Stefan Kado image

Stefan Kado

ur. 1901
zm. 1944
Polityka i społeczeństwo
 
Zespół Szkól w Margoninie - Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika
Akt zgonu Stefana Kado.

Marianna Kado, matka Stefana Kado.

Młody Stefan Kado

Obelisk upamiętniający zdobycie i spalenie mostu na Noteci 1919 roku.

Obelisk upamiętniający zdobycie i spalenie mostu na Noteci 1919 roku.

Stefan Kado

Stefan Kado

Stefan Kado jako jeden z funkcjonariuszy Policji Państwowej w Chodzieży

Stefan Kado z członkami grupy teatralnej

Stefan Kado z siostrami

Stefan Kado z żoną i dziećmi.

Syn Stefana Kado, Jerzy, i córka, Zdzisława przy pomniku upamiętniającym  ofiary obozu pracy w Mirov (Czechy).

Tablica upamiętniająca ofiary pracy w Mirov w Czechach.

Uroczystość 50-lecia pożycia małżeńskiego rodziców Stefana, Jakuba i Marianny Kado

Zdjęć: 14

Narodziny

Stefan Kado urodził się 1 sierpnia 1901 roku w Margoninie jako syn Jakuba i Marianny z Florianowiczów primo voto Bucholtz.
Był najmłodszy z dziesięciorga dzieci państwa Kado. Miał pięciu braci: Maksymiliana, Edmunda, Władysława, Jana, Franciszka oraz cztery siostry: Salomeę, Annę, Agnieszkę i Stanisławę.

Edukacja

Edukację rozpoczął w szkole w Margoninie. Z przedmiotów szkolnych najbardziej lubił historię. Pragnął zostać nauczycielem. Dlatego też po ukończeniu szkoły podstawowej naukę kontynuował w Seminarium Nauczycielskim w Rogoźnie. Niestety, po dwóch latach nauki zmarł prowadzący gospodarstwo starszy brat Stefana. Jego śmierć zmusiła go do porzucenia nauki w seminarium. Stefan wrócił do Margonina i przejął gospodarstwo po zmarłym bracie.

Młodość

Stefan Kado prowadził gospodarstwo rolne do wybuchu II wojny światowej. Oprócz codziennych zajęć związanych z gospodarstwem często brał udział w zawodach konnych. Jego najlepszym koniem była klacz „Liza”. To na niej wygrał wiele zawodów. Młody Stefan nie pozostał obojętny na sprawy narodowo-wyzwoleńcze. Aktywnie włączył się w odbudowę państwa polskiego.
Jako siedemnastoletni młodzieniec uczestniczył w powstaniu wielkopolskim. 11 stycznia 1919 roku wziął udział w słynnej akcji zdobycia mostu na Noteci pod Białośliwiem. Zniszczenie mostu zabezpieczyło teren na południu od rzeki przed atakami Niemców działających po drugiej stronie Noteci.
W 1921 r. został powołany do Straży Granicznej. Po dwóch latach zwolniono go do cywila.
Stefan Kado należał do Straży Pożarnej. W wolnych chwilach uczestniczył także w zajęciach koła teatralnego, które dwa razy w roku wystawiało przygotowane sztuki. Był także jednym z braci Bractwa Strzeleckiego. W roku 1931 ożenił się z Joanną z d. Bonikowską.

Lata późniejsze

Do 1939 roku prowadził gospodarstwo rolne w Margoninie. W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do służby w Policji Państwowej w Chodzieży jako funkcjonariusz pomocniczy. W dniach od 1 do 10 września 1939 roku był konwojentem internowanych Niemców z powiatów nadgranicznych: Oborniki, Czarnków i Chodzież. Wraz z grupą 27 konwojentów doprowadził kolumnę 672 internowanych do miejscowości Mory pod Warszawą. W roku 1940 został aresztowany przez Gestapo i osadzony w areszcie śledczym przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu. Oskarżono go o spowodowanie obrażeń ciała i śmierci konwojowanych Niemców. Po rocznym procesie 4 września 1941 roku został przez niemiecki Sąd Specjalny uniewinniony. Półtora roku później został ponownie aresztowany. Chcąc pomóc koledze, naruszył wprowadzony przez Niemców zakaz uboju zwierząt. Po przeprowadzonym dochodzeniu i krótkim procesie został skazany, a następnie zesłany do obozu pracy w Mirov w Czechach.
Stefan Kado zmarł z wycieńczenia 11 lipca 1944 r. Dwa dni później został skremowany w obozowym krematorium.
Miał czworo dzieci: Zdzisławę Marię (ur. 1933 r.), Mariana (ur. 1935 r.), Elżbietę (ur. 1939 r.) i Jerzego (ur. 1941 r.).

Dzisiaj

Po Stefanie Kado pozostała dość liczna rodzina i wciąż żywa pamięć o jego życiu i dokonaniach.
Przy drodze do Białośliwia znajduje się obelisk upamiętniający zdobycie przez powstańców strategicznego miejsca, jakim był wtedy most. Wśród wymienionych na obelisku osób jest nazwisko Stefana Kado, młodego margoninianina .



Bibliografia

1. W. L. Janiszewski, Znani i nieznani, Poznań 2008.
2. Rozmowy, wywiady z Jerzym Kado, synem Stefana.

English abstract

Stefan Kado (August 1, 1901 – July 11, 1944) was an insurgent in the Greater Poland Uprising and a prisoner during the World War II. Early life and education Kado was born in Margonin. He was the youngest of ten children born to Jakub Kado and Marianna whose maiden surname was Florianowicz primo voto Buchultz. He had five brothers and four sisters. He began his education in a primary school in Margonin. His favourite subject was history. He wanted to be a teacher. Therefore, he entered the teacher´s seminar in Rogozno. When one of his elder brothers died, he quit the school and came back to Margonin where he took over a farm after his died brother. Yet as a seventeen-year-old man he fighted in the Greater Poland Uprising. He took part in the famous action of the conquest of the bridge over Notec near Bialosliwie. Personal life, hobbies and career Through his whole life, his main occupation was farming in Margonin which he practising till 1939. Moreover, he was a member of a fire brigade. In 1921 he was appointed to border guards where he served two years. He loved horses. He participated in many horse competitions. His best horse was called Liza. In his spare time, Kado took part in a theatre circle as well. Moreover, he was also a member of Kurkowe Bractwo Strzeleckie. In 1931 he married Joanna Bonikowska. They had four children: Zdzisław Maria (born 1933), Marian (born 1935), Elżbieta (born 1939) and Jerzy (born 1941). World War II In August 1939 Kado was mobilized to serve in the police in Chodziez as an auxiliary functionary. In the first day of the World War II he served as a one of escorts to 672 interned Germans from Oborniki, Czarnków and Chodzież. In 1940 he was arrested by Gestapo and imprisoned in Poznan. He was accused of causing death to many interned Germans and do injuries to them. After one-year trial, he was found innocent by the special German court. Later, however, when he was trying to help a friend, he breached the ban of animals´ slaughter and was imprisoned again. After the short trial, he was sent to a labour camp in Mirov in the Czech Republic. Kado died July 11, 1944. A primary cause of his death was emaciation. Two days later his body was cremated. Tributes Kado is mentioned among other the Greater Poland Uprising insurgents on the obelisk that commemorates the conquest of the bridge near Bialosliwie. The obelisk is located on the way from Szamocin to Bialosliwie. BIBLIOGRAPHY: 1. W. L. Janiszewski, Znani i nieznani, Poznań 2008 2. Rozmowy, wywiady z Jerzym Kado, synem Stefana.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Dawid Bejenka, Patryk Jankiewicz, Julia Leśko, Jakub Mączyński, Stanisław Meres, Miłosz Wota
Nauczyciel prowadzący: Ewa Łusiewicz
Zespół Szkól w Margoninie - Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika
Gmina Margonin, powiat chodzieski

Kalendarium:

  • 1901 ― Narodziny bohatera
  • 1919 ― Udział w powstaniu wi...
  • 1944 ― Śmierć bohatera

Zobacz też: