ppłk Włodzimierz Kowalski image

ppłk Włodzimierz Kowalski

ur. 17 kwietnia 1889
zm. 08 sierpnia 1969
 
„… Wierzę w to, że szkoła gołaniecka będzie w przyszłości pielęgnowała tradycj...”
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
"Dziennik Informacyjny"- 1990 rok.

Akt urodzenia Włodzimierza Kowalskiego.

Arkusz ewidencji personalnej.

Cmentarz w Rawiczu.

Dom Kowalskich.

Herb

Izba pamięci.

Komendant ppłk Włodzimierz Kowalski.

Książka ppłka Włodzimierza Kowalskiego "WALKA O ZIEMIE NADNOTECKIE" z 1963r.

List z Munrau.

List z Munrau.

Muzeum w Rawiczu.

Młodość

Niewola niemiecka.

Obóz w Munrau.

Ostatni Komendant Korpusu Kadetów w Rawiczu.

Patron Szkoły Podstawowej w Gołańczy.

Powstanie Wielkopolskie

Rodzina

Ulica ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy.

Włodzimierz Kowalski

Zdjęcie profilowe

Złote gody.

ppłk Włodzimierz Kowalski

Żona ppłka Włodzimierza Kowalskiego - Maria.Maria.

Żołnierz

Żołnierz

„Na Żwirowej”
„Pozostanie w naszej pamięci”.
Wizyta w muzeum w Rawiczu.
Wywiad z Krystyną Bidowaniec.
Zdjęć: 27
Filmów: 4

Dane osobowe

WŁODZIMIERZ KOWALSKI, syn Seweryna i Ewy z Kostrzewskich, urodził się 17 kwietnia 1889r. w Marszałkach w byłym powiecie ostrzeszowskim. Ojciec jego był nauczycielem w tamtejszej Szkole Ludowej. Zmarł 8 sierpnia 1969 roku w swoim mieszkaniu w Rawiczu. Został pochowany na cmentarzu parafialnym obok zmarłej rok wcześniej żony Marii . 10 listopada z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Rawicza na grobie ppłka Włodzimierza Kowalskiego umieszczono napis : „Ostatni Komendant Korpusu Kadetów w Rawiczu” i odznakę rawickiego Korpusu Kadetów.

Edukacja i praca zawodowa

Jako nauczyciel pruskiej szkoły musiał się podporządkować wymogom władz, swoje dzieci wychowywał w duchu patriotyzmu i umiłowania polskości. Atmosfera domowa i inne drobne, ale ważne okoliczności, kształtowały charakter młodego Włodzimierza, który od dzieciństwa pragnął zostać oficerem "narodowego" wojska. Po ukończeniu nauki w szkole podstawowej został przyjęty do Seminarium Nauczycielskiego w  Kcyni. Uczył się w nim w latach 1907-1910. Po zdaniu matury pracował w Nidomiu i Mielżynie. 1.10.1911 r. rozpoczął pracę w Panigrodzu. Po dwóch latach pracy został przeniesiony do nowo założonej jednoklasowej szkoły dzieci polskich w Czerlinie. W szkole tej Kowalski umożliwiał uczniom swobodne używanie języka polskiego, mimo obowiązku nauczania w języku niemieckim. Pracę zawodową przerywa powołanie do wojska w roku 1914. Idąc do wojska pozostawił w Czerlinie żonę Marię z synkiem Sewerynem. Związek zawarł z Marią Kończak 31.07.1912r. Z tego związku przyszło na świat czworo dzieci: Seweryn (1913r.), Aleksandra (1917r.), Ireneusz Andrzej (1919r.) i Barbara Maria ( 1920r.).

Służba wojskowa

Po wybuchu I wojny światowej Włodzimierz Kowalski jako podoficer przez dwa miesiące ćwiczył ochotników w Gnieźnie, a we wrześniu 1914r. został odkomenderowany w stopniu podchorążego sierżanta do jednostki lotniczej, która stacjonowała na Ławicy w Poznaniu. W lotnictwie służył dwa lata, biorąc udział w walkach na frontach południowym, zachodnim i wschodnim. 8 stycznia 1916 r. w wyniku starcia z samolotem francuskim, jego samolot musiał przymusowo lądować na pograniczu serbsko-greckim. Samolot uległ rozbiciu, a on został poważnie ranny. Po półrocznym leczeniu wrócił do służby. Przydzielono go do piechoty i jako dowódcę kompanii skierowano na front zachodni. Przeżył piekło bitwy flandryjskiej (1917r.), podczas której został w sierpniu ponownie ranny. Na front powrócił w grudniu tego samego roku. Wykorzystując dezorganizację w armii niemieckiej, wynikającej m.in. z zakończenia działań wojennych , w stopniu podporucznika (awans otrzymał 18 stycznia 1916 r.) powrócił z frontu do domu w połowie grudnia 1918 r. Włączył się wtedy w nurt wydarzeń w Gołańczy i w powiecie wągrowieckim, które doprowadziły do zbrojnego wystąpienia przeciwko Niemcom. 24 grudnia 1918 r. uczestniczył w tajnym zebraniu Towarzystwa Byłych Żołnierzy w Wągrowcu, w czasie którego utworzono Wydział Wojskowy i mianowano komendantów okręgów. Mianowano go wówczas komendantem na okręg gołaniecki. W samą wigilię świąt dotarł do niego goniec z informacją, aby 25 grudnia o godz. 9 rano oczekiwał na dworcu w Gołańczy na ważną wiadomość od Rady Ludowej w Wągrowcu. O wyznaczonej godzinie przyjechał posłaniec, który przywiózł nominację Włodzimierza Kowalskiego na oficera wojsk polskich i dowódcę oddziałów powstańczych na obwód gołaniecki. 27.12.1918r. udał się Kowalski do Poznania na zjazd nauczycieli i tam był świadkiem zbrojnego wystąpienia przeciwko Prusakom. 30.12.1918r. w sali Kowalewskiego zgromadzonym przekazuje wiadomości z Poznania. Zebrał 20 powstańców w celu przejęcia władzy w mieście. 31.12.1918r. wyjeżdża z powstańcami do Kcyni. W styczniu 1919r. walczy o wyzwolenie pobliskich miejscowości. W czerwcu 1919r. został skierowany do Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie, 1.02.1922r. zostaje przeniesiony na własną prośbę do rezerwy. Zamieszkał wtedy z rodziną w Krukówku pod Mroczą, gdzie prowadził przez 5 lat gospodarstwo rolne.

Włodzimierz Kowalski 1 sierpnia 1927 roku wrócił do czynnej służby wojskowej z nominacją na majora i na stanowisko dowódcy baonu w 69 Pułku Piechoty w Gnieźnie, a później w 58 pp w Poznaniu. Od 1 marca 1932r. w stopniu podpułkownika był zastępcą dowódcy 18 pp w Skierniewicach. Z dniem 1.07.19233r. w stopniu podpułkownika został skierowany do służby jako Komendant Korpusu Kadetów Nr 3 (od 1936r.Nr 2 w Rawiczu). 28 sierpnia 1938 r. ppłk Włodzimierz Kowalski dowodził ewakuacją rawickiego Korpusu Kadetów do Lwowa. Wraz z kadetami brał udział w obronie tego miasta. Był członkiem sztabu obrony Lwowa. We wrześniu 1939r. dostaje się do niewoli sowieckiej i przebywał tam do 29 kwietnia 1945r.. W zamieszaniu razem z mjr Janem Niedzielą zdołał uciec i przedostać się na stronę niemiecką. Wzięty do niewoli , przebywał jako jeniec oflagu VII A położonym opodal podalpejskiej miejscowości Murnau. W obozie w którym przebywało 5 tysięcy oficerów i szeregowych , był kierownikiem kursów edukacyjnych dla przebywających tam żołnierzy. Obóz wyzwolili Amerykanie 29 kwietnia 1945r., a 24 sierpnia 1945r. Włodzimierz Kowalski pierwszym transportem oficerów powrócił do kraju i zamieszkał w Rawiczu, w budynku przy dzisiejszej ulicy Żwirowej. Miał wtedy 56 lat. Bezskutecznie zabiegał o powrót do wojska. Kilka lat pracował jako kierownik Rawickiej Fabryki Biczysk. Z uwagi na zły stan zdrowia przeszedł na rentę inwalidzką. Przez długie lata utrzymywał kontakty z wychowankami , którzy jeszcze w Korpusie Kadetów nazwali go „Balbo”( porównanie do włoskiego marszałka lotnictwa- Italo Balbo).

Praca społeczna

Był prezesem Kółka Rolniczego w Mroczy, a ponadto pełnił kilka innych funkcji społecznych, m.in. Członka Rady Nadzorczej Banku Ludowego, członka Spółdzielni Handlowo-Rolniczej w Mroczy, członka Sejmiku Powiatowego oraz członka Wielkopolskiej Izby Rolniczej na powiat wyrzyski.

Pisarz

Spotykał się również z byłymi powstańcami. Pisał wspomnienia dotyczące wydarzeń z lat 1918/1919: , „Noc sylwestrowa i Nowy Rok 1918/1919 w Kcyni” (1925r.), „Walki o Chodzież od 6-8 stycznia 1919r.” , „Wspomnienia dowódcy wągrowieckiego oddziału powstańczego, „Wspomnienia dowódcy z Powstania Wielkopolskiego”, „ Moja ocena Powstania, dowódców i inne wspomnienia”, „Wspomnienia dowódcy z powstania wielkopolskiego część II”. Napisał również „Dzienniki ostatnich dni niewoli" (1945r.) , „Trzecia walka o Chodzież" (1959r.), „Wspomnienia z mojego życia żołnierskiego część I i II " (1968r.).

Odznaczenia

Był odznaczony: Krzyżem Virtuti Militari V kl.(1920r.), Krzyżem Niepodległości ( 1932 r.), Złotym Krzyżem Zasługi ( 1929 r.) , Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym ( leg. Nr C-3700 z 1958 r.) i wieloma innymi medalami, ale także Krzyżem Żelaznym w armii niemieckiej.

Znaczenie postaci

PPłk Włodzimierz Kowalski był z pochodzenia Wielkopolaninem, z wykształcenia nauczycielem sprzed pierwszej wojny światowej, w czasie której był oficerem pruskim, a następnie po wybuchu powstania wielkopolskiego - jednym z jego dowódców. Był dobrym i sprawiedliwym wychowawcą i bardzo dobrym gospodarzem powierzonej mu wojskowej szkoły. Cechowało Go wielkie umiłowanie zawodu żołnierza.

Oto słowa napisane do ppłka Włodzimierza Kowalskiego przez jego wychowanka Adama Marszalik : „ Dla nas pozostał Pan i pozostanie wzorem człowieka godnego pod każdym względem naśladowania, jakimś pięknym przykładem cnót ludzkich i głębokiej mądrości”.

Od 28 kwietnia 1978r. Włodzimierz Kowalski jest patronem Szkoły Podstawowej w Gołańczy .

Literatura

1. A.Wieczorek , Patron – Bohater Szkoły Podstawowej w Gołańczy ppor Włodzimierz Kowalski, Gołańcz 1989r.

2. A.Wieczorek, Gołaniecka Kompania Powstańcza 29.12.1918-16.02.1919, Gołańcz 2013r.

3. Gazeta Rawicka, nr 4/1994, nr 4/2014.

4. Gazeta Tygodnik Katolicki nr 34.

5. Zdjęcia pochodzą z archiwum szkolnego, zbiory wlasne.

6. Wł. Kowalski, Wspomnienia dowódcy z Powstania Wielkopolskiego, Rawicz 1968r.

7. Wł. Kowalski, Walka o ziemie nadnoteckie, Rawicz 1963r.

English abstract

Włodzimierz Kowalski ( 17.04.1889 – 08.08.1969 ) a teacher, participant in the First World War and Greater Poland Uprising, organizer of the Company of Gołańcz, professional soldier in the service of the Second Polish Republic, the last commandant of the Corps of Cadets at Rawicz. The prisoner of the Murnau war-camp. Włodzimierz Kowalski wrote the memories of events from years 1918/1919. He was awarded with the Order of the Virtuti Militari in 1920 ( class V – silver cross ), Cross of Independence in 1932, Cross of Merit in 1929, Cross of the Wielkopolska Uprising in 1958 ( leg. No. C-3700 ) and many more medals as well as the Iron Cross of the German Army.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
Gmina Gołańcz, powiat wągrowiecki

Kalendarium:

  • 1889 ― Narodziny bohatera
  • 1905 ― Nauka w Seminarium Na...
  • 1911 ― Rozpoczął pracę w Szk...
  • 1912 ― Ślub bohatera
  • 1913 ― Zostaje przeniesiony ...
  • 1914 ― Jako kapral podchorąż...
  • 1914 ― Został odkomenderowan...
  • 1916 ― W wyniku starcia z sa...
  • 1916 ― Otrzymuje awans na st...
  • 1918 ― Zostaje komendantem n...
  • 1919 ― Został powołany do Wo...
  • 1919 ― Odznaczył się w walka...
  • 1919 ― Został dowódcą baonu ...
  • 1919 ― Uczestniczył w trzeci...
  • 1920 ― Mianowany kapitanem S...
  • 1927 ― Wraca do czynnej służ...
  • 1933 ― Został mianowany Kome...
  • 1945 ― Pierwszym transportem...
  • 1969 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „… Wierzę w to, że szko...”

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > I wojna światowa ...
  • > powstanie wielkop...
  • > Organizator Kompa...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Naczelna Rada Ludowa