ks. Biskup Jan Michalski image

ks. Biskup Jan Michalski

ur. 06 lutego 1914
zm. 23 sierpnia 1989
 
 
Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Niechanowie
Tablica pamiątkowa na domu ks. bp

Zdjęcie profilowe

dowód osobisty księdza Jana Michalskiego

grupa projektowa podczas wywiadu z Panią Małgorzatą Czainską siostrzenicą księdza biskupa

grupa projektowa podczas wywiadu z Panią Małgorzatą Czainską siostrzenicą księdza biskupa

ksiądz biskup Jan Michalski

pamiątka Pierwszej Ofiary Mszy Świętej

podczas mszy prymicyjnej

z bratem Stefanem

z rodzeństwem podczas świąt Bożego Narodzenia

Zdjęć: 10

Pochodzenie

Urodził się 6 lutego 1914 roku w Bydgoszczy jako syn Władysława i Pelagii z domu Glesmer. Jego ojciec był urzędnikiem miejskim a matka zajmowała się domem. Miał troje rodzeństwa: Stefana, Marię i Barbarę. Ochrzczony w kościele św. Marcina i Mikołaja w mieście swego urodzenia.

Dzieciństwo

Mieszkał przy ul. Grunwaldzkiej 39, gdzie w roku 2014 zawisła tablica upamiętniająca jego setną rocznicę urodzin. W jego domu zawsze panowała religijna atmosfera. W 1912 r. została ukończona budowa kościoła pw. Świętej Trójcy. Od tej pory chłopiec związał się na stałe z tą świątynią, z biegiem lat coraz aktywniej uczestnicząc w jej życiu duchowym. Jako dziecko marzył, aby wyjechać na misję, jednak jego mentor księdz prefekt Lucjan Kukułka odwiódł go od tej decyzji. Jego szczególną cechą był upór w dążeniu do celu. Rodzice ks. bp. Jana Michalskiego mieli wyraźne zasady postępowania w wychowaniu dzieci. Byli kochający, ale wymagający i surowi. Największym autorytetem dla młodego Janka był ojciec.

Edukacja

Pierwszy etap edukacji Jana Michalskiego to nauka w Szkole Powszechnej im. Adama Mickiewicza w Bydgoszczy (1921–1924). Był wzorowym uczniem, miał wielu kolegów, co na pewno wynikało ze spontanicznego usposobienia. Po szkole podstawowej naukę kontynuował w Państwowym Gimnazjum Humanistycznym mieszczącym się ròwnież w Bydgoszczy. Działał bardzo aktywnie w stowarzyszeniu Sodalicji Mariańskiej przed wojną, gdzie nawiązał wiele nowych znajomości. To przede wszystkim działalność tej Kongregacji ukierunkowała jego powołanie. Późniejsza edukacja to studia filozoficzno - teologiczne w Arcybiskupim Seminarium DuchownymPoznaniu. 3 czerwca 1939 roku przyjął święcenia kapłańskie w archikatedrze poznańskiej świętych Piotra i Pawła. Ks. bp Jan Michalski bardzo lubił młodzież, mówił, że jest ona piękna. Organizował również różne zawody, np. zawody latawców. Jego kontakt z dziećmi i parafianami był bardzo dobry. Walczył o sprawiedliwość społeczną ,czynnie angażując się w sprawy polityczne parafii, przy których piastował urzędy duszpasterskie.

Działalność

W okresie wojny

Gdy Niemcy zaatakowały Polskę był kapelanem polowego szpitala wojskowego w Gnieźnie, wtedy to nastąpiła profanacja Katedry Gnieźnieńskiej. Ks. bp Jan Michalski, razem z ks. prałatem Paulem Mattauschem (po wojnie zmienił nazwisko na Paweł Matausz) w nocy wyniósł Najświętszy Sakrament w obawie przed zbeszczeszczeniem. W ten sam sposób, pod swoim mundurem przewoził z Gniezna do Inowrocławia relikwie św. Wojciecha, współpracując z jednym z Niemców: żołnierzem Wermachtu Urbanem Thelen. Następnie przeniósł się do swego rodzinnego miasta Bydgoszczy, gdzie pełnił służbę duszpasterską w kościele św. Marcina i Mikołaja, w  którym został ochrzczony oraz funkcję w wojskowym szpitalu polowym przy ulicy Jagiellońskiej. Pracując tam, ratował życie ukrywającym się Żydom oraz rannym żołnierzom, wystawiając fałszywe dokumenty urodzenia i chrztu. Przez swoje działania naraził się gestapo, które wydało na niego wyrok, dlatego w 1941 na polecenie Edwarda van Blericqa, wikariusza generalnego archidiecezji gnieźnieńskiej został przekazany do Generalnego Gubernatorstwa do Warszawy. Tam czynnie uczestniczył w powstaniu warszawskim, za co w 1968 roku dostał Krzyż Armii Krajowej nadany przez byłych żołnierzy AK w Londynie.

Praca duszpasterska w archidiecezji gnieźnieńskiej

Po wojnie w 1945 roku ponownie podjął pracę w Gnieźnie w kurii metropolitalnej; w tym samym roku rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, które ukończył w 1947, uzyskując stopień doktora prawa kanonicznego. Po skończonych studiach 4 sierpnia 1947 roku otrzymał pełnomocnictwo do sprawowania zarządu beneficjum w Kamieńcu w dekanacie trzemeszeńskim, natomiast od lutego 1948 roku został członkiem Rady Administracyjnej dla archidiecezji gnieźnieńskiej.

W kolejnych latach:

1949-1950 był członkiem komisji rewizyjnych badających księgi kasowe Archidiecezjalnego Związku „Caritas”, Referatu Społecznego Kurii Metropolitalnej, Wyższego i Niższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie.

1950-1956 adiutor prymasa Polski super rato et non consummato.

1951-1956 sprawował funkcję zarządcyparafii św. JakubaNiechanowie.

1953 został mianowany sędzią prosynodalnym II instancji Trybunału Metropolitalnego.

1956 pracował w Kurii Metropolitalnej; wśród wielu zadań służył pomocą bp. Lucjanowi Bernackiemu w pracach nad odbudową i regotyzacją bazyliki św. Wojciecha.

1978 10 czerwca w parafii pw. Świętych Polskich Braci Męczenników w czasie procesji szedł boso przed obrazem Matki Bożej Częstochowskiej, nie mogąc w inny sposób zamanifestować swego niezadowolenia wobec ówczesnych władz i braku pozwolenia na budowę kościoła w dzielnicy Bydgoszcz-Wschód.

1989 1 czerwca, mając 75 lat, ksiądz biskup Jan Michalski przeszedł na emeryturę.

Śmierć

Zmarł w poznańskim szpitalu 23 sierpnia 1989 r. Pięć dni później został pochowany na cmentarzu parafii pw. świętego Piotra. 23 października 2012 r. szczątki biskupa ekshumowano i przeniesiono do krypty kościoła na tym samym cmentarzu.

Znaczenie postaci

Kardynał Józef Glemp w liście z okazji 50 lecia kapłaństwa księdza biskupa tak się o nim wypowiedział: "…Trudno wyliczyć prace, jakie Opatrzność Boża postawiła przed Waszą Ekscelencją (…). Wystarczy wspomnieć ofiarną pomoc, jaką Ksiądz Biskup służył Księdzu Infułatowi Blericqowi, arcybiskupowi Szlagowskiemu, Kardynałom Prymasom Hlondowi i Wyszyńskiemu, a przez 8 lat mnie, niegodnemu Ich następcy. W tym okresie mieści się okupacja, Powstanie Warszawskie i trudne powojenne czasy naporu ateizacji − i to w czasie odbudowy katedry, która dzięki zabiegom Waszej Ekscelencji dźwignęła się z gruzów."

Wspierał bydgoszczan w walce z władzą komunistyczną. Odegrał ważną rolę w wydarzeniach „Bydgoskiego Marca”, przyjeżdżając 19 marca 1981 roku, po wydarzeniach w Urzędzie Wojewódzkim, a dzień później, odwiedzając w szpitalu pobitych działaczy Solidarności. Pod wpływem tych wydarzeń podczas mszy świętej na Starym Rynku 6 maja wygłosił słowa "Musimy przysiąc, że tej Konstytucji i jej zasad, w tej odnowie, w tej solidarności narodu, że tego strzec będziemy. Że tego nie zaprzepaścicie!". Utrzymywał stałe kontakty zNSZZ Solidarność w Bydgoszczy także w okresie stanu wojennego. W czasie wizytacji kanonicznych w wygłaszanych homiliach odważnie wyrażał zdecydowany sprzeciw przeciw stosowanej arogancji i bezprawiu ze strony ówczesnej władzy partyjnej i administracyjnej. Żądał przestrzegania konstytucyjnych praw, gwarancji dla społeczeństwa i ludzkiej godności.

Postać biskupa Jana Michalskiego to przykład człowieka o jasno określonych poglądach i zasadach moralnych, walczącego z niesprawiedliwością społeczną. Jak powiedział o nim ks. Stanisław Fimiak, kapelan bp Michalskiego, był on "człowiekiem danym od Boga na tamte czasy - wytrwały, odważny, nieugięty, sprawiedliwy”. Uparcie podążał wyznaczonym przez siebie i swoją wiarę szlakiem, oddany Bogu w służbie człowiekowi ,nie ustępował wobec jawnych przejawów okrucieństwa bliźniego. W trudnych czasach okupacji oraz powojennej Polski potrafił bronić swoich zasad, ryzykując niejednokrotnie śmiercią lub niewolą. Przykład do naśladowania dla jemu współczesnych i potomnych.

W setną rocznicę urodzin bydgoszczanie upamiętnili postać księdza biskupa, odsłaniając tablicę pamiątkową na kamienicy przy ul. Grunwaldzkiej 39, gdzie 6 lutego 1914 na II piętrze urodził się i spędził swoje pierwsze lata życia przyszły biskup gnieźnieński.

Bibliografia i źródła informacji

Wywiady z rodziną oraz osobami związanymi z postacią bohatera biogramu.
Archiwum rodzinne.
Życiorys Jana Michalskiego opracowany przez Wojciecha Sobolewskiego. (dostępny pod adresem http://www.bydgoszcz.pl/binary/Jan_Michalski_zyciorys_tcm29-168294.doc)
Materiały archiwalne udostępnione przez Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Wiktoria Pieczyńska, Julia Maria Grabowska, Patryk Dienst, Miłosz Cejman, Jagoda Chlebowska, Julia Nowaczyk
Nauczyciel prowadzący: Grzegorz Siwiak
Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Niechanowie
Gmina Niechanowo, powiat gnieźnieński

Kalendarium:

  • 1951 ― funkcja zarządcy para...
  • 1950 ― funkcja audiutora pry...
  • 1921 ― lata nauki w szkole p...
  • 1949 ― członek komisji rewiz...
  • 1914 ― Narodziny bohatera
  • 1939 ― przyjęcie święceń kap...
  • 1941 ― jako wikariusz zostaj...
  • 1947 ― zarządca beneficjum w...
  • 1947 ― ukończenie studiów na...
  • 1948 ― członek Rady Administ...
  • 1953 ― sędzia prosynodalny I...
  • 1956 ― praca w Kurii Metropo...
  • 1968 ― nadanie orderu „...
  • 1978 ― udział w procesji bos...
  • 1981 ― udział w wydarzeniach...
  • 1989 ― przejście na emerytur...
  • 1989 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Musimy przysiąc, że te...”
  • „ks. Stanisława Fi­miak...”
  • „…Trudno wyliczyć prace...”

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > powstanie warszaw...
  • > studia na Arcybis...
  • > Miejsce narodzin ...
  • >
  • > zarządca beneficj...
  • > zarządca parafii ...
  • > Armia Krajowa (AK)