Maria Żyto-Marciniak image

Maria Żyto-Marciniak

ur. 26 listopada 1934
zm. 23 listopada 2004
 
„Quidquid agis prudenter agas et respice finem" (łc.) "Cokolwiek czynisz, czyń...”
Szkoła Podstawowa im. Marii Składowskiej-Curie w Pakosławiu
Dyplom nauczyciela

Kartka z kroniki Samorządu Szkolnego

Kartka z kroniki Samorządu Uczniowskiego

Lekcja matematyki

Miejsce pracy

Rajd szkolny

Spotkanie społeczności szkolnej z członkami ZBOWiD-u

Współpraca z ZHP

Wybory Samorządu Uczniowskiego

Zdjęcie profilowe

Zespół " Kalina"

Maria Żyto- Marciniak
Wspomnienia o Pani Marii Żyto-Marciniak
Akt urodzenia
Akt śmierci i pogrzebu
Pierwsza praca nauczycielki
Praca w Radzie Gminy Pakosław
Zdjęć: 11
Filmów: 2
Dokumentów: 4

Pochodzenie

Maria Żyto-Marciniak, nazwisko rodowe Węcłaś, urodziła się 26 listopada 1934 r. we wsi Zawady w powiecie rawickim. Córka Walentego i Bronisławy z domu Demuth. Oboje rodziców wywodziło się z rodzin chłopskich. Ojciec był robotnikiem. Miała młodsze rodzeństwo, brata Stanisława i siostrę Janinę.

Dzieciństwo

Czas okupacji hitlerowskiej spędziła w rodzinnej miejscowości. Już jako dziecko poznała biedę i smak ciężkiej pracy w gospodarstwie rolnym. Wielkie piętno na psychice dziecka pozostawiło aresztowanie i wywiezienie, w styczniu 1943 r., ojca do obozu koncentacyjnego w Gross- Rosen. Zginął w październiku 1944 r. Zaraz po wyzwoleniu rozpoczęła naukę w czteroklasowej szkole podstawowej w Ugodzie. Dalej uczyła się w Szkole Podstawowej w Zielonej Wsi. Siódmą klasę ukończyła w 1950 r. W tym czasie jej mama wyszła ponownie za mąż, a ojczym zajął się gospodarstwem.

Pęd do wiedzy.

Bardzo dobre wyniki w nauce i chęć pogłębiania wiedzy „aby zostać nauczycielką” spowodowały, że mimo ciężkiej sytuacji materialnej, rozpoczęła w 1950 r. naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Rawiczu. Decyzja ta nie była łatwa. Rodzina nie wyrażała zgody. Ważną rolę w tym momencie jej życia odegrali wujek i dyrektor szkoły. To oni namówili rodzinę na wysłanie Marii do szkoły. Naukę w liceum kończyła matura, którą zdała w 1954 r.  Już wtedy jej pasją była fizyka i matematyka. W zamyśle rodziców miała zostać na wsi i pracować na roli, jednak wytrwała tu tylko rok.

W 1955 r. zdała egzaminy wstępne i została przyjęta do Studium Nauczycielskiego w Poznaniu. I tu przeżyła zaskoczenie, w szkole średniej była jedną z lepszych uczennic, w studium okazało się, że musi nadrobić wiele zaległości. Pokonując wszelkie przeciwności, uczęszczając na zajęcia, zdobywała wiedzę. Aby uzupełnić wiadomości przychodziła do szkoły także w niedziele. Zamieszkała w internacie przy ulicy Promienistej. Internat, który miał zastąpić dom, znajdował się w barakach, był brudnym, zimnym miejscem. W wieloosobowych pokojach nie było warunków na naukę. Często, z powodu odległości do stołówki, nie zdążała na posiłki i chodziła głodna. Brak ciepłej odzieży powodował, że bardzo marzła. Podczas studiów miała wielu przyjaciół, a rówieśnicy nazywali ją Maruszką. Gdy w  Poznaniu w czerwcu 1956 r. wybuchł strajk, przebywała tam zdając ostatnie egzaminy. Ten trudny czas walk, ofiar i niepewności o jutro nie sprzyjał nauce. A odgłosy dochodzące z ulicy napawały lękiem. Wydarzenia te miały wpływ na jej stosunek do historii i osób walczących o wolność. Mimo to zaliczyła cały materiał. Czas pobytu w Poznaniu pomagała jej przeżyć wiara w Boga. Była związana z grupami duszpasterskimi. Jej pasją było śpiewanie. Przebywając w stolicy Wielkopolski też nie uciekała od muzyki, wręcz przeciwnie, chętnie uczestniczyła w koncertach i śpiewała w chórze studenckim. Studia uwieńczył pomyślnie zdany egzamin i wydany 18 czerwca 1957 r. dyplom uprawniający do nauczania matematyki i fizyki.

Po czynach nas poznacie.

Okres jej kariery zawodowej otwierała pierwsza praca nauczycielki. 21 czerwca 1957 r. otrzymała z Inspektoratu Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Rawiczu pismo, z którego treści wynika, że z dniem 15 sierpnia1957 r. jest skierowana do pracy w Publicznej Szkole Podstawowej w Sowach , powiat rawicki, województwo poznańskie. Tam uczyła matematyki i prowadziła dodatkowo liczne zajęcia z uczniami. Opiekowała się kółkiem matematycznym, także prowadziła zajęcia kółka dziewiarskiego. Zajmowała się i rozpowszechniała na terenie szkoły Szkolną Kasę Oszczędności. Ze swojej pracy wywiązywała się rzetelnie i otrzymywała wysokie noty osób wizytujących szkołę. Od 1 września 1961  r. pracowała w Szkole Podstawowej w Pakosławiu. Była nauczycielką matematyki i fizyki. Społecznie prowadziła dodatkowe lekcje matematyki w celu uzupełnienia zaległych wiadomości przez uczniów i kółko matematyczne rozszerzające wiedzę. Została jej przydzielona opieka nad Radą Uczniowską. Jej domeną były „Konkursy Korczakowskie” ( otrzymywała wielokrotne wyróżnienia), sekcja czynów społecznych, wdrażanie w placówce systemu „ Szkoły współpracy”. Prowadziła działalność w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci.

13 maja 1965 r. wyszła za mąż za Stanisława Żyto, zamieszkała w Pakosławiu.

Należała do grupy osób zabiegających o nadanie szkole imienia i sztandaru. Była inicjatorką napisania przez uczniów hymnu szkoły i pieśni szkoły. Wdrażany przez nią ceremoniał szkolny funkcjonuje do dziś. Wiele pracy włożyła w zorganizowanie w szkole samorządu uczniowskiego, którego opiekunką była aż do przejścia na emeryturę. Była animatorką turystyki rowerowej. Organizowała rajdy, wycieczki po Ziemi Rawickiej, wpajając uczniom szacunek do „ojcowizny”, miłość do ojczyzny. Z wielkim oddaniem uczyła młodzież szacunku do miejsc pamięci narodowej oraz historii regionu. Aktywnie współuczestniczyła w projekcie powstania w Pakosławiu pomnika poświęconego powstańcom i obrońcom polskości. Jej praca dydaktyczna i wychowawcza zawsze była wysoko oceniana. 1 maja 1972 r. została nauczycielem mianowanym, natomiast 14 lipca otrzymała tytuł nauczyciela dyplomowanego. Po zmianie nomenklatury, 1 lutego 1982 r., nadano jej tytuł nauczyciela mianowanego. 16 października 1979 r., po uzyskaniu bardzo wysokiej oceny pracy ze strony władz oświatowych, została powołana na stanowisko zastępcy dyrektora Szkoły Podstawowej w Pakosławiu. Funkcję tę pełniła do 31 sierpnia 1984 r. Od 1 września1968 do 31 sierpnia 1972 r. uczyła też przedmiotów ścisłych w Szkole Przysposobienia Rolniczego w Pakosławiu. Z wielką troską podchodziła do zagadnień popularyzacji nauczania matematyki. W tym celu prowadziła zespoły samokształceniowe dla nauczycieli matematyki, w których uczestniczyli pedagodzy z gminy i całego powiatu rawickiego. W latach 1961 - 1977 czynnie uczestniczyła w pracach Gromadzkiej Rady Narodowej w Pakosławiu. Była radną Rady Gminy Pakosław w kadencjach 1984 - 1988, 1988 -1990 oraz 1990 -1994. Pełniła tam funkcję przewodniczącej komisji kultury, oświaty, zdrowia i spraw socjalnych oraz porządku publicznego. W roku 1991 była członkiem Społecznego Komitetu Organizacyjnego Dni Pakosławia. 8 lipca 1991 roku odbyła się uroczysta sesja Rady Gminy, na której podpisano porozumienie o współpracy z francuską Gminą Moult.

1 września 1989 r. przeszła na emeryturę. Jednak jeszcze do 31 sierpnia 1990 r. pracowała na pół etatu w pakosławskiej podstawówce.

W czerwcu 1995 r. (jako wdowa ) wzięła ślub z Bolesławem Marciniakiem i przyjęła nazwisko Żyto–Marciniak.

Czas wypoczynku wypełniała aktywnie. Z pasją zbierała eksponaty obrazujące dawne życie naszych wsi. Prowadziła zapiski dotyczące różnych wydarzeń, historycznych i współczesnych, z terenu gminy. Była autorką artykułów prasowych. Dążyła do tego, aby w Pakosławiu powstało muzeum regionalne. Jej zbiory przekazano do Muzeum Ziemi Rawickiej. Angażowała się w działalność na rzecz środowiska lokalnego. Z jej inicjatywy 16 lutego 1993 r. powstał w Pakosławiu Klub Seniora „ Jawor”. Powierzono jej funkcję zastępcy przewodniczącej klubu, a od 30 stycznia 1996 r. pełniła stanowisko przewodniczącej. Należała do grupy mieszkańców Pakosławia twórczo nastawionych do świata. Z jej inicjatywy powołano do istnienia zespół śpiewaczy „ Kalina”. Członkinie, ze swoim śpiewem, włączały się nie tylko w imprezy gminne, ale brały też udział w konkursach powiatowych i rejonowych. Współpracowała z redakcją gazety „ Pakosław i Okolice”. Była inicjatorką wielu imprez, konkursów dla seniorów. Organizowała rajdy rowerowe i wycieczki po terenie Wielkopolski i Dolnego Śląska. Potrafiła wygospodarować czas na robótki ręczne, pielęgnację ogrodu i hodowlę kóz. Pani Marysia - tak o niej mówią mieszkańcy Pakosławia - należała do nielicznego grona postaci propagujących pamięć o żołnierzach, powstańcach, patriotach i miejscach pamięci narodowej. W tematykę dotyczącą lokalnej historii wprowadziła całe rzesze zarówno uczniów jak i dorosłych mieszkańców gminy Pakosław. Długotrwała choroba, do której przyczyniły się złe warunki życia w okresie dzieciństwa i młodości, spowodowała śmierć. Maria Żyto – Marciniak odeszła 23 listopada 2004 r. w rawickim szpitalu. Została pochowana na cmentarzu w Pakosławiu.

Za swoją działalność odznaczona została: Odznaką Honorową „ Za zasługi dla rozwoju województwa poznańskiego” ( legitymacja nr 979 ) nadaną przez Wojewódzką Radę Narodową w Poznaniu 24 czerwca 1974 r., Nagrodą Kuratora Okręgu Szkolnego Poznańskiego w październiku 1974 r., Medalem „ Za zasługi dla rozwoju Ziemi Rawickiej” nadanym przez Powiatową Radę Narodową w Rawiczu 22 maja 1975 r., Nagrodą Drugiego Stopnia za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej nadaną przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania w 1980 r., Złotym Krzyżem Zasługi ( legitymacja nr 1378-80-113 ) przyznanym uchwałą Rady Państwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej z 9 lipca 1980 r., Odznaką „ Za zasługi dla województwa leszczyńskiego” ( legitymacja nr 1964 ) nadaną przez Wojewódzką Radę Narodową w Lesznie 30 marca 1983 r., Medalem „ 40-lecia Polski Ludowej” przyznanym uchwałą Rady Państwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej Nr 231/28/84 M 22 lipca 1984 r.

W cieniu parku, ale w świetle prawdy.

Mimo, że większość swojego czasu poświęciła nauczaniu dzieci, które zapamiętały ją jako matematyczkę i oddaną pracy pedagogicznej nauczycielkę, to wiele osób w Pakosławiu wspominać ją będzie jako propagatora uroczystości patriotycznych i miłośniczki regionalizmu. W pamięci wielu pozostanie jako człowiek wielkiego formatu, nauczycielka i wielka patriotka. Naznaczona charyzmą nauczycielską, o uznanym autorytecie, godna szacunku, zasłużona dla gminy Pakosław. Nauczycielka – wychowawczyni, dla której Patriotyzm i Ojczyzna nie były pustymi słowami.

ŹRÓDŁA

Rozmowa z siostrzenicą Pani Marii Panią Sławomirą Wolną.

Rozmowa z mężem Pani Marii Panem Bolesławem Marciniakiem

Wywiad ze współpracownikiem Pani Marii Panią Bożeną Nowak

Archiwum zakładowe Szkoły Podstawowej w Pakosławiu

Kroniki Szkoły Podstawowej w Pakosławiu

Kronika Szkoły Podstawowej w Sowach

Pamiętnik Pani Marii lata 1955-1957

Dziennik Klubu Seniora "Jawor"

Kronika Gminy Pakosław 1991r. prowadzona przez Marię Żyto

English abstract

Maria Żyto -"Whatever make make wisely and it look (look) end" Marciniak, born on November 26, 1936 in Zawady, Poland. She died in Rawicz, in 2004. Her grave is in Pakosław. She graduated Teacher Training College in 1957. She had a diploma in maths and physics. From 1957 she was working in Primary School in Sowy. From 1961 to 1989 worked in Primary School in Pakosław. She was respected teacher and tutor school self-government. She spread love and respect to own country among youth people. Maria Żyto-Marciniak served as a councillor in Pakosław Community. Initiator Foundation Senior Club "Jawor" and the band "Kalina". She was awarded the Gold Cross of Merit.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Angelika Paluszczak, Jakub Jankowski, Jakub Wierzchowski, Julia Wleklińska, Majka Przybylska
Nauczyciel prowadzący: Elżbieta Lewandowska
Szkoła Podstawowa im. Marii Składowskiej-Curie w Pakosławiu
Gmina Pakosław, powiat rawicki

Kalendarium:

  • 1934 ― Narodziny bohatera
  • 1954 ― Matura
  • 1955 ― Studia w Poznaniu
  • 1957 ― Dyplom
  • 1957 ― Pierwsza praca w Szko...
  • 1961 ― Praca w Szkole Podsta...
  • 1965 ― Ślub bohatera
  • 1989 ― Emerytura
  • 1995 ― Ślub bohatera
  • 2004 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Niech wiedza, którą zd...”
  • „11 sierpnia 1996 r. 10...”
  • „Quidquid agis prudente...”

Zobacz też:

  • > poznański czerwiec
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce pochówku
  • > Liceum Ogólnokszt...
  • > Szkoła Podstawowa
  • > Urząd Gminy
  • > studia
  • > Klub ” Jawo...
  • > Miejsce zamieszka...
  • > Studium Nauczycie...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce narodzin ...