Stanisław Ramza image

Stanisław Ramza

ur. 28 marca 1927
zm. 04 kwietnia 1992
 
„Kolberger spod Kępna”
Szkoła Podstawowa w Grębaninie
300 rocznica nadania Kępnu praw miejskich - "Wesele Mroczeńskie"

Akordeon Stanisława Ramzy

Alina Woźniak - córka pana Stanisława Ramzy

Dom rodzinny pana Stanisława w Mroczeniu

I Komunia Święta córki Aliny

Nagrobek państwa Ramzów na cmentarzu w Mroczeniu

Nieodłączna mandolina

Piła na której grał Stanisław Ramza

Rękopis "Wesela Mroczeńskiego"

S. Ramza z żoną i dziećmi : Aliną i Andrzejem

Stanisław Ramza  jako ok. 11- letni chłopiec

Stanisław Ramza w czasie występu

Stanisław Ramza z bratem Tadeuszem

Stanisław Ramza z solistką z zespołu

Stanisław Ramza z żoną

Wnuk Miłosz Woźniak prezentuje skrzypce dziadka

Zapis nutowy "Wesela Mroczeńskiego"

Zdjęcie profilowe

Zespół ludowy pana Stanisława

Pani Irena wspomina swojego brata Stanisława Ramzę
Stanisław Ramza we wspomnieniach siostry Ireny
Artykuł o Stanisławie Ramzie – Nurt,wrzesień 1974 r.
Artykuł o Stanisławie Ramzie z 1966 r.
Artykuł o Stanisławie Ramzie z roku1966
Wywiad ze Stanisławem Ramzą – artykuł z roku 1966
Zdjęć: 19
Filmów: 2
Dokumentów: 4

Pochodzenie

Stanisław Ramza urodził się 28 marca 1927 r. w Mroczeniu jako najstarsze dziecko Józefa z Wadowic i Marii z domu Jarczak. Miał młodsze rodzeństwo: brata Tadeusza i siostrę Irenę. Jego rodzice prowadzili gospodarstwo rolne i sklep mięsny ,,Rzeźnictwo". Cała rodzina była bardzo muzykalna.

Dzieciństwo

W 1934 r. rozpoczął naukę w szkole podstawowej, jednak ze względu na lata wojny i okupacji niemieckiej musiał przerwać edukację. Ukończył szkołę dopiero w 1946 r.

Jego ojciec zginął w obozie w Mauthausen, toteż wychowaniem dzieci zajmowała się tylko mama.

Edukacja (młodość)

Był bardzo uzdolniony muzycznie. Sam nauczył się nie tylko zapisu nutowego, ale gry na skrzypcach, mandolinie, akordeonie i niezwykłym instrumencie, jakim jest piła. Muzyczne zdolności, a także natura społecznika spowodowały, iż w pierwszych latach po wojnie prowadził w Mroczeniu świetlicę wiejską.

Z jego inicjatywy powstały tam wówczas zespoły: śpiewaczy, a później muzyczny i taneczny. Te trzy zespoły połączyły się później w jeden, który swoimi występami zaczął uświetniać wszystkie uroczystości w powiecie. Zespół miał w swoim repertuarze ludowe pieśni i tańce polskie, czeskie i rosyjskie. Stanisław Ramza objeżdżał z zespołem okoliczne wsie i miasteczka, a wszędzie był witany bardzo entuzjastycznie. Wkrótce zaczął osiągać znaczne sukcesy - otrzymał nie tylko trzykrotnie nagrody Ministra Kultury i Sztuki, ale także przyznano mu na stałe przechodni proporczyk tegoż Ministerstwa. Sukcesy zespołu zachęciły Stanisława Ramzę do rozszerzania repertuaru, dlatego postanowił stworzyć widowisko regionalne "Wesele Mroczeńskie".

Zbieranie materiałów

Podjął się zebrania z Mroczenia, Joanki, Łęki Mroczeńskiej i Żurawińca oryginalnego materiału w postaci przyśpiewek, tańców, przemówień i strojów ludowych. Przez wiele jesiennych i zimowych wieczorów Stanisław Ramza wędrował po okolicznych wsiach z nieodłączną mandoliną pod pachą. Z benedyktyńską wręcz cierpliwością notował zasłyszane melodie na pięcioliniach, zapisywał obrzędy i przemowy weselne. Była to bardzo żmudna praca, ale teczki z materiałami pęczniały z dnia na dzień. Zastanawiające jest to, że pan Stanisław, mając mnóstwo pracy  w polu, mógł pogodzić jedno z drugim. Był przecież nie tylko zamiłowanym folklorystą, ale przede wszystkim przodującym w produkcji rolnikiem.

"Wesele Mroczeńskie"

Mimo początkowych trudności z doborem aktorów i stworzeniem prawdziwej kapeli weselnej, powstało w końcu "Wesele Mroczeńskie" - barwne widowisko pełne tanecznego ruchu, śpiewu i humoru. Wystawiane kilkukrotnie w Mroczeniu i okolicznych wsiach, spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem. Kiedy jedną z prób nagrało Polskie Radio z Wrocławia pod kierunkiem znanego folklorysty Józefa Majchrzaka, Stanisław Ramza z jeszcze większym zapałem kontynuował swą kolbergowską działalność. Odkrywał coraz to inne piosenki i natychmiast wprowadzał je do repertuaru. W całości "Wesele Mroczeńskie" zostało pokazane w 1960 r. w Kępnie z okazji 300 rocznicy nadania miastu praw miejskich. W widowisku wystąpili, oprócz młodych amatorów, ludzie w podeszłym wieku, jak np. 60-letnia gospodyni z Ignacówki, której występ budził prawdziwy aplauz. Dzięki pomocy powiatu, zespół otrzymał autentyczne stroje regionalne wzorowane na rycinach Marii Szembekowej (wnuczki autora "Zemsty", Aleksandra Fredry), poetki z Siemianic, która również zajmowała się miejscowym folklorem. Występ powtórzono we wrześniu tego samego roku na uroczystych obchodach 150-lecia szkoły w Łęce Mroczeńskiej. Był to jednak ostatni rok sukcesów Stanisława Ramzy. Nie znajdując uznania dla swej pracy, zrezygnował z niej i poświęcił się gospodarstwu. Ambitne widowisko stworzone przez jednego człowieka trafiło do szuflady. Nasz bohater występował jeszcze kilkukrotnie ze swoim ludowym zespołem muzycznym (który nazywano "Ramza i Dygudanna") w licznych przeglądach i festiwalach, m.in. w Przeglądzie Zespołów Amatorskich (Ostrów Wlkp. 1969 r., Pogorzela 1970 r.).

Praca na roli i życie rodzinne

Naśladowca Kolberga za swoją pracę otrzymał wiele odznaczeń państwowych, ale nie znalazł właściwego zrozumienia dla swej folklorystycznej działalności. Częściowo dorobek artystyczny Stanisława Ramzy wykorzystał dr Józef Majchrzak, który zamieścił w swoich śpiewnikach niektóre pieśni z "Wesela Mroczeńskiego". Korzystali także z niego poznańscy muzycy.

Stanisław Ramza, folklorysta, był przede wszystkim rolnikiem. W 1953 r. w prowadzonej przez siebie świetlicy wyjaśniał grupie młodych rolników, jak zająć się produkcją zboża, żyta, słonecznika, dyni i wielu innych roślin. W latach 1957-61 na terenie swego gospodarstwa prowadził Kółko Rolnicze i był jego społecznym prezesem. Jako jeden z pierwszych rolników zamienił konia na traktor i miał własną furgonetkę, którą jeździł do miasta.

W 1969 r. Stanisław Ramza ożenił się z miejscową kierowniczką przedszkola Hildegardą Zuzel. Miał dwoje dzieci: Andrzeja i Alinę. Mimo że praca w gospodarstwie zajmowała mu wiele czasu, starał się brać czynny udział w życiu kulturalnym i społecznym. Był członkiem Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Mroczeniu, przewodniczącym Komisji Rolnictwa, radnym w Urzędzie Gminy w Baranowie, działaczem Wydziału Kultury przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kępnie.

W 1966 r. został delegatem powiatu kępińskiego na Kongres Kultury Polskiej w Warszawie, gdzie otrzymał uprawnienia do nauczania muzyki i śpiewu. W latach 1975- 77 zorganizował w Technikum Rolniczym w Słupi pod Kępnem muzyczne zajęcia pozalekcyjne dla uczniów. We wrocławskim radiu prowadził Muzyczne Audycje Radiowe, poświęcone głównie muzyce ludowej.

Od 1978 r. był radnym trzech kadencji Gminnej Rady Narodowej w Baranowie.

Stanisław Ramza zmarł nagle 4 kwietnia 1991 r. Został pochowany na cmentarzu w Mroczeniu.

Znaczenie postaci

Stanisław Ramza to osobliwa postać. W oczach wielu ludzi był dobrym, prawym i wspaniałym człowiekiem. Jego wielkość wypływała z serca, które miał dla wszystkich. Nigdy nie pozostawał obojętny na krzywdę ludzką, zawsze służył radą. Pozostawił po sobie jedyne w swoim rodzaju dzieło. "Wesele Mroczeńskie" to piękne regionalne widowisko, w którym zachował dla pokoleń coś, co mogło zniknąć bezpowrotnie. "Takich ludzi już nie ma" - tak mówi każdy, kto znał tego niezwykłego człowieka. Niech miejsce w tej encyklopedii będzie pomnikiem, wystawionym mu przez młode pokolenie.

NAGRODY I WYRÓŻNIENIA

Za zasługi w dziedzinie szerzenia kultury ludowej oraz nowatorstwo w rolnictwie:

- 1956 r. - Srebrny Krzyż Zasługi,

- 1962 r. - Złoty Krzyż Zasługi,

- 1973 r. - odznaczenie za zasługi dla wielkopolskiej organizacji ZMW,

- 1979 r. - odznaka za Zasługi dla województwa kaliskiego,

- 1982 r. - odznaczenie Złota Wiecha,

- 1984 r. - medal 40-lecia PRL,

- 1987 r. - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Źródła

1.http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r095/literatura.php

2. Wywiad z córką Aliną Woźniak.

3. Album rodzinny Aliny Woźniak.

English abstract

Stanisław Ramza was born on 28th March 1927 in Mroczen, as the eldest child of Joseph from Wadowice and Maria, née Jarczak. He had younger brother – Tadeusz and sister – Irena. His parents owned a farm and a butcher’s “Rzeźnictwo”. The whole family was very musical. Childhood He started a primary school in 1934 but due to the years of war and German occupation he was forced to finish his education. He completed it in 1946. Stanislaw’s father died in Mauthausen concentration camp which is why his mother dealt with upbringing. Education (adolescence) Stanislaw was extremely talented for music. He taught himself not only musical notation but also playing the violin, mandolin, accordion and unusual musical instrument, namely the musical saw. Stanislaw’s musical skills and nature of social worker resulted in running a rural community centre (youth club) in Mroczen during the first years after the war. Activity stages Firstly, a singing band later music and dancing bands were set up on the initiative of Stanislaw Ramza. Those three groups were joined into one which added splendour to district ceremonies. This band had in its repertoire folk music and Polish, Czech, Russian traditional dances. He toured neighbouring villages and towns. People greeted him with great enthusiasm. Soon he started achieving tremendous successes. He received not only Minister of Culture and Art Award but also he was granted a permanent interconnecting pennant of this Ministry. A fair amount of success encouraged him to broaden the repertoire. He decided to create a regional spectacle “Wesele Mroczeńskie”. Collecting data He chose to collect original folk songs, dances, speeches and costumes from Mroczen, Joanka, Leka Mroczenska and Zurawiniec. For many autumn and winter evenings he was wandering inseparably with his mandolin around neighbouring villages. He took notes of heard melodies, rituals and weeding speeches and wrote them down in stoves with limitless patience. It was a very laborious work but files containing information were getting thicker and thicker. Worth mentioning is the fact that despite having his hands full he was able to devote himself so much to his passion. He was not only a passionate folklorist but also a leading famer. Time to show what has been collected. “Wesele Mroczeńskie” Despite problems concerning selection of actors and formation of a real weeding band at the beginning, finally “Wesele Mroczeńskie” was created – a colourful spectacle full of vivid dance moves, singing and sense of humour. It was performed several times in Mroczen and neighbouring villages where it met with admiration. Stanislaw Ramza continued his Kolberg’s activity with extreme eagerness when one of the rehearsals was recorded by Polish Radio from Wroclaw under the guidance of a highly considered folklorist Joseph Majchrzak. Ramza discovered new songs and immediately introduced them into the repertoire. “Wesele Mroczeńskie” was performed as a whole in 1960 in Kepno on the occasion of 300 anniversary of the town granting municipal rights. Not only young laymen took part in the show but also elderly people such as sixty-year-old housewife from Ignacowka, Ms Baronowa whose performance deserved rapturous applause. With the help of district authorities, the group got regional outfits modelled after Maria Szembekowa’s prints (Aleksander Fredro’s granddaughter) and a poet from Siemianice who also was interested in local folklore. The play was performed again the same year in September during 150 anniversary of Primary School in Leka Mroczenska. Unfortunately, it was the last year of Ramza’s successes. He gave up his passion after realising that it was not acknowledged. He totally devoted to farming. Ambitious spectacle created by one person was junked. Our hero performed several times with his folk band called “Ramza i Dygudanna” in numerous theatre reviews and festivals, inter alia, in “Przegląd Zespołów Amatorkich” (Review of Amateur Bands) in Ostrow Wielkopolski in 1969 and Pogorzela in 1970. Farming and family life Although the follower of Kolberg received a lot of national awards, his folkloric actions were not supported by many people. Ramza’s artistic achievements were partly used by dr Joseph Majchrzak who included some songs from “Wesele Mroczeńskie” in his songbook. Musicians from Poznan also took advantage of Ramza’s work. Stanislaw Ramza was a folklorist but mainly he was a framer. In 1953 he explained to young farmers how to cultivate cereal crops, rye, sunflower and pumpkin seeds and many other plants in the rural community centre (youth club). In 1957-61 he presided over “Kółko Rolnicze” (Agricultural Circle) created on his private farm. He was one of the first people who changed the horse into a tractor and he owned a van which was used for trips to the nearby town. In 1969 he got married to Hildegrada Zuzel – a local kindergarten supervisor. She gave birth to Andrew and Alina. Despite being overwhelmed by the amount of work on the farm he still took active part in social and cultural life. He was the member of “Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej” (Presidium of National Council District) in Mroczen, the chair of “Komisja Rolnictwa” (Agriculture Commission), the councillor of “Urząd Gminy” (Municipal Council) in Baranow, the activist in “Wydział Kultury” (the Department of Culture) working at the “Prezydium Powiatowej Rady Narodowej” (Presidium of National Council District) in Kepno. In 1966 he became the delegate of Kepno District in “Kongres Kultury Polskiej” (Polish Culture Congress) in Warsaw where he received qualifications to teach music and singing. In years 1975-77 he organised extracurricular music lessons for students in Vocational Agriculture Secondary School in Slupia near Kepno. He was responsible for “Muzyczne Audycje Radiowe” (Music Radio Broadcast) in Wroclaw devoted to folkloric music. He died suddenly on 4th April 1991. He was buried on the local cemetery in Mroczen. The importance of the artist’s work Stanislaw Ramza was an amazing man. In many people eyes he was believed to be a good, honest and honourable person. His greatness followed from his heart and soul which he had for everybody. He was never indifferent to somebody’s suffering and he always offered help and advice. He left only one masterpiece “Wesele Mroczeńskie” – a beautiful, regional spectacle saving something significant for generations that could be lost forever. Unfortunately, he was underestimated during his life. Everybody says that there is no longer such people as he was. Let this place in encyclopaedia be a memorial monument created by younger generations to pay homage to Stanislaw Ramza. Awards and distinction For merits and contributions to propagating folk culture and innovations in farming 1956r. -“Srebrny Krzyż Zasługi” (Silver Cross of Merit) 1962r. – “Złoty Krzyż Zasługi” (Gold Cross of Merit) 1973r. – “Odznaczenie za zasługi dla wielkopolskiej organizacji ZMW” (Medal for merits in Union of Rural Youth Organization in Great Poland Province) 1979r. - – “Odznaka za zasługi dla województwa kaliskiego” (Medal for Merits in Kalisz Province) 1982r. – “Odznaczenie Złota Wiecha” (Gold Panicle Medal) 1984r. – “Medal 40-lecia PRL” (Medal of People's Republic of Poland 40 anniversary) 1987r. – “Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski” (Cross of Knights of Polish Revival) Sources http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r095/literatura.php interview with Alina Woźniak - Stanislaw Ramza’s daughter Alina Woźniak’s family album

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Szkoła Podstawowa w Grębaninie
Gmina Baranów, powiat kępiński

Kalendarium:

  • 1978 ― Radny trzech kadencji...
  • 1975 ― Prowadzenie zajęć muz...
  • 1957 ― Społeczna praca w zał...
  • 1927 ― Narodziny bohatera
  • 1946 ― Ukończenie szkoły pod...
  • 1960 ― Premiera widowiska &#...
  • 1966 ― Delegat powiatu kępiń...
  • 1969 ― Ślub bohatera
  • 1992 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Kolberg spod Kępna”

Zobacz też: