prof. Marcin Nadobnik image

prof. Marcin Nadobnik

ur. 09 listopada 1883
 
 
 
Szkoła Podstawowa im. Kompanii Wilkowskiej Powstańców Wielkopolskich w Wilkowie Polskim
"Marynkarze" z 1905 r

Chrzciny Wandy

Dyplom

Fragment listy abiturientów GMM z 1905

Kazimierz Nadobnik

List do Wandy Nadobnik

Marcin Nadobnik

Marcin z rodziną

Prof. dr hab. Marcin Nadobnik zmarł 31 grudnia 1953 r. w Poznaniu. Pochowany został na cmentarzu w rodzinnym Wielichowie.

Rynek

Wiersz syna cz 1

Wiersz syna cz 2

Wiersz syna maszynopis cz 1

Wiersz syna maszynopis cz 2

Wspomnienia jeńców

Wspomnienia oflag

Wspomnienia oflag

Wspomnienia oflag

Wspomnienie oflag

Zastawienie szkód wojenych

doktorat

prof

szkoły dla mniejszości polskich

Zdjęć: 23

Prof. Marcin Nadobnik

Rodzina i pochodzenie

Profesor Marcin Nadobnik ur. się 9 listopada 1883 r. w Wielichowie. Rodzice jego Jan Nadobnik i Weronika z Krajewskich, prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne. W 1911 r. ożenił się z Bronisławą Kaczorowską. Z zawodu była ona nauczycielką. W 1913 r. urodził im się syn, Kazimierz. Prof. Nadobnik miał  trzy wnuczki: Wandę, Zofię (która zginęła w wypadku samochodowym) oraz Małgorzatę.

Wykształcenie

W roku 1896 Profesor Marcin Nadobnik rozpoczął naukę w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. W 1905 r. zdał maturę po czym wyjechał do Krakowa. Tam studiował na wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rok później przeniósł się do Berlina, a potem na Uniwersytet w Gryfii. Dwa lata później we Lwowie uzyskał doktorat z filozofii i statystyki. W 1946 r. otrzymał nominację na profesora zwyczajnego.

Przed II wojną światową

W 1909 r. pojechał do Lwowa. Był tam pracownikiem naukowym w Krajowym Biurze Statystycznym, którym kierował wówczas prof. Józef Buzek (stryj premiera Buzka). Marcince Nadobnik poznał tam również swoja żonę Bronisławę, z którą miał jednego syna. W 1919 r. przeprowadził się do Warszawy, gdzie pracował w Głównym Urzędzie Statystycznym, którego był współorganizatorem. Tego samego roku powrócił do Wielkopolski. W 1920 r. Marcin Nadobnik zorganizował Katedrę Statystyki na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego i został jej kierownikiem. Pracował tam do wybuchu II wojny Œświatowej. Był jednym z organizatorów Wyższej Szkoły Handlowej utworzonej w 1926 w Poznaniu. W 1938 r. została ona przekształcona w Akademię Handlową.

Podczas II wojny światowej

W 1939 r. Marcince Nadobnik został przesiedlony z Poznania do Warszawy przez Niemców. Objął tam stanowisko kierownika Biura Statystycznego Ubezpieczalni Społecznej, wykładał też na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich. Z dwoma innymi profesorami tego Uniwersytetu przygotował program seminarium statystycznego i przekazał go swojemu synowi, który był wówczas w niemieckim obozie jenieckim. W 1942 r. w tymże obozie zostały zorganizowane studia uniwersyteckie. Kazimierzan Nadobnik przeprowadził tam spis jeńców, dzięki czemu zebrano o obozie różne dane statystyczne. Po powstaniu warszawskim prof. Nadobnik trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie, a w 1945 r. wrócił do Poznania i objął kierownictwo Katedry Statystyki na Uniwersytecie Poznańskim.

Po II wojnie światowej

W roku 1946 został nominowany na profesora, do roku 1950 wypromował dziewięciu doktorów. Po założeniu Polskiego Towarzystwa Statystycznego (PTS) w 1937 r. profag. Nadobnik wszedł w jego skład. Po II wojnie światowej działalność prof. Marcina Nadobnika osłabła, związane to było z większym zaangażowaniem w pracę dydaktyczność-organizacyjną. Zauważył on wówczas brak materiałów do nauczania statystyki i napisał skrypt uniwersytecki „Statystyka praktyczna” w 1947 roku. Syn profesora, Kazimierzan został aresztowany 22 lipca 1950 r., a następnie skazany za przekonania i działalność polityczną na 13 lat. Kare odbywał na początku w Warszawie, a następnie we Wronkach i we Wrocławiu. Z więzienia zwolniono go w 1956 r.

Śmierć

Wydarzenia związane z aresztowaniem syna profesora Nadobnika wpłynęły źle na jego zdrowie i prace. Przestał pracować, zrezygnował z kierowania Katedrą Statystyki i przeszedł na emeryturę. Ostatnie spotkanie profesora Nadobnika z synem odbyło się we Wronkach 29 grudnia 1953 roku. Dwa dni później zmarł z powodu wylewu krwi do mózgu w Poznaniu. Profesor Marcin Nadobnik został pochowany na cmentarzu w Wielichowie w grobie rodziców.

Znaczenie postaci

Profesor zawsze czuł się Wielkopolaninem. Jak wspomina Wanda Nadobnik, jego wnuczka: „W naszym domu w Poznaniu zawsze mieszkał ktoś z Wielichowa czy okolic: albo się uczył albo studiował. Wszystkie pieniądze, które dziadek zarobił to wszystko szło tu, w Wielkopolskę”. Był oszczędny, gospodarny i skromny. Kupił dwór w Prochach, który chciał przekształcić w Uniwersytet Ludowy. Nadobnikowie nabyli też fabrykę kilimów, dając zatrudnienie 100 kobietom z Wielichowa i okolic. Wykładał na Uniwersytecie Poznańskim. Był autorem pierwszego podręcznika do statystyki „Statystyka badawcza”. Nadobnik był inicjatorem poznańskiej szkoły demograficznej. Podczas wojny udzielał się między innymi w konspiracyjnym tajnym nauczaniu.

Publikacje Marcina Nadobnika

Opublikowany dorobek naukowy prof. Marcina Nadobnika obejmuje kilkadziesiąt prac:

"Przyszły spis ludności" (1910); "Szkoły dla mniejszości polskich" (1910); "Najważniejsze wyniki spisu ludności i spisu zwierząt domowych" (1911); "Przysiółki w Galicji Wschodniej" (1911); "Ludność Galicji w 1910 r." (1912); "Materiały statystyczne do reformy sejmowej ordynacji wyborczej" (1912); "Podatki bezpośrednie w Galicji przypisane na rok 1910" (1912); "Die Finanzen der Bezirkvertretungen Statistisches Jahrbuch der autonomischen Landesverwaltung" (1914); "Stan koni, bydła rogatego i trzody chlewnej w Galicji w I półroczu 1916 r." (1917); "Obszar i ludność b. dzielnicy pruskiej" (1921); "Spis ludności" (1921); "Wyniki spisu ludności" (1922); "Ludność Polski" (1922); "Ludność Polski według ostatniego spisu uwzględnieniem statystyki narodowościowej w okręgach wyborczych" (1922); "Przesiedlenie Niemców w Poznańskiem" (1923); "Rozsiedlenie Niemców w Poznańskiem" (1926); "Liczba Niemców w Polsce Zachodniej" (1927); "Obszar ludności Polski" (1929); "Powojenny rozwój ludności" (1930); "Ludność Polski w 1931 r." (1932); "Wyludnianie się wsi wielkopolskiej" (1937); "Problem niemiecki na Ziemiach Zachodnich" (1933); "Niemcy w województwach zachodnich w świetle spisu ludności z r. 1931" (1933); "Statystyka praktyczna" (1947).

Bibliografia

Wielkopolski Konkurs : " Statystyka mnie dotyka" Autor : dr Kazimierz Kruszka, 31 marca 2010 r. Poznań

Opracowanie biografii Marcina Nadobnika Autorstwa dr Kazimierz Kruszki

ZASŁUŻENI STATYSTYCY WIELKOPOLSCY- Poznań, 19 listopada 2013 r. Autor: dr Kazimierz Kruszka

Statystycy Polscy Warszawa, 2012 r. Wykonali Zespół Redakcyjny: Wojciech Adamczewski,Jan Berger, Kazimierz Kruszka,Mirosław Krzyśko(przewodniczący),Bożena Łazowska.

" Wieści Wielichowskie", Artykuł Zjazd Nadobników, str.7 Autor Ewa Weil.

" Wieści Wielichowskie", Artykuł Marcin Nadobnik, str.6 Autor Tadeusz Jąder.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Bartosz Jurga, Krystian Ratajczak, Martyna Galusik, Leszek Wróblewski, Maja Kuleczka, Angelika Wiśniewska
Nauczyciel prowadzący: Katarzyna Borkowska
Szkoła Podstawowa im. Kompanii Wilkowskiej Powstańców Wielkopolskich w Wilkowie Polskim
Gmina Wielichowo, powiat grodziski

Kalendarium:

    Cytaty:

    • „Ja przede wszystkim pr...”
    • „Ja jestem urodzona po ...”

    Zobacz też:

    • > Miejsce narodzin ...