ks. Ewaryst Nawrowski image

ks. Ewaryst Nawrowski

ur. 08 sierpnia 1875
zm. 19 września 1948
 
„Gdy nad kartką czystego papieru zasiędę, gdy myśli powoli się łączą i wiersz ...”
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. R. W. Berwińskiego w Zaniemyślu
Fort VII

Martyrologia

Zaniemyśl jego przeszłość ...

Zdjęcie profilowe

Zum Himmel Zur Sonne!

akt urodzenia

grobowiec

kościół p.w. św. Wawrzyńca

ks Nawrowski

księga urodzeń

napis na grobowcu

podpis księdza

proboszcz w Zaniemyślu

ulica Nawrowskiego w Zaniemyślu

uroczystość Bożego Ciała

wizyta na plebani

Aresztowanie księdza
plebania
wywiad na plebanii
Zdjęć: 16
Filmów: 3

Pochodzenie

Urodził się 8 sierpnia 1875 roku w Pobiedziskach koło Gniezna. Jego rodzicami byli Albin i Antonina (z domu Nałęcz -Jeleniewska) Nawrowscy. Ojciec był sekretarzem sądowym. Warto dodać, że pochodził z bardzo patriotycznej rodziny. Jego dziadek walczył w powstaniu listopadowym (1831), a ojciec w powstaniu styczniowym (1863).

Dzieciństwo

Już od najmłodszych lat przejawiał zainteresowania artystyczne.

Duży wpływ na ks.Nawrowskiego miała matka, której poświęcił większość swoich dzieł.

Edukacja

Początkowo uczył się w domu. Następnie uczęszczał do gimnazjum w Śremie, a potem do Gimnazjum Św.Marii Magdaleny w Poznaniu. Świadectwo dojrzałości z odznaczeniem uzyskał w 1896 roku. Studiował filozofię i teologię w Arcybiskupich Seminariach Duchownych: w Poznaniu (1896-1898) oraz w Gnieźnie (1898-1899). Święcenia kapłańskie przyjął 12 listopada 1899 roku.

Etapy działalności

Początki kapłaństwa

Był wikariuszem w Trzemesznie, Płonkowie i Ostrowie Wielkopolskim (od 1900). Z kolei funkcję proboszcza i administratora parafii pełnił w Lewkowie, Wójcinie i Wągrowcu. Był bardzo aktywnym kapłanem: działał w różnych stowarzyszeniach, w Wójcinie wybudował kościół. Swoją patriotyczno -społeczną postawą naraził się władzom pruskim, które stwarzały mu różne problemy, na przykład odmawiając zatwierdzenia na stanowisku proboszcza. Stąd wynikały częste zmiany parafii.

15 maja 1918 roku objął parafię w Mądrych koło Środy Wielkopolskiej. Jednocześnie od 1920 roku był inspektorem nauki religii w szkołach podstawowych powiatu średzkiego.

Proboszcz w Zaniemyślu

1 października 1930 roku został proboszczem w Zaniemyślu. Był gorliwym duszpasterzem oraz sprawnym administratorem parafii. Miał rozliczne zainteresowania. Po pierwsze pisał. Były to artykuły do prasy, a zwłaszcza "Przewodnika Katolickiego", w których dał się poznać jako dobry kaznodzieja. Wydawał także utwory pisane prozą (m.in. "Ad Astra - Myśli i czytania religijne", "Z roku życia - Pamiętnik", "Zaniemyśl - Jego przeszłość i jego piękno") oraz tomiki poezji (m.in. "Poezje", "Przez złotolistny gaj", "Ku blaskom"). Należał do Związku Literatów Polskich w Poznaniu. Był wybitnym kolekcjonerem. Posiadał bogate zbiory numizmatyczne, pasy słuckie, sztychy angielskie i niemieckie, cenne książki, w tym sięgające XVI wieku białe kruki. Badał dzieje Polski oraz parafii zaniemyskiej. Amatorsko malował. Utrzymywał kontakty z uczonymi, kolekcjonerami, literatami oraz malarzami. Był znawcą i piewcą przyrody; zakładał kwiatowe i warzywne ogrody. Działał w kółkach rolniczych.

Czasy wojenne i powrót do Zaniemyśla


Po wybuchu II wojny światowej Niemcy zajęli plebanię w Zaniemyślu, pozostawiając księdzu jeden pokój. Jego bogate zbiory kolekcjonerskie, w tym wiele skarbów sztuki polskiej, zostało przez Niemców zabranych, bądź zniszczonych. Rozbudowując probostwo, Niemcy utworzyli w nim ośrodek wychowania partyjnego tzw. Hitlerjugendheim. Sam ksiądz został aresztowany przez gestapo 15 kwietnia 1941 roku. Niemcy zarzucili mu, iż nielegalnie odprawiał Msze Święte dla miejscowych sióstr zakonnych. Uwięziono go w Forcie VII w Poznaniu. Przeżycia obozowe doprowadziły go do ciężkiej choroby. Niemcy uwolnili księdza, pod warunkiem przesiedlenia się do Generalnej Gubernii. W lutym 1942 roku udał się do klasztoru franciszkanów w Krakowie, gdzie pozostał do końca wojny.

W kwietniu 1945 roku powrócił do Zaniemyśla, by nadal pełnić funkcję proboszcza. Zajął się odbudową zniszczonego kościoła, a przy drodze do cmentarza postawił kapliczkę z figurą Niepokalanego Serca Matki Bożej. Otrzymał urząd dziekana średzkiego. Niestety zdrowia już nie odzyskał. Ostatnie miesiące spędził w Zakładzie Serca Jezusowego w Środzie Wielkopolskiej. Zmarł 19 września 1948 roku, w wieku 73 lat. Pochowany został na zaniemyskim cmentarzu.

Znaczenie postaci

1. Proboszcz parafii zaniemyskiej. Zatroskany o swoich parafian, gorliwie i odpowiedzialnie wypełniający swoje kapłańskie obowiązki.

2. Poeta, zakochany w ziemi zaniemyskiej i rozsławiający jej piękno.

3. Patriota, od młodzieńczych lat umacniający ducha polskości wśród rodaków.

4. Prawdziwy człowiek renesansu - kapłan, poeta, kolekcjoner, malarz amator, piewca natury.

English abstract

Ewaryst Nawrowski was born in 1875 in Pobiedziska.He was a Catholic priest. He was interested in art, history and literature. He wrote poems. In 1930 he became a parish priest in Zaniemyśl. During the second world war he was arrested by German soldiers and sent to Fort VII in Posen. He returned to Zaniemyśl in 1945. He died in 1948.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Izabela Pinczak, Zuzanna Skotarczak, Zofia Król, Natalia Perz, Martyna Bydołek, Anita Kaźmierczak
Nauczyciel prowadzący: Joanna Kajdan
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. R. W. Berwińskiego w Zaniemyślu
Gmina Zaniemyśl, powiat średzki

Kalendarium:

  • 1875 ― Narodziny bohatera
  • 1899 ― Święcenia kapłańskie...
  • 1930 ― Objęcie parafii w Zan...
  • 1948 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Gdy nad kartką czysteg...”

Źródła:

  • Ks. Ewaryst Nawrowski-...
  • Słownik Biograficzny P...
  • ZANIEMYŚL JEGO PRZESZŁ...
  • ŻYCIORYS KS. EWERYSTA ...

Zobacz też:

  • > Pobiedziska
  • > Zaniemyśl