Marian Szanel image

Marian Szanel

ur. 15 sierpnia 1918
zm. 20 sierpnia 1978
 
 
Zespół Szkolno-Przedszkolny, Szkoła Podstawowa z Oddz. Integracyjnymi w Dobrej
Budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w Żeronicach

Budynek dawnej Szkoły Podstawowej w Żeronicach

Budynek dawnej Szkoły Podstawowej w Żeronicach

Komitet Rodzicielski Szkoły Podstawowej w Żeronicach

Marian Szanel

Nagrobek Joanny i Mariana Szanel

Odznaczenie Srebrnym Krzyżem za zasługi w pracy kulturalno-oświatowej

Orkiestra dęta w Żeronicach

Szkoła Podstawowa w Żeronicach

Szkoła Podstawowa w Żeronicach, nauczycielka Joanna Szanel

Szkoła Podstawowa w Żeronicach, nauczycielka Joanna Szanel

Występy artystyczne w Domu Strażaka w Żeronicach

Zespół artystyczny działający przez OSP w Żeronicach

Zdjęć: 13

Pochodzenie i edukacja

Marian Szanel urodził się 15 sierpnia 1918 r. w Stanisławie.
Syn Adolfa i Marii z d. Jarosz. Miał trzech braci.

Rodziców stracił w dzieciństwie, wychowywał się pod opieką starszego brata.

W latach 1924-31 uczęszczał do szkoły powszechnej. Następnie wstąpił do gimnazjum ogólnokształcącego w Stanisławowie. Ukończył Liceum Pedagogiczne.
Maturę zdał w 1936 r. Potem ukończył Studium Nauczycielskie. Do 1939 r. studiował na wydziale prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Wybuch wojny spowodował przerwanie studiów. 

Po wojnie ożenił się z Joanną (zawarli związek małżeński 29 kwietnia 1945 r.).

Żona była nauczycielką. Chcąc pracować razem, Marian Szanel zgłosił się do Kuratorium w Poznaniu. Skierowany został jako nauczyciel kontraktowy do powiatu tureckiego. Decyzją Inspektora Szkolnego w Turku został przydzielony do publicznej szkoły powszechnej w Piekarach (gm. Dobra), gdzie pracował od 15 maja 1945 r. do 31 sierpnia 1946 r.

Jego wyuczoną specjalnością było nauczanie zajęć praktycznych i rysunku.
Znał język rosyjski i niemiecki. 

Kierownik Szkoły Podstawowej w Żeronicach

1 sierpnia 1946 r. Marian Szanel objął kierownictwo Szkoły Podstawowej w Żeronicach (gm. Dobra).

Wraz z żoną, nauczycielką młodszych klas, mieszkali w dwupokojowym mieszkaniu na piętrze budynku szkoły.

Marian Szanel był bardzo dobrym organizatorem życia szkolnego. Inicjator wielu przedsięwzięć. W okresie jego kierowania szkołą wyraźnie poprawiła się jej baza. Potrafił organizować środki finansowe na inwestycje i postawione cele. Szkoła rozwijała się dynamicznie. Funkcjonowały koła zainteresowań, organizowano programy artystyczne na uroczystości szkolne i środowiskowe, dzieci uczestniczyły w konkursach.

Po przybyciu do Żeronic, Marian Szanel zastał budynek szkoły zdewastowany, bez szyb w oknach, desek w suficie oraz całkowity brak dyscypliny u uczniów.

W pierwszym roku szkolnym kierowania jednostką 1946-47, do szkoły zapisało się 106 dzieci z przynależnych do rejonu szkolnego gromad: Żeronic, Ugorów i Moczydeł. Zorganizowanie poszczególnych klas, ze względu na różny poziom i wiek dzieci, sprawiło wiele trudności. Przeprowadzony egzamin wśród uczniów wykazał tak niski poziom, że wszyscy klasyfikowali się do klasy pierwszej. Stworzono jednak pięć klas, biorąc pod uwagę różne zdolności uczniów. Rozpiętość wieku w poszczególnych klasach sięgała 4-6 roczników. Celem likwidacji skutków wojny, postanowiono przerobić program nauczania niemal ze wszystkimi uczniami dwóch klas w ciągu jednego roku szkolnego. Zajęcia lekcyjne prowadzono w oddziałach łączonych.

W sierpniu pomalowano wszystkie izby lekcyjne. Bolączką pozostawał brak umeblowania i pomocy szkolnych. Dzięki zbiorowym zakupom uczniów zaopatrzono w podręczniki. W celu zdobycia funduszy na zakup pomocy szkolnych, zorganizowano zabawę taneczną i loterię fantową. Akcją tą kierowała "Opieka szkolna" wybrana przez ogół rodziców, której celem była pomoc w administrowaniu szkołą. Z przydziału Inspektoratu Szkolnego szkoła otrzymała materiał na budowę ławek i stołów. Mając na uwadze społeczne wychowanie młodzieży, zorganizowano Koło Młodzieżowe Polskiego Czerwonego Krzyża, grupujące w swoich szeregach całą młodzież szkolną. Opiekę na Kołem sprawowała nauczycielka Joanna Szanel.

Celem dalszej likwidacji skutków wojny, przy szkole zorganizowano kurs dokształcający dla dorosłych, realizujący program pełnej szkoły powszechnej. Na kurs zapisało się 18 uczniów w wieku 18-21 lat.

Przy pomocy starszych uczniów przed szkołą zbudowano betonowy chodnik, mający zapobiegać nadmiernemu wnoszeniu błota do budynku. Rozpoczęto starania o zdobycie materiału na ogrodzenie terenu szkoły, które zakończyły się sukcesem. 6 maja 1947 r. szkoła została ogrodzona płotem siatkowym. Pozwoliło to na doprowadzenie do porządku boiska i ogródków kwiatowych.

W miesiącach wakacyjnych trwały prace remontowe. Przerobiono schody na piętro, pomalowano wszystkie pomieszczenia szkolne, ustawiono płot wokół ogródków kwiatowych, dokonano remontu mieszkania i wygospodarowano trzecie pomieszczenie mieszkalne, przestawiono w szkole dwa piece. Z funduszy gminnych szkoła otrzymała nowe ławki, biurka i tablice. Sprzęty te pozwoliły na umeblowanie drugiej izby lekcyjnej.

Uroczystość rozpoczęcia roku szkolnego 1947-48 była skromna, gdyż murarze przystąpili do otynkowania budynku szkolnego zewnątrz. Stan obejścia i rusztowania nie pozwoliły na zorganizowanie uroczystości na większą skalę. Do szkoły zapisało się 89 uczniów. Utworzono szósty oddział. W całym roku szkolnym duży nacisk położono na realizację programu nauczania oraz utrzymanie czystości wewnątrz budynku. Dużym osiągnięciem szkoły było to, iż przy dwóch nauczycielach młodzież opanowała wiadomości z nowego, mocno przeładowanego programu nauczania. Wzorem roku ubiegłego, zorganizowano kurs dokształcający dla młodocianych. Zapisało się 12 uczniów, wszyscy to zeszłoroczni absolwenci klasy piątej, którzy ze względu na wiek nie mogli uczęszczać do normalnej szkoły powszechnej.

Podczas wakacji dokonano wiele przedsięwzięć gospodarczych, tj. wykopano studnię, wybudowano mały basen (zbiornik na wodę) oraz śmietnik.

W roku szkolnym 1948-49 liczba uczniów zmniejszyła się do 76, gdyż wielu uczniów ukończyło 14 lat i przerwało naukę. Zajęcia z religii zaczął prowadzić ks. proboszcz miejscowej parafii. Utworzono wybrany przez ogół rodziców Komitet Rodzicielski. W ramach Miesiąca Pogłębiania Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, zorganizowano dla uczniów wycieczkę do kina w Turku. Zwiedzanie Turku, oglądanie filmu w kinie i sama podróż były dla uczniów wielkim przeżyciem, gdyż wielu w kinie jeszcze nie było.

16 stycznia 1949 r. uroczyście otwarto punkt biblioteczny przy szkole. Książki i szafę dostarczyła Powiatowa Biblioteka w Turku. Z książek mogli korzystać wszyscy mieszkańcy wsi.

Szkoła wzbogaciła się o betonowy chodnik wzdłuż frontowej ściany budynku, co przyczyniło się do większej czystości izb szkolnych. Ocementowano studnię, zbudowano kołowrotek i zaczęto z niej korzystać. Podczas wakacji postawiono nowe piece kaflowe w kancelarii oraz świetlicy.

Szkołę do tej pory kilka razy odwiedzili wizytator z Kuratorium i inspektor szkolny. Fakt kilkukrotnych odwiedzin przedstawiciela Kuratorium świadczy o specjalnym zainteresowaniu władz szkolnych tutejszą placówką oświatową.

W roku szkolnym 1949-50 szkoła dysponuje nadal dwoma etatami nauczycielskimi i realizuje program sześciu klas. W szkole uczy się 77 uczniów. Wprowadzono obowiązkową naukę języka rosyjskiego od klasy piątej.

Redakcja gazetki "Świerszczyk" przyznała uczniom tutejszej szkoły nagrodę za bardzo dobre wyniki w akcji pozyskiwania nowych czytelników. Przy pomocy Komitetu Rodzicielskiego wykończona została i oddana do użytku nauczyciela trzecia izba. Pozyskano dla szkoły odbiornik radiowy, z którego korzystała młodzież szkolna oraz mieszkańcy wsi. W ramach "czynu majowego" młodzież szkolna pomagała rodzicom w pracach nad uporządkowaniem budynku szkolnego. Wykonano szereg prac, m.in. pomalowano zewnętrzne okna i drzwi oraz wybrukowano część chodnika przed budynkiem. Nowym nabytkiem szkoły była pompa do studni ofiarowana przez lekarza weterynarii. W szkole funkcjonowało teatralne kółko dramatyczne, prowadzone przez nauczycielkę Joannę Szanel. W świetlicy szkolnej wybudowano małą scenę dla użytku uczniów oraz mieszkańców wsi.

W 1951 r. uczniowski zespół dramatyczny pod kierownictwem Joanny Szanel zdobył 1 miejsce w powiecie za przedstawienie baśni pt. "Dwie Marysie". Zespół otrzymał od Wydziału Oświaty w Turku nagrodę pieniężną w wysokości 5000 zł. Nagroda ta pozwoliła na zorganizowanie dla uczniów klas 4-6 wycieczki do Warszawy.

W 1953 r. Marian Szanel został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasług za zasługi w pracy kulturalno-oświatowej.

W 1954 r. dzięki osobistym staraniom Mariana Szanela, w kancelarii szkolnej zainstalowano telefon, z którego korzystała szkoła oraz miejscowa ludność.

W 1956 r. wprowadzono nowe programy nauczania oraz podręczniki, co pozwoliło na lepsze nauczanie. Zlikwidowano klasę szóstą. Od tej pory uczniowie klasy szóstej i siódmej uczęszczali do Szkoły Zbiorczej w Dobrej.

W 1959 r. przy szkole wybudowano budynek gospodarczy i wykończono czwartą izbę lekcyjną. Reaktywowano szóstą klasę przy dwóch nauczycielach. Z powodu braku nauczycieli, Marian Szanel wraz z żoną zmuszeni byli wykonywać pracę trzeciego pedagoga. Jak co roku, młodzież szkolna wzięła czynny udział w organizacji uroczystości "Święta Pracy" oraz "Święta Oświaty".

W roku szkolnym 1959-60 szkoła rozpoczęła realizację pełnego programu szkoły podstawowej siedmioklasowej. W szkole uczyło się 85 uczniów w czterech izbach lekcyjnych. Do pracy zatrudniono dwie nowe nauczycielki. Wybudowano nowy płot przy drodze oraz wokół ogródków kwiatowych, w których uczniowie często wykonywali różne prace.

W roku szkolnym 1960-61 uczyło się 87 uczniów w siedmiu klasach. Pracę rozpoczęło dwóch nowych nauczycieli (pracujące w ubiegłym roku nauczycielki zmieniły miejsce pracy).

W roku szkolnym 1961-62 naukę rozpoczęło 90 uczniów. W kolejnym 1962-63 liczba ta wzrosła do 94. W 1962 r. rozpoczęła się realizacja nowego programu nauczania, przygotowującego do przyszłej szkoły ośmioklasowej (od roku szkolnego 1968-69). Mocno ożywiła się praca kółka artystycznego, kierowanego przez Joannę Szanel. Chętni uczniowie w godzinach popołudniowych przygotowywali się do występów w ramach różnych uroczystości szkolnych i środowiskowych. Miejscowa ludność chętnie przychodziła na imprezy organizowane przez szkołę, szczególnym powodzeniem cieszyły się przedstawienia teatralne. Szkoła brała czynny udział w części artystycznej dożynek gminnych, podczas których młodzież szkolna złożyła tradycyjny wieniec dożynkowy.

Rok szkolny 1962-63 był ostatnim rokiem pracy Mariana Szanela w szkole w Żeronicach.

Działalność w środowisku lokalnym

Marian Szanel był bardzo aktywny w środowisku lokalnym; oprócz stanowisk kierownika i nauczyciela szkoły, pełnił też inne funkcje.

Wielce zasłużył się dla środowiska lokalnego szeregiem inicjatyw na polu społecznym i gospodarczym, które skutkowały rozwojem wsi. Był społecznikiem określanym przez ludzi jako "człowiek działania". Dzięki swojej pracowitości i znajomościom, załatwił wiele pożytecznych spraw dla wsi Żeronice.

Miał duży wpływ na rozwój i życie kulturalne wsi. Z jego inicjatywy przyspieszono elektryfikację oraz, przystąpiono do akcji "higienizacji" wsi, naprawiano drogi i budynki, inwestowano w szkołę, założono w niej też pierwszy telefon. Ponadto w remizie strażackiej zainstalowano pierwszy telewizor, zakupiono odbiorniki radiowe.

W 1945 r. założył orkiestrę dętą w Żeronicach.

W 1952 r. Marian Szanel został wybrany prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej w Żeronicach (jednostka strażacka powstała w 1929 r.). Funkcję tę pełnił do roku 1962. W czasie prezesury Szanela udało się, po uzyskaniu odpowiednich pozwoleń i zgromadzeniu niezbędnych finansów, w 1957 r. rozpocząć budowę remizy strażackiej. Prace ruszyły dzięki udziałowi strażaków, okolicznych mieszkańców i trwały cztery lata. Dzięki wielkiemu wysiłkowi, 18 maja 1961 r. nastąpiło uroczyste oddanie do użytku Domu Strażaka, niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania miejscowej straży pożarnej. Miał on także pełnić rolę placówki oświatowo-kulturalnej dla miejscowej ludności. W budynku OSP stałe miejsce zajęła biblioteka publiczna dla tutejszej społeczności.

W tym samym czasie przy jednostce strażackiej rozpoczął działalność zespół artystyczny, który dzięki odpowiednio dobieranemu repertuarowi bawił i uczył widzów.

28 sierpnia 1962 r. w wyniku elektryfikacji wsi, po raz pierwszy w Żeronicach zabłysło światło elektryczne. Lepsze oświetlenie i duża liczba odbiorników radiowych dodatnio wpływały na pracę uczniów i nauczycieli w szkole.

W 1962 r. wieś Żeronice przystąpiła do powiatowej akcji zwanej "higienizacją". Wszyscy mieszkańcy przystąpili do konkursu nad podniesieniem higieny własnych gospodarstw i całej wsi. Efektem akcji było naprawienie 1500 metrów drogi wiodącej od szkoły do szosy, naprawienie wielu budynków, budowanie urządzeń sanitarnych, itp. Komisja konkursowa dokonała kontroli i oceny prac mieszkańców. Wysiłek ludności był bardzo duży. Komisja przyznała wsi Żeronice pierwsze miejsce w skali powiatu, kwalifikując ją do nagrody wojewódzkiej. Komisja wojewódzka przyznała wsi nagrodę, a na temat pracy mieszkańców Żeronic ukazał się artykuł w gazecie "Głos Wielkopolski". Decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu, wieś Żeronice otrzymała nagrodę pieniężną w wysokości 250 000 zł za osiągnięcia w akcji higienizacji wsi. Za te pieniądze m.in. wyremontowano drogę z Żeronic w kierunku Dobrej.

W uznaniu za dobrą pracę, Wydział Kultury w Turku przyznał świetlicy wiejskiej telewizor i komplet mebli do czytelni. Telewizor zainstalowano w świetlicy Domu Strażaka, co umożliwiło organizowanie seansów telewizyjnych. Był to pierwszy odbiornik TV we wsi.

Szkoła w Żeronicach w pełnym wymiarze istniała do 1972 r. Później powoli ją wygaszano. W pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych minionego wieku została całkowicie zlikwidowana. Obecnie w budynku dawnej szkoły funkcjonuje Środowiskowy Dom Samopomocy.

Wyjazd Mariana Szanela z Żeronic do Łodzi

Na prośbę Mariana Szanela i jego żony, z dniem 1 września 1963 r. władze szkolne przenoszą ich do pracy w Łodzi.

1 września 1963 r. - 31 sierpnia 1965 r. - kierownik Szkoły Podstawowej nr 129 w Łodzi.
1 września 1965 r. - 31 sierpnia 1966 r. - kierownik Szkoły Podstawowej nr 11 w Łodzi.
1 września 1966 r. - 31 sierpnia 1973 r. - kierownik Szkoły Podstawowej nr 152 w Łodzi.
1 września 1973 r. - 31 sierpnia 1976 r. - kierownik Szkoły Podstawowej nr 15 w Łodzi. 

14 października 1973 r. Marian Szanel został mianowany nauczycielem mianowanym. 

Otrzymał odznaczenia:
Srebrny Krzyż Zasługi (1953), Medal X-lecia (1955), Srebrny Medal Zw. OSP (1960), Zasłużony Działacz Kultury (1962). 

W związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, 19 sierpnia 1978 r. Marian Szanel przechodzi na emeryturę. 

Zmarł 20 sierpnia 1978 r.

Po jego śmierci, żona przyjeżdżała do Żeronic w odwiedziny do znajomych.
Zmarła 12 czerwca 1996 r.

Państwo Szanel pochowani są razem na cmentarzu parafialnym w Łodzi, przy ul. Szczecińskiej.

Nie posiadali dzieci.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Patrycja Zasiadczyk, Julita Jesionek, Klaudia Młotkiewicz, Klaudia Gardzielik, Patrycja Idzik
Nauczyciel prowadzący: Dariusz Piestrzyński
Zespół Szkolno-Przedszkolny, Szkoła Podstawowa z Oddz. Integracyjnymi w Dobrej
Gmina Dobra, powiat turecki

Kalendarium:

  • 1918 ― Narodziny bohatera
  • 1978 ― Śmierć bohatera

Zobacz też: