Roman Adam Zwierzchowski image

Roman Adam Zwierzchowski

ur. 05 września 1909
zm. 27 kwietnia 1940
 
„Podziwiać należy wielkie czyny, a nie wielkie słowa.”
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Tokarach Pierwszych
Orkiestra dęta z Tokar

Orkiestra dęta z Tokar

Szkoła Podstawowa w Tokarach

Zdjęcie Szkoły Powszechnej w Tokarach

Zdjęcie profilowe

Zdjęć: 5

Pochodzenie

Urodził się w niedzielę 05.09.1909 r. w Łodzi. Zmarł w sobotę 27.04.1940 r. w Katyniu. Syn Adama i Stefanii z Kotkowskich.

Edukacja i młodość

Roman Adam Zwierzchowski ukończył seminarium nauczycielskie w Łęczycy w 1931 r. W 1932 r. ukończył kurs Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7a w Jarocinie - 3 kompania. Żonaty,  córka i dwoje synów. Żona Maria, starszy syn Zbigniew, młodszy Roman nigdy nie zobaczył ojca. Wraz z żoną i dziećmi mieszkali w budynku szkoły w Strachanowie. 

Działalność

Roman Adam Zwierzchowski działał jako nauczyciel, muzyk (dyrygent, kapelmistrz), żołnierz.  Przed II wojną światową był nauczycielem Szkoły Powszechnej w Strachanowie, wówczas powiat turecki. Pani Maria Zwierzchowska była kierownikiem tej szkoły. Latem organizowała ochronkę dla dzieci, którą prowadziła jej córka. Piastowała to stanowisko do 1949 roku, kiedy to wyprowadziła się do Łodzi (w latach 1953 - 1955 była kierownikiem szkoły w Rudzie Bugaj woj. łódzkie). Utraciła je prawdopodobnie ze względu na losy wojenne męża, gdyż w kominie szkoły znaleziono mundur oficerski. W tej sprawie odbyło się dochodzenie. Po jakimś czasie pani Zwierzchowska otrzymała przesyłkę, w której znajdował się dowód osobisty brudny od wapna z adnotacją, że mąż zginął w Katyniu z rąk jakichś band. W ówczesnych czasach wspomnienie o Katyniu groziło poważnymi konsekwencjami. Od ok. 1933 r. do II wojny światowej Roman Zwierzchowski był nauczycielem również w Szkole Powszechnej w Tokarach. Prawdopodobnie dojeżdżał ze Strachanowa do szkoły w Tokarach rowerem, tak wspominają znajomi sąsiedzi. Prowadził też chór mieszany przy OSP w Milejowie (ok. 1933 r.). W 1935 r. w Tokarach powstała z inicjatywy Alfonsa Ślęzaka orkiestra dęta przy OSP, której pierwszym kapelmistrzem był Roman Adam Zwierzchowski. Orkiestra istnieje do dzisiaj. Muzycy kontynuują rozpoczętą przez Pana Zwierzchowskiego pracę. Jako oficer Wojska Polskiego, podporucznik rezerwy (ppor. rez.) w 37 pułku piechoty, mianowany ze starszeństwem 1.12.1934 r. uczestniczył w kampanii wrześniowej. Został zamordowany przez NKWD w Katyniu.

Znaczenie postaci

Roman Adam Zwierzchowski to bohater nie tylko lokalnej społeczności, ale też całego narodu - został zamordowany w Katyniu. Był ofiarnym nauczycielem. Jego praca przyczyniła się do rozwoju muzykalności dzieci i młodzieży. Dzięki jego działalności powstała orkiestra dęta w małej miejscowości, która uświetnia wszystkie uroczystości i imprezy lokalne, kościelne i państwowe na terenie gminy oraz poza nią do dzisiaj.

Źródła

www.ogrodywspomnień.pl.;B. Stachowiak, "Ochotnicze Straże Pożarne Gminy Kawęczyn – zarys historyczny", Kawęczyn, kwiecień 2011r., s.158; www.polona.pl; A. Ziółkowska, "Działalność dydaktyczno – wychowawcza Szkoły Podstawowej w Tokarach", praca magisterska pod kierunkiem prof. dr hab. Heliodora Szczegóły, Zielona Góra,s.18;Kronika Szkoły Podstawowej w Tokarach 1945 - 1952 autorstwa Stefana Niteckiego; wspomnienia Zdzisławy Kowalskiej zamieszczone na portalu społecznościowym nk.pl 19.03.2014r.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Tokarach Pierwszych
Gmina Kawęczyn, powiat turecki

Kalendarium:

  • 1909 ― Narodziny bohatera
  • 1931 ― Ukończenie szkoły
  • 1932 ― ukończenie kursu BPRP...
  • 1934 ― mianowany ze starszeń...
  • 1935 ― powstanie orkiestry d...
  • 1940 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Podziwiać należy wielk...”

Zobacz też: