Stanisław Borczyński image

Stanisław Borczyński

ur. 20 kwietnia 1896
zm. 27 lipca 1951
 
 
Szkoła Podstawowa im. Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie
Dokument

Grób Stanisława i Julii Borczyńskich w Miłosławiu

Legitymacja

Legitymacja studencka

Maciej Borczyński

Postawienie przez załogę Nadleśnictwa Czeszewo

Stanisław Borczyński w mundurze powstańczym

Stanisław Borczyński z partyzantem "Milczący"

Sztab 17- tej Dywizji Piechoty Armii Poznań

Terenowe ćwiczenia

Zaświadczenie

Zdjęcie profilowe

wojna polsko- bolszewicka

O swoim ojcu cz.I
O swoim ojcu cz.II
O swoim ojcu cz.III
O swoim ojcu cz.IV
O swoim ojcu cz.V
Stanisław Borczyński
Stanisław Borczyński
Zdjęć: 13
Filmów: 7

Pochodzenie

Rodzina Stanisława Borczyńskiego może pochlubić się tradycjami patriotycznymi.Jego ojciec Stefan Borczyński był nauczycielem, kierownikiem szkoły w Chynowie, pierwszym burmistrzem Ostrzeszowa, powołanym na ten urząd przez powstańców, a jego córki, czyli siostry Stanisława, były sanitariuszkami w szpitalu polowym w Ostrzeszowie, dokąd zwożono powstańców, którzy odnieśli rany w bitwie pod Kobylą Górą. Dziadek pana Stanisława również był nauczycielem, brał udział w powstaniu styczniowym, został ranny w bitwie pod Dobrosołowem. Stanisław Borczyński ożenił się w 1924 roku z Julią z domu Ozdowską z Miłosławia, uczestniczką strajku dzieci szkolnych w 1907 r.

Dzieciństwo i Edukacja

Stanisław urodził się 20.04.1896r. w Chynowie.W latach 1902-1906 Stanisław Borczyński uczęszczał tam do szkoły wiejskiej. W 1906 roku został przyjęty do Gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim. W latach gimnazjalnych uprawiał lekkoatletykę i piłkę nożną w klubie Venetia. Rodzina Stanisława Borczyńskiego może pochlubić się tradycjami patriotycznymi, które starała się przekazać najmłodszym latoroślom. Nie bez powodu, więc młody Stanisław Borczyński działał w nielegalnej organizacji Towarzystwie Tomasza Zana i jego sekcji skautowej. Atmosferę panującą w rodzinnym domu i  tamtejszym gimnazjum świetnie oddaje film "Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy". Na skutek ujawnienia przez Niemców działalności Towarzystwa i aktywnego w nim uczestnictwa Stanisława Borczyńskiego, na rok przed maturą w 1913 roku został wydalony z Gimnazjum.

Praktyka w lasach miłosławskich

17 kwietnia 1914 roku rozpoczął praktykę w lasach miłosławskich. W przyszłości chciał wybrać zawód leśnika. Jego przełożonym był nadleśniczy Władysław Wiewiórowski, późniejszy dowódca kompanii wrzesińskiej podczas powstania wielkopolskiego, a także członek sztabu powiatowego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Stanisław Borczyński również w Miłosławiu niezwłocznie wstąpił do Towarzystwa Tomasza Zana oraz był współpracownikiem tajnej drużyny harcerskiej. Pracę w lasach miłosławskich zakończył 09.02.1919 roku, skąd wyjechał do Poznania.

W walce o wolność odradzającej się Rzeczpospolitej

W Poznaniu wstąpił w szeregi powstańcze. W maju władze powstańcze oddelegowały go na czteromiesięczny kurs telegrafistów Hughes"a. Po zdobyciu nowych umiejętności skierowany został do Powstańczego Sztabu Głównego w Poznaniu. Tam w randze starszego szeregowca działał jako samodzielny hughenista w dziale łączności. W wojsku powstańczym czynnie działał do 10 stycznia 1920 roku. Otrzymał bowiem urlop na naukę. Od października 1919 roku został przyjęty warunkowo na Wydział Rolniczo-Leśniczy Uniwersytetu Poznańskiego.W ciągu pół roku przedłożył świadectwo maturalne. Maturę zdał 26 marca 1920 roku jako eksternista w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Na studenckiej legitymacji znajduje się jego zdjęcie w mundurze powstańczym. W czerwcu 1920 roku na Uniwersytecie Poznańskim powstał Ogólno-Akademicki Komitet Plebiscytowy. Celem jego działalności była repolonizacja ludności Śląska. Wkrótce bowiem miał się tam odbyć plebiscyt, na podstawie którego miano zdecydować o przynależności Śląska do odradzającego się państwa polskiego. W lipcu 1920 roku Stanisław Borczyński działał na Górnym Śląsku w akcji plebiscytowej Komitetów w Bytomiu i Lublińcu. Po koniec lipca 1920 roku wojsko znów upomniało się o pana Stanisława. W randze kaprala został wezwany przez sztab generała Józefa Dowbór-Muśnickiego. Znał język francuski i niemiecki, więc został łącznościowcem w sztabie głównym wojska polskiego generała Tadeusza Rozwadowskiego. Po zwycięskim zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej 6 listopada 1920 roku został urlopowany z służby wojskowej celem dokończenia studiów. W 1921 roku wybuchło III powstanie śląskie. Stanisław Borczyński wziął w nim udział. W 1923 roku ukończył studia Uniwersytetu Poznańskiego jako pierwszy inżynier leśnictwa. Krótko po studiach pracował jako zastępca nadleśniczego w Państwowym Nadleśnictwie Wanda (obecnie Przedborów). Pod koniec tegoż roku został nadleśniczym w Państwowym Nadleśnictwie Drawsko pow. Czarnków. W 1934 roku otrzymał nagrodę za jedno z najlepszych zalesień zniszczonej przez sówkę chojnówkę Puszczy Noteckiej i możliwość wyboru jednego z 4 nadleśnictw.W tym też czasie został przeniesiony do Państwowego Nadleśnictwa w Czeszewie pow. Września. Stoczył tu prawdziwą batalię o zachowanie lasów łęgowych. Ówczesne władze planowały przeprowadzić wały przeciwpowodziowe. Efekt realizacji tych planów byłby taki, że czeszewskie lasy łęgowe przestałyby istnieć. Nadleśniczy Stanisław Borczyński poprosił o pomoc prof. Jana Sokołowskiego, prof. Adama Wodziczkę i prof. Władysława Szafera. Lasy czeszewskie zostały ochronione i do dziś możemy cieszyć się ich urodą porównywaną do lasów amazońskich. Podczas zjazdu LOP w Zakopanem w 1947 r.  prof. Władysław Szafer powiedział, że w dwudziestoleciu międzywojennym największe zwycięstwo członków tej organizacji to ochrona lasów czeszewskich, natomiast największa porażka to budowa kolejki na Kasprowy Wierch.

Okres wojenny

W sierpniu 1939 r. Stanisław Borczyński został zmobilizowany w randze podporucznika do Sztabu 17 Dywizji Piechoty w Gnieźnie, która w składzie Armii Poznań walczyła nad Bzurą. W czasie przeprawy przez Bzurę został ranny. Przez Puszczę Kampinowską przedostał się do Modlina. Gdzie po upadku tej twierdzy dostał się do niewoli niemieckiej. Po krótkim pobycie w obozie jenieckim w Działdowie został z niewoli zwolniony jak i wszyscy oficerowie wzięci do niewoli w Modlinie. Niemcy w dowód uznania pozwolili oficerom odejść z białą bronią. Stanisław Borczyński wrócił w listopadzie 1939 roku do Czeszewa z szablą, ale po tygodniu musiał ją oddać. W końcu listopada 1939 roku został z rodziną ( żona i dwóch synów: Maciej urodzony 1930 roku i Andrzej urodzony 1932 roku) wyrzucony do Poznania. W końcu grudnia 1939 roku został wysiedlony do obozu przejściowego na ulicę Główną w Poznaniu, a stamtąd wywieziony w lutym 1940 roku w kieleckie do Jędrzejowa. Pracę i  miejsce zamieszkania znalazł w Zagnańsku pod Kielcami, gdzie pracował w Inspekcji Leśnej. W 1940 r. przystąpił do organizującego się ruchu oporu ZWZ , który potem wszedł w skład Armii Krajowej. W randze porucznika Armii Krajowej Okręgu Jodła prowadził komórkę wywiadu i zaopatrzenia. Posługiwał się pseudonimem Borut.

Po wojnie

Po zakończeniu okupacji niemieckiej wrócił do Czeszewa na swoje stanowisko nadleśniczego. Z inicjatywy Stanisława Borczyńskiego 30 kwietnia 1948 roku w stuletnią rocznicę bitwy z wojskami pruskimi pod Miłosławiem (Wiosna Ludów) miejscowi leśnicy, ku czci powstańców 1948 roku ufundowali krzyż. W 1949 roku umarła mu żona. Z tego powodu jak i sytuacji politycznej (przedwojenni leśniczowie byli powszechnie rugowani) przeniósł się do Poznania na stanowisko inspektora Inspekcji Lasów. Zmarł 27 lipca 1951 roku w Poznaniu i pochowany został obok swej żony w Miłosławiu.

Znaczenie postaci

Stanisław Borczyński uratował bardzo cenne lasy łęgowe w Nadleśnictwie Czeszewo. Liga Ochrony Przyrody w Krakowie uznała to za wielki sukces. Walczył o wolność Polski. Zaangażowanie w obronę niepodległości Polski zostało uhonorowane w 1938 roku przez prezydenta Ignacego Mościckiego,który przyznał Stanisławowi Borczyńskiemu Medal Niepodległości. Otrzymał wówczas również odznakę honorową za walkę o Szkołę Polską. W 1934 r. otrzymał nagrodę za jedno z najlepszych zalesień zniszczonej przez sówkę chojnówkę w Puszczy Noteckiej, otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.

English abstract

Stanisław Borczyński ( 1896-1951)- a soldier of the Wielkopolska Uprising, fought in Polish-Bolshevik war in 1920, a participant of the third Silesia Uprising in 1921, officer of the September in 1939, officer of AK in Kielecczyzna. Stanisław Borczyński was the first forestry engineer, who was promoted by the University of Poznań. He was a forest manager of State Forestry in Czeszewo and he was a defender of the naturally valuable riparian forests in Czeszewo. He was an inspector of the Chief Forestry. Stanisław Borczyński (1896-1951) żołnierz powstania wielkopolskiego, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku, uczestnik III powstania śląskiego 1921 roku, oficer września 1939 roku, oficer AK na Kielecczyźnie, pierwszy inżynier leśnictwa, którego wypromował Uniwersytet Poznański, nadleśniczy Państwowego Leśnictwa Czeszewo, obrońca cennych pod względem przyrodniczych czeszewskich lasów łęgowych , Inspektor Dyrekcji Lasów.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Daria Banaszak, Maria Olejniczak, Adam Warczygłowa, Julia Gołębniak, Krystian Marczak, Alicja Pachciarek
Nauczyciel prowadzący: Aldona Wawrzyniak
Szkoła Podstawowa im. Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie
Gmina Miłosław, powiat wrzesiński

Kalendarium:

  • 1896 ― Narodziny bohatera
  • 1906 ― Nauka w Gimnazjum w O...
  • 1913 ― Wydalenie z Gimnazjum...
  • 1914 ― Praktyka w lasach mił...
  • 1919 ― Udział w powstaniu wi...
  • 1919 ― Został przyjęty na Wy...
  • 1920 ― Działałalność na Górn...
  • 1920 ― Udział w wojnie polsk...
  • 1921 ― Udział w III powstani...
  • 1923 ― Ukończenie studiów na...
  • 1924 ― Ślub z Julią Ozdowską...
  • 1934 ― Praca w Nadleśnictwie...
  • 1934 ― Otrzymał Srebrny Krzy...
  • 1938 ― Otrzymał od prezydent...
  • 1939 ― Udział w kampanii wrz...
  • 1939 ― Wysiedlenie
  • 1940 ― Udział w ruchu oporu ...
  • 1948 ― W rocznicę Wiosny Lud...
  • 1951 ― Śmierć bohatera

Zobacz też: