Karol Libelt image

Karol Libelt

ur. 08 kwietnia 1807
zm. 09 czerwca 1875
 
„Historia narodu to " zwierciadło żywota narodowego, w którym naród widzi, czy...”
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
"Dziennik Polski" - pismo poświęcone polityce i sprawie narodowej.

Drzewo rodowe Karola Libelta.

Dwór w Brdowie.

Dwór w Czeszewie.

Dwór w Kujawkach.

Epitafium  Karola Libelta w kościele w Czeszewie.

Fotografia Karola Libelta.

Hymn Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy.

Karol Libelt

Karol Libelt

Książki napisane przez Karola Libelta

Portret Karola Libelta.

Rzeźba Karola Libelta.

Rzeźba Karola Libelta w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy.

Sztandar Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy.

Tablica poświęcona Nauczycielom i Organizatorom Szkół Rolniczych w Gołańczy.

Tablica z słowami Karola Libelta w holu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych.

Ten naród takim będzie jakim się wychował.

Zdjęcie Karola Libelta

Zdjęcie Karola Libelta.

Karol Libelt- wybitny Wielkopolanin.
Śladami Karola Libelta na ziemi gołanieckiej.
Zdjęć: 20
Filmów: 2

Pochodzenie i edukacja

KAROL LIBELT urodził się 8 kwietnia 1807 r. w Poznaniu. Pochodził z rodziny ubogiego szewca Jana Stanisława i Katarzyny z Zielińskich. Dzieciństwo i młodość przypada na okres wielkich historycznych wydarzeń, na lata walki o utrzymanie narodowości i przywrócenie niepodległości Polski. Wydarzenia te stały się źródłem gorącego patriotyzmu Karola, ukształtowały jego postawę wyznaczyły kierunek przyszłej działalności społeczno – politycznej i naukowej. W wieku 7 lat wstąpił do szkoły elementarnej na Wzgórzu św. Wojciecha, stamtąd w 1817 r. przeniósł się do gimnazjum św. Marii Magdaleny. Gdy umarł ojciec Karola spadł na młodego Libelta obowiązek zarobkowania. Zaczął udzielać korepetycji z matematyki. W gimnazjum uważano go za jednego z najzdolniejszych uczniów. W 1826 r. przystąpił do egzaminu abiturienckiego, którego pozytywny wynik dawał prawo do studiów uniwersyteckich. Studiować zaczął w Berlinie, gdzie zapisał się na wydział filozoficzny, który obejmował wiele przedmiotów – od filozofii, przez filologię, historię, geografię, nauki przyrodnicze do matematyki i astronomii włącznie. Pobyt w Berlinie pod względem materialnym nie stwarzał kłopotów, ponieważ miał w Berlinie możnych protektorów, którzy wystarali się o stypendium państwowe. Razem z przyjaciółmi włączał się Libelt do pracy narodowej. Należał do założycieli Towarzystwa Biblioteki Polskiej. Studia filozoficzne zakończył doktoratem. Wybrał się wówczas na zachód, odwiedził różne regiony Niemiec, był w Belgii i Francji.

Służba wojskowa

Gdy nadeszła do Paryża wiadomość o wybuchu powstania listopadowego, pożegnał się z Paryżem i przyjechał do Polski. Wstąpił do baterii Adamskiego; po klęsce pod Ostrołęką przeniósł się do korpusu gen. S. Różyckiego, gdzie wziął udział w walce pod Chodczą. Odznaczał się odwagą, opanowaniem i zręcznością. Do boju doszło jeszcze przed Pińczowem, gdzie wojska powstańcze poniosły klęskę. Libelt otrzymał srebrny krzyż Virtuti Millitarii oraz awans na podporucznika. Po złożeniu broni i przekroczeniu granicy austriackiej został internowany w Opawie i Zatorze. Stamtąd powrócił do Poznania.

Działalność społeczno-polityczna i publicystyczna

6 lutego 1832 r. został skazany zaocznie na konfiskatę majątku, rok twierdzy i koszty postępowania. Żeni się z Elżbietą Jaworską, która umiera przy porodzie jeszcze w tym samym roku. Po śmierci żony Libelt przeniósł się do Czeszewa. Po krótkiej żałobie zawiera związek małżeński z Marią Szumanówną i osiada jako dzierżawca w Kujawkach.Tutaj przyszły na świat kolejno – Kazimierz, Stanisława i Pantaleon. W 1840 r. przenosi się do Poznania gdzie pisze w ,,Przyjacielu Ludu’’, ,,Tygodniku Literackim’’, ,,Orędowniku Naukowym’’, ,,Dzienniku Domowym’’. Dawał publiczne wykłady o ligaturze niemieckiej. W Poznaniu rodzina powiększyła się jeszcze o Felicję Anastazję (umarła w wieku 4 lat) i Karola. W 1841 r. został wybrany do pierwszej dyrekcji Towarzystwa Pomocy Naukowej. Od 1844 r. zostaje wiceprezesem Towarzystwa Agronomicznego. W styczniu 1846 r. zostaje powołany na członka Rządu Narodowego, którego celem było wzniecenie powstania. Za to właśnie 14 lutego zamknięto Libelta w poznańskim więzieniu, gdzie 17 marca został przeniesiony do Sonnenburga nad Odrą. 24 listopada 1846 r. zostaje przewieziony do Poznania. Podczas procesu, 7 września Libelt wygłosił mowę, i choć była to mowa obronna, przekształciła się w historiozoficzny wywód. Przemawiał jako przywódca narodu i rzecznik wszystkich więzionych. 2 grudnia 1847 r. zostaje skazany na 20 lat aresztu, ale zostaje zwolniony wskutek rewolucji w Berlinie. Po zwolnieniu zostaje członkiem Poznańskiego Komitetu Narodowego. Składa mandat do parlamentu frankfurckiego i zostaje wybrany w okręgu gnieźnieńskim posłem do sejmu pruskiego. 25 lutego zostaje prezesem Koła Polskiego. Jest autorem licznych prac m.in. „O miłości ojczyzny”, „Estetyka czyli umnictwo piękna”, „ O odwadze cywilnej”, „ Kwestia żywotna filozofii”.

Śladami Karola Libelta na ziemi gołanieckiej

W lipcu 1850 r. opuszcza Poznań i przenosi się do Czeszewa, gdzie gospodaruje na majątku żony. Tam organizował spotkania patriotyczne, na które zapraszał właścicieli ziemskich z okolicznych wsi i działaczy politycznych z całego kraju. W Czeszewie zostaje ofiarą ciężkiej choroby wątroby. Gdy wyzdrowiał w 1848 r. zostaje wybrany Prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Zalecał nauczanie ludu żywym słowem. Postulował prowadzenie szkół ludowych nauczania dorosłych w zakresie związanym z ich pracą zawodową, a więc zalecał rolnikom przekazywać wiadomości z historii naturalnej, fizyki i chemii. Poważna choroba Libelta uniemożliwia kontynuację pracy na roli i oddaje synowi w dzierżawie Czeszewo, a sam przenosi się na folwark Brdowa. Nazywanym tak dla upamiętnienia jego syna poległego w powstaniu styczniowym. Przechodzi ciężką chorobę serca, w wyniku której umiera 9 czerwca 1875 r.. Obecnie w Czeszewie stoi dwór wybudowany przez Libelta, w miejscowym kościele złożone są jego zwłoki, tu znaduje się epitafium marmurowe i symboliczny nagrobek syna w kształcie marmurowego obelisku. Działalność Libelta upamiętniona jest tablicami w Kujawkach, Brdowie i Czeszewie. Imię Karola Libelta nosi Szkoła Podstawowa w Czeszewie i Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy. Również w mieście upamiętniono Karola Libelta, bowiem ulica wyjazdowa z Gołańczy w kierunku Czeszewa i Wapna, przy której znajduje się osiedle bloków mieszkalnych, nosi imię Karola Libelta.

Na tropach Karola Libelta w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy

Od 27 września 1984r. jest patronem Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Gołańczy. Do tradycji szkoły należą zjazdy absolwentów tutejszych techników. Z okazji tych zjazdów absolwenci ufundowali tablice pamiątkowe z myślami Libelta: „ Takim będzie naród na jaki w młodym pokoleniu swoim ukształca” (1986r.), „Wszystko dopiero przez czyn staje się prawdą” ( 1988r.), „ Ten naród takim będzie, jakim się wychował” ( 1995r.). Z inicjatywy absolwentów od 1987 roku na holu znajduje się rzeźba Karola Libelta, wykonana w drewnie przez Ignacego Boruckiego. W pracach naukowych Libelta można znaleźć odniesienie do różnych przedmiotów nauczania. Słowa Patrona „naród żyje dopóki jego język żyje” mają pełne pokrycie w historii narodu. Słowa te znalazły swoje miejsce w pracowni języka polskiego. Do historii ojczystej odnoszą się słowa „ naród byłby niczym bez dziejów swoich, w których się i teraźniejszość wysuwa”. W sali matematyki umieszczono słowa Libelta „ matematyka jest dziełem ludzkim , płodem jego nieśmiertelnego ducha co go wynosi nad zwierzęcą naturę”.

Znaczenie postaci

Karol Libelt pozostał wzorem obywatela czynnego w służbie publicznej, ofiarnego, oddającego swe umiejętności rodakom. Był przeciwny uciskom jednych narodów przez drugich i wyzyskowi biednych przez bogatych. Pozostawiając po sobie kilkadziesiąt prac, których wiele treści szczególnie w sferze etyczno – moralnej i wychowawczej do dnia dzisiejszego nie straciło aktualności. Libelt cieszył się wielkim autorytetem wśród współczesnych. Ceniono go jako filozofa, historyka, pedagoga, krytyka literackiego, jako ruchliwego działacza politycznego, oświatowego i gospodarczego. Uznawano za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli myśli demokratycznej w Polsce. Libelt jest wzorem godnym naśladowania i do podejmowania realizacji jego myśli.

Literatura

1.Towarzystwo Miłosników Ziemi Gołanieckiej, Karol Libelt na ziemi gołanieckiej, kalendarz 2000r., Gołańcz 2000r.

2. Adam Kusz, Karol Libelt patronem Szkoły, Gołańcz 2005r.

3. Edyta Leszczyńska - praca licencjacka, Działalność społeczno-polityczna Karola Libelta, Wągrowiec 2003r.

English abstract

Karol Libelt (08.04.1807-09.06.1885) a Messianic philosopher, mathematician, political and social activist, participant of the November Uprising and the European Revolutions of 1848 (Spring of Nations). Co-founder, and since 1868 the president of Poznań Society of Friends of Learning. The author of numerous articles in regional newspapers and textbooks of mathematics. Member of parliament in Frankfurt and Berlin. Awarded with the Order of the Virtuti Militari.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
Gmina Gołańcz, powiat wągrowiecki

Kalendarium:

  • 1807 ― Narodziny bohatera
  • 1814 ― Wstępuje do szkoły el...
  • 1817 ― Przeniósł się do gimn...
  • 1821 ― Zamieścił na łamach „...
  • 1826 ― Przystąpił do egzamin...
  • 1830 ― Uzyskał doktorat z fi...
  • 1830 ― Udział w Powstaniu Li...
  • 1832 ― Ślubuje z Elzbietą Ja...
  • 1832 ― Został skazany na uwi...
  • 1833 ― Drugi ślub Karola Lib...
  • 1841 ― Zostaje wybrany do pi...
  • 1843 ― Publikuje traktaty i ...
  • 1844 ― Jest powołany na wice...
  • 1846 ― Karol Libelt jest pow...
  • 1875 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Historia narodu to " z...”

Zobacz też:

  • > W Czeszewie organ...
  • > Miejsce narodzin ...
  • > Poznańskie Towarzystwo...
  • > „Orędownik”
  • > „Przyjaciel Ludu”
  • > „Tygodnik Literacki.