku niemieckim ze szkoły w Grabowie nad Prosną

Świadectwo w języku niemieckim ze szkoły w Grabowie nad Prosną

Świadectwo z Państwowego Liceum i Gimnazjum żeńskiego w Ostrowie Wielkopolskim

Świadectwo ze Szkoły Katolickiej w Grabowie nad Prosną

Życiorys napisany przez bohaterkę

O początkach grabowskiej biblioteki
Zdjęć: 25
Filmów: 1

Pochodzenie

Teresa Jadwiga Biegańska urodziła się 13.10.1909 r. w domu przy ul. Kaliskiej w Grabowie nad Prosną jako córka gospodarzy Adama Ilskiego i Ludwiki Ilskiej z domu Sikora. Miała cztery młodsze siostry: Janinę (zmarła w wieku 19 lat), Marię (zmarła w wieku 5 lat), Kazimierę oraz Mieczysławę. W rodzinie rodzili się także chłopcy, którzy umierali w wieku niemowlęcym.

Teresa Biegańska zmarła w szpitalu w Ostrzeszowie 25.04.1988 r. Pochowana została na cmentarzu parafialnym w rodzinnej miejscowości.

Edukacja

Szkoła

Od 01.04.1916 r. do 27.06.1922 r. uczęszczała do Szkoły Katolickiej w Grabowie nad Prosną. Początek jej edukacji przypadł na czasy zaborów i I wojnę światową. Pierwsze świadectwa otrzymywała w języku zaborców. Pamiętano w miasteczku o bohaterskim strajku uczniów, którzy w kwietniu 1904 r. sprzeciwili się nauczaniu religii po niemiecku. 01.09.1921 r. opuściła placówkę. Do 21.12.1921 r. była uczennicą Wyższej Szkoły dla chłopców i dziewcząt w Ostrzeszowie. Nie wiadomo, dlaczego przerwała tam naukę i powróciła do grabowskiej szkoły, by ukończyć ją 27.04.1922 r. W kolejnym roku szkolnym podjęła naukę w Państwowym Gimnazjum Żeńskim w Ostrowie Wielkopolskim. Mieszkała wówczas u krewnych. 30.06.1930 r. zdała gimnazjalny zwyczajny egzamin dojrzałości typu humanistycznego.

Kursy nauczycielskie

Od 03.09.1930 r. do 20.06.1931 r. uczęszczała na Państwowe Kursy Nauczycielskie w Poznaniu, gdzie 22.06.1931 r. uzyskała dyplom dla nauczyciela szkół powszechnych, który uprawniał do nauczania w publicznych i prywatnych szkołach powszechnych.

Początki pracy zawodowej

W roku szkolnym 1932/1933 pracowała jako nauczycielka w Prywatnej Szkole Wydziałowej w Śremie, ale na skutek wygaśnięcia kontraktu 15.06.1933 r. i likwidacji placówki przeniosła się do rodzinnej miejscowości. Od 21.08.1933 r. dzięki pozwoleniu kuratorium podjęła bezpłatną praktykę w pełnym wymiarze godzin w siedmioklasowej Publicznej Szkole Powszechnej w Grabowie nad Prosną. Od tego czasu wielokrotnie zwracała się do Kuratorium Okręgu Szkolnego w Poznaniu o nadanie posady nauczycielskiej. Sytuacja materialna rodziny nie przedstawiała się korzystnie, bowiem ojciec musiał utrzymywać także jej młodsze rodzeństwo. Dopiero w grudniu 1935 r. zatrudniono ją w szkole w Psarskiem i w Wieluniu nad Notecią. Po rocznej pracy przeniosła się do Piłki w powiecie czarnkowskim. Od 01.09.1937 r. objęła posadę nauczycielską w Kaliszkowicach Ołobockich. 16.03.1938 r. przed państwową komisją egzaminacyjną w Krotoszynie zdała z wynikiem dobrym praktyczny egzamin na nauczycielkę publicznych szkół powszechnych i uzyskała kwalifikacje zawodowe do pracy w publicznych szkołach.

Okres II wojny światowej

W czasie II wojny światowej okupanci bardzo interesowali się jej osobą, dlatego też musiała wielokrotnie zmieniać miejsce pobytu. Podejmowała się także pracy w kilku zakładach (m.i. mleczarnia w Grabowie, Urząd Gminy w Doruchowie oraz Kasa Chorych w Ostrowie Wielkopolskim). 01.08.1944 r. Niemcy wywieźli ją w pierwszym transporcie do Dylewa, gdzie pracowała przy okopach. Przebywała tam aż do wkroczenia wojsk radzieckich.

Praca w Grabowie nad Prosną

Szkoła

Wyzwolenie Grabowa nad Prosną spod okupacji niemieckiej nastąpiło 21.01.1945 r., a już 01.02.1945 r. Teresa Ilska rozpoczęła pracę w  Publicznej Szkole Podstawowej w Grabowie nad Prosną. Była pierwszą nauczycielką, która objęła tam posadę. Teresa oraz nowi pedagodzy napotykali spore trudności w czasie organizowania placówki, gdyż klasy liczyły wielu uczniów w różnym wieku - dzieci nie uczęszczały bowiem do szkoły w czasie okupacji. Zajęcia odbywały się w starych zabudowaniach poklasztornych i w budynku przy ul. Kaliskiej. Brakowało podręczników, wyposażenia sal, pomocy naukowych i kadry nauczycielskiej. Praca ta wymagała wówczas dużego poświęcenia. Teresa Biegańska spędzała wiele godzin w szkole, gdyż zajęcia często odbywały się do godziny dwudziestej. W latach 1947-1951 uczyła także w Publicznej Szkole Zawodowej w Grabowie. Nieustannie się dokształcała i uczestniczyła w wielu kursach z dziedziny matematyki. Chętnie poświęcała swój czas na dodatkowe zajęcia dla zdolnych matematycznie uczniów, których zainteresowania rozwijała, wszystkim wychowankom zaś cierpliwie tłumaczyła zawiłości zadań. W 1957 r. podjęła współpracę z PKO i założyła Szkolne Koło Oszczędności. Prowadziła je przez 14 lat. 31.08.1971 r. przeszła na zasłużoną emeryturę. Później dodatkowo podjęła pracę w Szkole Przysposobienia Rolniczego, a następnie w Zasadniczej Szkole Rolniczej w Grabowie nad Prosną, ale w 1974 r. na skutek złego stanu zdrowia pożegnała się z uczniami. Za wybitne osiągnięcia pedagogiczne odznaczona została Złotym Krzyżem Zasługi.

Zorganizowanie i prowadzenie biblioteki

W okresie powojennym w 1946 r. mimo licznych zajęć zawodowych wyszła z inicjatywą zorganizowania biblioteki. Początkowo ogłosiła zbiórkę książek wśród dzieci. Wszystkie zebrane pozycje wpisała do księgi inwentarzowej - było tam prawie 300 woluminów. Zbiory udostępniała na terenie szkoły. Kolejne 500 książek zapewniło państwo. W 1949 r. roku biblioteka została oficjalnie wpisana do rejestru. Wypożyczalnia znajdowała się już wówczas w budynku przy ul. Kolejowej. Teresa Biegańska społecznie prowadziła bibliotekę przez trzy lata. Praca wynikała z jej pasji czytelniczej, którą chciała zaszczepić w młodszym pokoleniu. Była niezwykle oczytana, zwłaszcza w literaturze polskiej.

Rodzina

Wyszła za mąż w lutym 1949 r. za Leona Biegańskiego. 08.10.1950 r. urodziła córkę Jadwigę.

Znaczenie postaci

Teresa Biegańska poświęciła nauczaniu prawie 30 lat. Znana była jako doskonały specjalista i przyjaciel młodzieży. Choć surowa i wymagająca, cieszyła się wielkim autorytetem i uznaniem uczniów, nauczycieli i rodziców. Życzliwie i z otwartością podchodziła do każdego wychowanka. Zyskała uznanie i podziw młodszych nauczycieli, którzy darzyli ją szacunkiem. Lubiła ich towarzystwo i chętnie spotykała się z nimi. Zapamiętana została przez kilka pokoleń uczniów. Biblioteka, do której założenia się przyczyniła, funkcjonuje dalej w społeczności grabowskiej.

Materiały źródłowe:

- Polak B., Rezler M.: Z dziejów Grabowa nad Prosną. Kalisz 1990

- Osiecki J.: Monografia miasta Grabowa nad Prosną i byłego starostwa grabowskiego. Grabów 1960

- wywiad z Urszulą Godylą

- wywiad z Jerzym Serafinowskim

- zbiory prywatne Jadwigi Małyszki

- kroniki Szkoły Podstawowej im. UNICEF w Grabowie nad Prosną

- zdjęcia własne

English abstract

Teresa Jadwiga Biegańska was born on 13 October, 1909 in Grabów upon Prosna. She was a daughter of Adam Ilski and Ludwika Ilska, nee Sikora, who were farmers. Teresa Biegańska finished Catholic School In Grabów upon Prosna, Public Female Grammar School in Ostrów Wielkopolski and Public Teacher Courses in Poznań. Before World War II Teresa Ilska worked as a teacher in Private School in Śrem, then in Public School in Grabów upon Prosna as well as in many other schools: in Psarskie, Wieluń upon Noteć and Kaliszkowice Ołobockie. During World War II Teresa Ilska had to change her place of living many times. On 1 August, 1944 the Germans took her to Dylew where she dug trenches. On 1 February, 1945 she started working in Public Primary School in Grabów upon Prosna. In 1946 she founded a school library that was officialy registered in 1949. In the years 1947 – 1951 she taught in Public Vocational School in Grabów upon Prosna. In 1957 she started “School Savings’ Club” ( Szkolne Koło Oszczędności). Teresa Biegańska retired on 31 August, 1971 but she still worked as a teacher in the School of Przysposobienie Rolnicze and later in Zasadnicza Rolnicza School ( Aggie) in Grabów upon Prosna. In 1974 due to health problems she had to stop working. She was awarded Golden Cross of Achievements ( Złoty Krzyż Zasług ) for her outstanding pedagogical achievements. Terasa Biegańska died on 25 April, 1988. She was buried in the parish cemetery in her family town.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Szkoła Podstawowa w Grabowie nad Prosną
Gmina Grabów nad Prosną, powiat ostrzeszowski

Kalendarium:

  • 1932 ― Praca w Prywatnej Szk...
  • 1947 ― Praca w Publicznej Sz...
  • 1909 ― Narodziny bohatera
  • 1916 ― Rozpoczęcie nauki w S...
  • 1922 ― Ukończenie Szkoły Kat...
  • 1930 ― Matura
  • 1930 ― Rozpoczęcie Państwowy...
  • 1931 ― Ukończenie Państwowyc...
  • 1931 ― Uzyskanie dyplomu dla...
  • 1933 ― Podjęcie praktyki w P...
  • 1935 ― Rozpoczęcie pracy w s...
  • 1936 ― Przeniesienie do prac...
  • 1937 ― Objęcie posady nauczy...
  • 1938 ― Zdanie praktycznego e...
  • 1944 ― Wywiezienie przez Nie...
  • 1945 ― Podjęcie pracy w Publ...
  • 1946 ― Zorganizowanie biblio...
  • 1949 ― Ślub bohatera
  • 1949 ― Wpisanie biblioteki w...
  • 1950 ― Urodzenie córki Jadwi...
  • 1957 ― Założenie Szkolnego K...
  • 1971 ― Przejście na emerytur...
  • 1988 ― Śmierć bohatera

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > Miejsce narodzin ...
  • > Edukacja
  • > Edukacja