Marian Wache image

Marian Wache

ur. 01 lipca 1914
zm. 19 lipca 2009
 
„Pomagaj innym, to i oni tobie pomogą”
Szkoła Podstawowa im. Powstańców Wielkopolskich w Pniewach
50-ta rocznica oswobodzenia obozu, Murnau 1995r.

Grupa oficerów z garażu K, Murnau 1942r.

Hodowla gołębi

Marian Wache, 1984r.

Marian Wache, gimnazjum

Marian Wache, gimnazjum

Podchorąży Marian Wache

Po ukończeniu Szkoły Podchorąźych Artylerii we Włodzimierzu

Włochy, lipiec 1945r.

Z ojcem Stefanem Wache

Z przyszłą żoną Moniką Retzlaff

Zdjęć: 11

Pochodzenie

Marian Wache ur. się 01.07.1914r. w Pniewach przy ulicy św.Ducha 3 jako drugie dziecko Stefana Karola i Ireny z domu Bąkowskiej.

Dzieciństwo

Ochrzczony został i I Komunię św. przyjął w Pniewach w kościele pod wezwaniem św. Wawrzyńca. W 1920 roku rozpoczął naukę w Szkole Wydziałowej w Pniewach mieszczącej się ówcześnie przy ulicy Dworcowej (obecnie Przedszkole „Miś”). Budynek ten wykupił od niemieckich właścicieli ojciec Mariana - Stefan Wache i przekazał go miastu.

Edukacja

Po ukończeniu Szkoły Wydziałowej kontynuował naukę w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Poznaniu przy ulicy Strzeleckiej. Tam też wstąpił do Sodalicji Mariańskiej. Po maturze, którą zdawał w 1933 roku, wstąpił ochotniczo do wojska, do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim (obecnie Ukraina). Szkołę tę ukończył w 1934 roku w stopniu plutonowego podchorążego. Za wzorową służbę, duże zaangażowania i obowiązkowość otrzymał Honorową Odznakę z pamiątkową księgą przebiegu służby wojskowej. Po ukończeniu szkolenia wojskowego został przydzielony do plutonu artylerii lekkiej 57 Pułku Piechoty (14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej). Po wojsku przyszła kolej na studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Poznańskim. W grudniu 1938 roku ukończył z wyróżnieniem studia i otrzymał dyplom magistra farmacji o numerze 813.

Etapy działalności

Praktyka aptekarska, praca w aptece

Po odbyciu praktyki aptekarskiej m.in. w aptece w Koronowie wrócił do Pniew i podjął pracę w aptece swego ojca-Stefana (apteka "Pod Lwem"). Planował wówczas zawarcie związku małżeńskiego z koleżanką ze studiów Moniką Retzlaff. Ślub miał odbyć się we wrześniu 1939 roku, lecz powołanie do służby wojskowej i udział w II wojnie światowej uniemożliwiły realizację tych planów.

Służba wojskowa

Powołany do wojska, wraz z Armią Poznań uczestniczył w bitwie nad Bzurą. Jako podporucznik dowodził działaniem plutonu artylerii wspierającej 58 Pułk Piechoty Armii Poznań. Pod Iłowem w rejonie Kutna, ranny w nogę dostał się do niewoli niemieckiej. Dzięki ucieczce ze szpitala polowego uniknął amputacji nogi.

Obóz w Murnau

Po likwidacji lecznicy polowej, transportem kolejowym w wagonach towarowych dotarł do Murnau i został osadzony w oflagu VII A, otrzymując numer obozowy 16418. Kilkugodzinne apele na dworze bez względu na pogodę, okrutne traktowanie jeńców były trudne do przeżycia, wielu kolegów umierało. Obóz mieścił się w garażach betonowych z piętrowymi pryczami. Za materac służył papier kartonowy, przykryciem był szary papier pakunkowy. Osadzony został w garażach „K”. 29 kwietnia 1945 roku oddziały pancerne armii amerykańskiej oswobodziły obóz w Murnau.

Powrót do Ojczyzny

Podporucznik Marian Wache odzyskał wolność po pięcioletniej niewoli i trafił do 3 Dywizji Strzelców Karpackich II-go Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa walczącego we Włoszech, a następnie wraz z Korpusem został przetransportowany do Anglii. Po demobilizacji 6 stycznia 1947 r. wrócił do Ojczyzny. Po powrocie zamiast uznania i podziękowań wpadł w koszmar wezwań i przesłuchań Urzędu Bezpieczeństwa.

Małżeństwo

3 lutego 1947 zawarł związek małżeński z Moniką Retzlaff w kościele św. Floriana w Poznaniu. Monika Retzlaff była wcześniej więźniarką katowaną do utraty przytomności przez Niemców, najpierw w piwnicach Domu Żołnierza w Poznaniu, później więziona w Forcie VII w tymże mieście oraz w obozie zagłady w Oświęcimiu-Brzezince (numer obozowy 61347). W 1948 r. przyszedł na świat syn Tomasz, a rok później syn Rodryg.

Upaństwowienie apteki

9 stycznia 1951 roku specjalna komisja upaństwowiła aptekę Wache, pozostawiając rodzinę bez środków do życia. Kosztowało to utratę zdrowia, a następnie życia (w 1953 r.) Stefana Wache. Władze ówczesnej Polski w tzw. geście dobrej woli” mianowały Mariana Wache kierownikiem apteki, ale już nie „Pod Lwem” ale "Społecznej nr 136".

Znaczenie postaci

Mgr Marian Wache mając szeroką wiedzę i doświadczenie, służył mieszkańcom Pniew i okolic ratując im zdrowie, a często i życie. Mógł też liczyć na ich pomoc w dniach trudnych dla siebie i rodziny. Często mawiał: „Pomagaj innym, to i oni tobie pomogą”. Swymi przeżyciami wojennymi i wiedzą historyczną dzielił się chętnie z dziećmi i młodzieżą szkolną. Pan Marian Wache uprawiał sport, hodował gołębie, posiadał rozległą wiedzę przyrodniczą. Był postacią powszechnie znaną w Pniewach i to nie tylko jako jedyny niegdyś właściciel apteki, ale również jako uczestnik II wojny światowej. Wszyscy znali starszego pana widzianego często na rowerze, który był jego ulubionym środkiem lokomocji. Za zasługi wojenne i dokonania powojenne odznaczony wieloma odznaczeniami: medalami i wyróżnieniami.

Posiadał:

- Krzyż Walecznych

- Krzyż i Medal za wrzesień 1939r. „Ojczyzna swoim obrońcom”

- Krzyż Kawalerski Order Odrodzenia Polski

- Krzyż Oficerski Order Polonia Restituta

- Medal za zasługi dla Archidiecezji Poznańskiej.

Zmarł 19.07.2009 r., spoczywa na cmentarzu parafialnym w Pniewach.

ŹRÓDŁA:

- wywiad z Panem Rodrygem Wache, synem Pana Mariana Wache

- artykuł Pana Tadeusza Wiśniewskiego z "Dyliżansem przez Pniewy" /nr2(113) listopad 2009

English abstract

Marian Wache was born on July 1, 1914 in the Polish town of Pniewy. He did his voluntary military service in the Artillery Reserve Cadet School at Wlodzimierz Wolynski (today Ukraine) in 1934. He received an Honorary Badge for his exemplary service. After the military training, he joined 57th Infantry Regiment. In 1938, Marian Ludwik Wache completed a master’s degree in pharmacy with university honors. Short after his graduation, he did an internship in a pharmacy in Koronow and came back to his hometown Pniewy where he worked in his father’s pharmacy ”Lion Pharmacy”. He was called up to the army when the World War II broke out. As the second lieutenant, he was in command of a troop supporting 58th Poznan Infantry Regiment. In consequence, Marian Ludwik Wache was wounded and taken into German captive. He escaped from a field hospital and avoided leg amputation. He got to Murnau, which was a German Army POW camp for Polish Army officers, where he was imprisoned and received a camp number 16418. Oflag VII-A Murnau was liberated by American troops. Marian Ludwik Wache came back to Poland after five years in captivity. He got married with Monika Retzlaff who was his colleague from the university. They had two sons Tomasz and Rodryg. In 1951, the family-owned pharmacy was taken by the state; as a result the family was left with no money. Fortunately, Marian Ludwik Wache became a manager of the pharmacy. Marian Ludwik Wache was a well-known and respected person in Pniewy, due to his extensive knowledge and vast experience; he was helping the inhabitants of his hometown and saving their lives. He used to say the following: “if you help others, they will help you”. He inspired many people, especially children and teenager through stories about his life, war and history. People remember him as an elderly and sophisticated man who loved riding on his bike. Marian Ludwik Wache received many awards and decorations. In 2009, he passed away and he rests on a Parish Cemetery in his hometown Pniewy.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Julia Najderek, Marcin Prętki, Anna Kwaśna, Wiktoria Hirszmann, Michał Smoczyński
Nauczyciel prowadzący: Katarzyna Klatkiewicz
Szkoła Podstawowa im. Powstańców Wielkopolskich w Pniewach
Gmina Pniewy, powiat szamotulski

Kalendarium:

  • 1914 ― Narodziny bohatera
  • 1947 ― Ślub bohatera
  • 2009 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Pomagaj innym, to i on...”

Zobacz też: