ks. Tomasz Gabriel image

ks. Tomasz Gabriel

ur. 01 stycznia 1865
zm. 04 kwietnia 1930
 
„Mijają lata i gaśnie pamięć ludzka o tych, którzy żyli przed nami. Dzieje życ...”
Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Bralinie
Drzewo genealogiczne rodziny Gabrielów

Galeria postaci

Grób ks

Grób rodziców ks. Tomasza

Kartka okolicznościowa

Likwidacja pomnika

Likwidacja pomnika

Miejsce chrztu ks. Tomasza

Nagrobek rodziców księdza

Ogród przy probostwie w Bralinie

Pogrzeb ks. T. Gabriela

Pogrzeb ks. Tomasza

Pomnik

Pólko

Tablica nagrobna

ks

ks. Tomasz w towarzystwie

ul. Tomasza Gabriela

Śp. ks

Śp. ks

Drzewo genealogiczne
Malarz i poeta
Maniery
Zdjęć: 20
Filmów: 3

Pochodzenie

Tomasz Gabriel urodził się 1 stycznia 1865 r. w Dobrzeniu Wielkim na Opolszczyźnie. Jego rodzicami byli Tomasz i Rozalia Gabriel (z domu Bieniusa). Pochodził ze średnio zamożnej rodziny: ojciec był rolnikiem, a matka zajmowała się domem.

Dzieciństwo

W 1865 r. ks. Tomasz przyjął chrzest w kościele w Dobrzeniu Wielkim.

Edukacja (lub "młodość")

W 1887 r. zdał maturę w Opolu i zaczął studiować teologię na Uniwersytecie we Wrocławiu. W tym okresie aktywnie działał w Towarzystwie Naukowym Akademików Górnoślązaków.

23.06.1891 r. przyjął święcenia kapłańskie. Najpierw był kapelanem w miejscowości Rosenberg, a 19.03.1896 r. objął probostwo w Bralinie.

Etapy działalności

Objęcie probostwa w Bralinie.

Działalność narodowościowa.

Inicjatywa budowy pomnika.

Spotkanie z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim.

Etap pierwszy

W 1896 r. ks. Tomasz został proboszczem w parafii Św. Anny w Bralinie, nieco później został mianowany dziekanem dekanatu sycowskiego (do którego należała bralińska parafia).

Okazał się być człowiekiem bardzo energicznym i od razu podjął aktywne działania. Miał powołanie do pracy kapłańskiej i wspaniałego ducha polskości. Swe obowiązki wykonywał niezwykle rzetelnie, dbając o parafian i okoliczne miejsca kultu. Szczególnym sentymentem darzył kościółek na Pólku (jego obraz uwiecznił na własnoręcznie wykonanej grafice). Nabożeństwa ks. Tomasza licznie gromadziły okolicznych wiernych wokół cudownego obrazu Matki Boskiej Pólkowskiej.

Etap drugi

W okresie zaborów ks. Tomasz pełnił funkcję radcy do spraw skrawka Śląska, przyłączonego do powiatu kępińskiego w styczniu 1920 r. W tym trudnym czasie był niestrudzonym bojownikiem w walce o polskość. W okresie plebiscytu wraz z innymi (Jan Rybark i Benedykt Jański) opracował memorandum o polskości dekanatu sycowskiego dla komisji alianckiej, działającej na Górnym Śląsku. Zbierał podpisy pod nim, agitował i przemawiał. Za tę działalność spotkały go represje - został umieszczony na czarnej liście Grenschutzu. W tym czasie przyjaźnił się z ks. Michałem Przywarą, językoznawcą, dialektologiem, proboszczem z Nowej Wsi Książęcej.

Kolejne etapy...

Po odrodzeniu państwa polskiego, ks. Tomasz został odznaczony orderem "Polonia Restituta" za pracę narodowościową i działalność wśród ludności na Śląsku. Z jego inicjatywy rozpoczęto w 1928 r. budowę pomnika upamiętniającego śmierć 49 mieszkańców Bralina w czasie I wojny światowej. Pomnik ten został później zburzony przez Niemców w 1939 r. W maju 1925 r. do Wielkopolski przybył prezydent II Rzeczpospolitej Stanisław Wojciechowski. W czasie swojej podróży dostojny gość odwiedził również Bralin. Ks. dziekan Tomasz Gabriel wygłosił specjalne przemówienie z tej okazji.

Schyłek życia

Ks. Tomasz do śmierci był patronem wielu organizacji w swojej parafii. Zmarł 4 kwietnia 1930 r. i został pochowany przy kościele Św. Anny w Bralinie. Pogrzeb księdza był swego rodzaju manifestacją. Okoliczna ludność w ten sposób pragnęła oddać hołd dzielnemu kapłanowi i niezwykłemu człowiekowi.

Znaczenie postaci

Współcześnie ks. Tomasz Gabriel jest nadal obecny w życiu braliniaków. Jego imieniem nazwano jedną z bralińskich ulic. Sylwetka ks. Tomasza znajduje się w gronie wybitnych postaci, w galerii umieszczonej w sali posiedzeń Urzędu Gminy. Mieszkańcy pamiętają o kolejnych rocznicach związanych z życiem i działalnością ks. Tomasza (artykuły w lokalnej prasie, czczenie miejsca pamięci - grób księdza przy kościele Św. Anny w Bralinie). Wizerunek kapłana umieszczono na okolicznościowym datowniku (Bralin, 06.04.2010 r.), upamiętniającym 90. Rocznicę Powrotu Ziemi Bralińskiej do Macierzy.

ŹRÓDŁA

1. Spotkanie z Jackiem Kuropką.

2. Spotkanie z Dorotą Żyłką.

3. Dokumenty z archiwum rodzinnego D. Żyłki.

4. Dokumenty z prywatnego albumu J. Kuropki.

5. Literatura: - O. Roch Scheitza SDV, Kronika parafii Dobrzeń Wielki, Dobrzeń Wielki 1995.

- M. Kucharzak, Powrót ziemi bralińskiej do Macierzy, Opole 1996.

6. Artykuły prasowe.

7. Strony internetowe.

English abstract

Priest Dean Thomas Gabriel was born on January 1st, 1865 in Dobrzeń Wielki in the Opole region. His father was Thomas and his mother was Rosalie from home Bienius. In 1887, he passed the secondary school exams in Opole, then studied theology at the University in Wroclaw. There, on June 23rd, 1891, he was ordained a priest. First, he became a chaplain in Olesno and then in 1896, he took the post as the rector of the parish of St. Anne in Bralin. He was an activist of independence. He served as dean of the deanery of Bralin and counselor for the Silesia matters. He elaborated a memorandum of Polish Sycowskiej for Allied commission acting in Silesia. For his activities, after the rebirth of the Polish state, he was awarded the Order "Polonia Restituta". On his initiative actions were taken to build a monument (1928) commemorating the death of 49 residents of Bralin during the First World War. Until his death he held the patronage of the Polish organizations in his parish. Priest T. Gabriel died on April 4th, 1930. He was buried at the Church of St. Anne in Bralin.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Martyna Kokot, Szymon Jański, Emil Roczniak, Zuzanna Rozdolska, Vanessa Długowska, Nicole Lenek
Nauczyciel prowadzący: Jolanta Cudniewicz
Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Bralinie
Gmina Bralin, powiat kępiński

Kalendarium:

  • 1865 ― Narodziny bohatera
  • 1891 ― Przyjęcie święceń kap...
  • 1896 ― Objęcie funkcji probo...
  • 1925 ― Budowa pomnika upamię...
  • 1928 ― Budowa pomnika upamię...
  • 1930 ― Śmierć bohatera

Zobacz też: