Stanisław Kostanecki image

Stanisław Kostanecki

ur. 16 kwietnia 1860
zm. 16 listopada 1910
 
 
Zespół Szkolno-Gimnazjalny im. Unii Europejskiej w Trąbczynie
Bracia Kostaneccy

Bracia Kostaneccy.

Bracia Kostaneccy w wieku szkolnym

Dwór Kostaneckich w Charbicach Dolnych.

Dwór rodzny w Ozorzynie

Gmach Uniwersytetu w Berlinie

Gmach Uniwersytetu w Bernie

Medal S. Kostaneckiego

Patron Pracowni Preparatyki Organicznej na Wydziale Chemii Uniwersytetu Łódzkiego

Poznań w II połowie XIX wieku

S. Kostanecki podczas zajęć.

Stanisław Kostanecki

Zdjęć: 12

Pochodzenie

Rodzina Kostaneckich wywodziła się z Wołynia, posługiwała się herbem Wieruszowa/Wierusz.

Rodzicami Stanisława Kostaneckiego byli Jan Nepomucen Kostanecki, urodzony około 1817 roku i Michalina Dobrowolska, pochodząca z poznańskiego. W latach 1856 - 1866 dzierżawili oni wieś Myszaków (gmina Zagórów, powiat słupecki) wraz z dworem. Tam kilka pierwszych lat swojego życia spędza bohater naszego biogramu.

Dzieciństwo

Państwo Kostaneccy mieli sześcioro dzieci: Zofię, Annę, Stanisława, Jana, Kazimierza i Antoniego.

Stanisław Kostanecki urodził się 16 kwietnia 1860 roku w Myszakowie koło Zagórowa.

Jednym z ważniejszych wydarzeń z dzieciństwa Stanisława Kostaneckiego było na pewno powstanie styczniowe. Walki powstańcze przetoczyły się przez ziemię myszakowską i bezpośrednio wpłynęły na życie rodzinne - ojciec został aresztowany,a matka pomagała powstańcom.

Kostaneccy około roku 1866 lub 1867 przenieśli się do Ozorzyna w gminie Babiak niedaleko Koła. Tam w 1874 roku umarł ojciec - Jan Nepomucen. Majątkiem zaczyna zarządzać Michalina Kostanecka; w wychowaniu dzieci pomaga jej siostra Eufrezyna Dobrowolska, zwna "ciocią Fruzią". Dzieci wraz z nią przenoszą się do Poznania. Natomiast Kostanecka wyprowadza się do Chrabic Dolnych niedaleko Łodzi.

Edukacja

Na początku lat 70 - tych XIX wieku Stanisław wraz z braćmi rozpoczął naukę w gimnazjum realnym w Poznaniu Tam zetknął się z prof. Teodorem Krugiem, który zinteresował go chemią. W 1881 roku zdał egzamin maturalny i rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Berlinie.

Kariera naukowa

W 1881 roku rozpoczął studia chemii organicznej pod kierunkiem profesora Liebermanna.

W 1884 roku opublikował swoją pierwszą pracę naukową pod kierunkiem prof. Liebermanna.

W 1885 roku prof. Liebermann powierzył Kostaneckiemu asystenturę w swoim zakładzie; uczestniczył tu w badaniach dotyczących chemii barwników organicznych;pracował nad grupą antracenową, nad właściwościami barwnikowymi pochodnych antrachinonu, nad syntezą barwników z grupy oksyantrachinonów;w tym czasie prowadził też własne doświadczenia, dotyczące euksantonu, beta-prycyny i kwasu nitrokrokusowego.

W 1887 roku Kostanecki wyjechał do Alzacji. W Miluzie rozpoczął pracę u prof. Noeltinga. W dalszym ciągu poszerzał swoją wiedzę o barwnikach, co w efekcie doprowadziło go do opracowania teorii barwników.

W 1889 roku Uni­wersytet w Bazylei przyznał mu stopień doktora; w następnym roku został mianowany profesorem chemii organicznej i teoretycznej Uniwersytetu Berneńskiego.

Od 1890 roku przebywał na stałe w Szwajcarii. W tym samym roku został kierownikiem Katedry Chemii Organicznej na Uniwersytecie w Bernie.

W latach 1893-1899 ukazują się jego prace naukowe dotyczące struktury i syntezy gentyzyny, oksyksantonu, chryzynyoraz gamma-pironu i jego pochodnych - flawonów i flawonoli, które przyniosły mu zasłużoną sławę w świecie naukowym.

Ostatnie dziesięciolecie XIX wieku Kostanecki poświęcił na badania bazyliny i hematoksyliny - substancji powszechnie do dziś stosowanej w barwieniu preparatów histologicznych.

W1899 roku dokonał pełnej syntezy barwników flawonowych za pomocą metody znanej jako "reakcja Kostaneckiego".

W 1905 roku został członkiem krakowskiej Akademii Umiejętności; był także rektorem uniwersytetu w Bernie; w 1909 roku został prezesem Szwajcarskiego Towarzystwa Chemicznego.

Za swoją pracę otrzymywał odznaczenia, m.in. medal LeBlanca, wielki złoty medal Lavoisiera i Krzyż Legii Honorowej od rządu francuskiego.

Prof. Stanisław Kostanecki umarł w Bernie 16 listopada 1910 roku; jego zwłoki przewieziono do Kazimierza pod Łodzią i tam pochowano.

Znaczenie postaci

Profesor Stanisław Kostanecki w ciągu swojej kariery naukowej przeprowadził około 2000 analiz , wypromował 161 doktorów, opublikował blisko 200 prac naukowych.

Jego uczniami byli m.in. Wiktor Lampe (pracował na barwnikami) i Kazimierz Funk (twórca nauki o witaminach).

Polskie Towarzystwo Chemiczne przyznaje Medal Stanisława Kostaneckiego polskim chemikom za wybitne osiągnięcia naukowe.

Patronuje Pracowni Preparatyki Organicznej na Wydziale Chemii Uniwersytetu Łódzkiego, a wraz ze swoimi braćmi jest patronem Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Zagórowie.

Źródła:

1. R. Lewicki, Bracia Kostaneccy. Związki z Ziemią Zagórowską, Konin, 1993.

2. Wikipedia Wolna Encyklopedia.

3. Strona internetowa Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Braci Kostaneckich w Zagórowie.

4. Archiwum Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Braci Kostaneckich w Zagórowie.

5. Relacja ustna - prelekcja pana Łukasza Parusa nauczyciela z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Braci Kostaneckich w Zagórowie.

6. Strona internetowa: www.miesiecznikchemik.pl

7. Strona internetowa: www.chemia.uni.lodz.pl

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Konrad Bączkiewicz, Kacper Szpitalny, Julia Wypychowska, Aneta Woźniak, Patrycja Knapik
Nauczyciel prowadzący: Beata Kwaśniewska
Zespół Szkolno-Gimnazjalny im. Unii Europejskiej w Trąbczynie
Gmina Zagórów, powiat słupecki

Kalendarium:

  • 1860 ― Narodziny bohatera
  • 1881 ― Rozpoczęcie studiów n...
  • 1884 ― Opublikowanie pierwsz...
  • 1885 ― Uczestnictwo w badani...
  • 1890 ― Kierownik Katedry Che...
  • 1899 ― Opracowanie „re...
  • 1905 ― Został członkiem krak...
  • 1909 ― Został prezesem Szwaj...
  • 1910 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Jeśli chodzi o mnie, t...”
  • „Ten, kto go bliżej poz...”

Zobacz też: