Maria Sztyper Wikarjak image

Maria Sztyper Wikarjak

ur. 27 lipca 1916
zm. 27 lutego 2010
 
„Najważniejsze jest uformowanie osobowości człowieka.To decyduje potem o całej...”
Zespół Szkół w Lamkach Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Lamkach
Pani Maria

Ostrów Wlkp dawniej i dziś
Zdjęć: 1
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Maria Wikarjak urodziła się 27 lipca 1916 r. w Ostrowie Wielkopolskim. Jej rodzice mieszkali w Szklarce Śląskiej pod Odolanowem (gm. Odolanów, pow. ostrowski, woj. wielkopolskie). Zmarła w Poznaniu 27 lutego 2010 r. Pogrzeb odbył się 8 marca 2010 r. w kościele św. Jana Vienneya w Poznaniu, pochowano ja na cmentarzu przy ul. Lutyckiej.

Dzieciństwo

W dzieciństwie wpojono jej zasady rzetelności, umiłowania wiedzy, otwartości, które w przyszłości dobrze wykorzystała. Duży wpływ na jej patriotyczne wychowanie miała matka, która już w młodzieńczych latach w okresie zaborów działała w polskich organizacjach młodzieżowych.

Edukacja

Naukę w szkole średniej rozpoczęła w Gimnazjum Klasycznym w Gostyniu (gm. miejsko-wiejska Gostyń, pow. gostyński, woj. wielkopolskie). Stamtąd przeniosła się do Państwowego Humanistycznego Gimnazjum Żeńskiego w Ostrowie Wielkopolskim. Z tą szkołą wiązała najwięcej wspomnień i zamiłowanie do działalności społecznej. Przeszła szereg kursów organizowanych przez Polski Czerwony Krzyż.

Wstąpiła do Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej. Po ukończeniu trzeciej klasy gimnazjum przeniosła się do Inowrocławia, kontynuując naukę w Seminarium Nauczycielskim. Nie ukończyła jednak tej szkoły z powodu trudności materialnych rodziców, naukę przerwała również z powodu wojny. W 1945 r. zdała maturę w ostrowskim Gimnazjum i Liceum Żeńskim. Następnie w tym samym roku z mężem Janem Wikarjakiem wyjechała do Poznania, gdzie rozpoczęła studia akademickie. W 1951 r. otrzymała dyplom magistra wychowania fizycznego, a w 1952 r. tytuł magistra filologii klasycznej UAM w Poznaniu.

Lata wojenne (1939-1945)

Na początku września 1939 r. jako przeszkolona siostra Pogotowia Sanitarnego została przydzielona do pracy w szpitalu polowym w Łodzi. Po ewakuacji szpitala przedostała się do rodzinnego Ostrowa Wielkopolskiego, gdzie od 18 września do grudnia 1939 r. pełniła służbę w szpitalu polowym PCK dla jeńców polskich. Tam udało jej się wyprowadzić kilkunastu jeńców na wolność.

Od wiosny 1940 r. brała udział w akcji przygotowania dzieci do I Komunii Świętej. Bardzo często grupy katechizacyjne zamieniały się później w grupy tajnego nauczania. W listopadzie 1940 r. przystąpiła do podziemnej organizacji ,,Ojczyzna'' i włączyła się do pracy w tajnym nauczaniu. Pod koniec 1940 r. prowadziła nauczanie w kilkunastu grupach uczniów szkół powszechnych, a później nauczała języka łacińskiego oraz religii w klasach gimnazjalnych. Potrafiła w ciągu dnia przeprowadzić nawet dziesięć godzin lekcyjnych. Jej głównym środkiem lokomocji był rower, którym przemieszczała się po całym mieście. W sumie przez cały okres okupacji jej uczniami było aż 112 osób.

Rodzina

W 1945 r. wyszła za mąż za Jana Wikarjaka. Jej córka Teodozję jest pracownikiem naukowym w Instytucie Filologii Klasycznej UAM w Poznaniu.

Praca zawodowa

Do 1939 r. pracowała jako opiekunka niemowląt i ekspedientka. Po wojnie po ukończeniu studiów została nauczycielką w Liceum im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu oraz Liceum Sacré Coeur w Polskiej Wsi pod Pobiedziskami (gm. miejsko-wiejska Pobiedziska, pow. poznański, woj. wielkopolskie). Od połowy lat 50-tych pracowała jako lektor języka łacińskiego w Akademii Medycznej w Poznaniu, a później na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu była kierowniczką języka łacińskiego w Studium Nauczania Języków Obcych UAM.

Praca społeczna

Maria Wikarjak udzielała się społecznie, pełniła wiele funkcji również w rodzinnych stronach:

- Honorowy Członek Zarządu Koła Emerytów Związku Nauczycielstwa Polskiego Pracowników UAM

- wieloletnia przewodnicząca Koła Zakładowego PTTK w UAM

- seniorka Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Archidiecezji Poznańskiej

- działaczka w Kole Ostrowian oraz członek Koła Ostrowianek ,,Emilki'', zrzeszającym absolwentki dawnego Liceum im. Emilii Szczaneckiej w Ostrowie Wielkopolskim (obecnie II LO im. Władysława Reymonta)

- współorganizatorka obchodów 75-lecia i 80-lecia II LO w Ostrowie Wielkopolskim.

Nagrody i odznaczenia

Marię Wikarjak uhonorowano za jej wybitne zasługi w dziedzinie oświaty, głównie za tajne nauczanie w okresie II wojny światowej. Nagrodzono ją odznaczeniami takimi jak:

- Złoty Krzyż Zasługi

- Medal Komisji Edukacji Narodowej

- Złota Odznaka ZNP

- Złota Odznaka PTTK

- Honorowe Obywatelstwo Ostrowa Wielkopolskiego.

Bibliografia

1. ,,Szkolna fotografia - wojenne losy kolegów, przyjaciół i nauczycieli" - opracowanie Magdaleny Wikarjak.

2. ,,Ostrów wielkopolski - dzieje miasta i regionu", praca zbiorowa, Poznań 1990.

3. ,,Ostrowski Ośrodek Armii Krajowej"- Edmund Jakubek, Ostrów Wielkopolski 2005.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Zespół Szkół w Lamkach Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Lamkach
Gmina Ostrów Wielkopolski, powiat ostrowski

Kalendarium:

  • 1916 ― Narodziny bohatera
  • 1945 ― Ślub bohatera
  • 2010 ― Śmierć bohatera
  • 2010 ― Pogrzeb

Cytaty:

  • „Najważniejsze jest ufo...”

Zobacz też: