Józef Chojnacki image

Józef Chojnacki

ur. 10 października 1934
 
 
 
Szkoła Podstawowa im. A. Fiedlera w Budzisławiu Kościelnym
Budynek Szkoły Podstawowej w Budzislawiu Kościelnym po remoncie.

Budynek Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym przed remontem.

Zdjęcie profilowe

Zdjęć: 3

Pochodzenie

Józef Chojnacki urodził się 10 października 1934 roku w Budzisławiu Kościelnym. Matka Zofia pochodziła z rodziny Ferstrów z Budzisławia Górnego. Jej rodzice mieli gospodarstwo rolne. Dziadek matki Wincenty Ferster w 1905 r. należał do komitetu założycielskiego Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym. Ojciec Jan był z zawodu murarzem i stolarzem jednocześnie. W roku 1920 brał udział w wojnie polsko – bolszewickiej. W czasie II wojny światowej walczył w obronie Warszawy. Wywieziony na prace przymusowe do Niemiec pracował jako murarz w Zielonej Górze.

Dzieciństwo

Matka Józefa Chojnackiego zmarła, gdy miał sześć lat. Jego i dwóch młodszych braci, Bolesława i Stanisława, wychowywała babcia ze strony ojca. Po wojnie ojciec powtórnie się ożenił, a opiekę nad chłopcami przejęła macocha, kobieta o wielkim sercu. Ojciec zmarł w styczniu 1965 roku w wieku 65 lat.

Edukacja

W czasie wojny, zanim ojciec został wywieziony na przymusowe roboty do Niemiec nauczył go czytać i pisać, co spowodowało, że po wojnie mógł pójść od razu do klasy trzeciej Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym. W jednym roku szkolnym przerabiał dwie klasy. W 1948 roku skończył siedem klas szkoły podstawowej, następnie rozpoczął naukę w Liceum w Kleczewie. Maturę zdał w roku 1953. By móc pracować jako nauczyciel, w czasie wakacji 1954 roku uzyskał drugie świadectwo maturalne na Kursie Pedagogicznym w Poznaniu. Kontynuując edukację, ukończył trzyletnie Studium Nauczycielskie w zakresie języka polskiego w Poznaniu z siedzibą w Koninie. Po czteroletnich studiach na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na Wydziale Filologii Polskiej w 1977 roku otrzymał tytuł magistra. Odbył pięcioletnie studia doktoranckie na UAM w Poznaniu. Tytuł doktora w zakresie nauk humanistycznych uzyskał 19 października 1989 roku. W 2003 roku, publikując książkę „Nazwy terenowe na pograniczu wielkopolsko – kujawskim”, uzyskał tytuł doktora habilitowanego.

Rodzina

W roku 1965 ożenił się z Jadwigą, z domu Szczepańską, która była nauczycielką w Szkole Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym. W roku 1969 urodził się im syn Cezary. Żona Józefa Chojnackiego zmarła w 1996 roku, mając 52 lata. Ma wnuczkę Aleksandrę.

Etapy działalności

PRACA ZAWODOWA

Dnia 1 listopada 1953 roku rozpoczął pracę jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym. Warunki nauczania były trudne. W szkole było dużo dzieci, a mało pomieszczeń. Klasy były liczne, 45 i więcej uczniów w jednej izbie lekcyjnej. Nie było pomocy naukowych, jedynie kreda, tablica i zeszyty, później książki. W międzyczasie (listopad 1954 - styczeń 1957) odbył zasadniczą służbę wojskową w Katowicach. Po powrocie z wojska kontynuował swoją pracę w szkole, ucząc w klasie pierwszej, drugiej i trzeciej oraz nauczając języka polskiego w klasach wyższych. Od stycznia 1960 roku uczył również w zorganizowanej w Budzisławiu Kościelnym Szkole Przysposobienia Rolniczego. W lutym 1964 roku zachorował ówczesny kierownik szkoły, Ildefons Urbaniak. Na okres jego choroby Wydział Oświaty i Kultury w Koninie powierzył pełnienie obowiązków kierownika szkoły Józefowi Chojnackiemu. W październiku tego samego roku Ildefons Urbaniak zmarł, a  stanowisko kierownika szkoły objął Józef Chojnacki. Będąc kierownikiem, a później dyrektorem szkoły, przez cały czas wykazywał troskę o odpowiednie warunki do zapewnienia prawidłowej pracy dydaktycznej i wychowawczej. Od roku szkolnego 1966/1967 szkoła realizowała program nauczania w zakresie ośmiu klas. Józef Chojnacki podkreślał, iż placówka funkcjonuje w trudnych warunkach lokalowych (brakowało trzech izb lekcyjnych, sali gimnastycznej, pracowni itp.). W latach 1966 – 1970 realizowano program unowocześnienia pracy szkoły, podsumowując jego realizację, kierownik stwierdził, iż mimo bardzo złych warunków lokalowych i braków w wyposażeniu w niezbędne pomoce naukowe osiągnięto wysokie wyniki nauczania. Dorobek szkoły ukazany został w zorganizowanej w maju 1970 roku wystawie, którą mieli możliwość zwiedzić m.in. rodzice, a najlepsze prace przekazano na wystawę postępu pedagogicznego w Koninie. W roku szkolnym 1973/1974 szkoły podstawowe w Nieborzynie i Woli Spławieckiej (realizujące program nauczania w zakresie klas I – III) zostały przekształcone w punkty filialne Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym. Tym samym dyrektor szkoły sprawował również zwierzchnictwo nad punktami filialnymi. W roku szkolnym 1976/1977 nastąpiła zmiana zakładu opiekuńczego szkoły. Dotychczasowym zakładem opiekuńczym były Konińskie Zakłady Naprawcze w Koninie. Kontakty były nieregularne, współpracę utrudniła znaczna odległość szkoły od zakładu. Dyrektor szkoły podjął starania o pozyskanie nowego zakładu opiekuńczego. Została nim Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Kleczewie. Kontakty szkoły z nowym zakładem opiekuńczym stały się bardzo ożywione i owocne. W roku 1977/78 uczniowie, w ramach programu fizycznych prac społecznie użytecznych, pracowali w Zespołowym Gospodarstwie Rolnym w Złotkowie należącym do SKR w Kleczewie. Zarobione pieniądze przeznaczone zostały na organizację wycieczek, zakup sprzętu sportowego oraz pomocy naukowych. Pracę szkoły pod kierunkiem dyrektora Józefa Chojnackiego pozytywnie oceniło Kuratorium Oświaty i Wychowania w Koninie podczas kompleksowej wizytacji szkoły w roku szkolnym 1978/1979.

REMONT I ROZBUDOWA SZKOŁY

We wrześniu 1979 roku zajęcia szkolne klas I - III zostały przeniesione do pomieszczeń zastępczych w budynku po dawnym Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Budzisławiu Kościelnym. Uczniowie klas IV – VIII uczyli się w dawnym dworku poszlacheckim w Budzisławiu Górnym. Opuszczenie starego budynku szkolnego było podyktowane względami bezpieczeństwa, w niektórych pomieszczeniach, bowiem wystąpiło znaczne obniżenie stropów. Dyrektor podjął starania o rozpoczęcie remontu kapitalnego szkoły i jej rozbudowę. Prace remontowe i budowlane rozpoczęto dopiero w 1982 roku i trwały do roku1986. W tym czasie warunki dzieci do nauki, jak i nauczycieli do pracy dydaktycznej i wychowawczej, były bardzo trudne. Dnia 1 września 1986 roku odbyła się w Budzisławiu Kościelnym inauguracja wojewódzka nowego roku szkolnego (1986/1987) związana z oddaniem nowego obiektu szkoły – po kapitalnym remoncie starego budynku i jego rozbudowie (dobudowano skrzydło z izbami lekcyjnymi i skrzydło z salą gimnastyczną). Józef Chojnacki funkcję kierownika, a później dyrektora Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym, pełnił nieprzerwanie przez 27 lat. Kurator Oświaty i Wychowania w Koninie odwołał go z funkcji dyrektora z dniem 31 sierpnia 1991 roku, tym samym przeszedł on na emeryturę. Jednak nie przestał być czynnym pedagogiem. Będąc na emeryturze, wykładał do końca roku akademickiego 2013/2014 językoznawstwo polskie na Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.

RADNY RADY MIEJSKIEJ W KLECZEWIE

Józef Chojnacki od ponad 15 lat, tj. od dnia 29 października 1998 roku, pełni funkcję radnego Rady Miejskiej w Kleczewie. W okresie III kadencji Rady Miejskiej, w latach 1998 – 2002, pełnił funkcję Wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej w Kleczewie oraz był członkiem Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Sportu. W okresie IV kadencji, w latach 2002 – 2006, pełnił funkcję Przewodniczącego Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Sportu Rady Miejskiej w Kleczewie. Był też członkiem Komisji Inwentaryzacyjnej. W okresie V kadencji, w latach 2006 – 2010, ponownie pełnił funkcję Przewodniczącego Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Sportu Rady Miejskiej w Kleczewie, a także był członkiem Komisji Rolnictwa, Przedsiębiorczości i Ochrony Środowiska. W czasie obecnej, VI kadencji, w latach 2010 – 2014, pełni funkcję Przewodniczącego Komisji Oświaty, Kultury, Sportu, Zdrowia i Opieki Społecznej Rady Miejskiej w Kleczewie i jest członkiem Komisji Porządku Publicznego. Będąc Przewodniczącym Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Sportu, począwszy od 2002 roku, organizował i kierował, zgodnie z planem, pracami Komisji. Opracowywał projekty planów pracy, sporządzał i przedstawiał Radzie Miejskiej roczne sprawozdania z działalności. Ustalał porządek obrad, formułował treść opinii i wniosków kierowanych do Burmistrza bądź innych jednostek organizacyjnych gminy i instytucji. Z jego inicjatywy Komisja regularnie zapoznawała się i przyjmowała sprawozdania z działalności jednostek organizacyjnych gminy: Biura Obsługi Szkolnictwa, Ośrodka Sportu i Rekreacji, Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz instytucji kultury: Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej w Kleczewie oraz Miejsko – Gminnego Centrum Kultury w Kleczewie. Był jednym z wnioskodawców budowy parkingu przy Ośrodku Zdrowia w Budzisławiu Kościelnym, budowy boiska sportowego przy Zespole Szkolno – Przedszkolnym w Budzisławiu Kościelnym, rozbudowy Szkoły Podstawowej i utworzenia Gimnazjum w Budzisławiu Kościelnym. Widząc obniżający się poziom wody w Jeziorze Budzisławskim, popierał i aktywnie uczestniczył w rozmowach z Przedstawicielami Kopalni Węgla Brunatnego Konin w sprawie zasilania jeziora wodami pokopalnianymi. Na jego wniosek, w roku 2004, interweniowano w sprawie likwidacji Poczty Polskiej w Budzisławiu Kościelnym, której efektem było utworzenie Agencji Pocztowej funkcjonującej do dnia dzisiejszego. Dużym zainteresowaniem i troską otacza zabytki, szczególnie te znajdujące się na terenie miasta i gminy. To z jego inicjatywy podjęto działania w sprawie remontu dziewiętnastowiecznego wiatraka typu „koźlak”,http://turisa.pl/atrakcje/article/79-wiatrak-w-budzislawiu-koscielnym.html będącego wówczas prywatną własnością. Po wykupieniu przez gminę gruntu, wiatrak odrestaurowano, obok wybudowano Chatę Młynarza, w której swoje lokum znalazła Filia Biblioteczna i Izba Pamięci Wsi, Młynarstwa i Rolnictwa. Obiekty można zwiedzać, a dla chętnych uczniów organizowane są ciekawe warsztaty i lekcje tematyczne, ponadto cyklicznie odbywają się imprezy kulturalne i wystawy okolicznościowe.

Dorobek naukowy i publikacje

I. Wykaz publikacji:

1. J. Chojnacki, O nazwach terenowych północno-zachodniej części woj. konińskiego, Sprawozdania nr 104 za 1987, Wydział Filologiczno-Filozoficzny Pozn. Tow. Przyjaciół Nauk, Poznań 1989, s. 53-58.

2. J. Chojnacki, Nazwy terenowe środkowej części gminy Kazimierz Biskupi w woj. konińskim, Slavia Occidentalis, t. 46/47 (1989/1990), Warszawa-Poznań 1991, s. 33-57.

3. J. Chojnacki, Nazwy toni rybackich kilku jezior w północno-zachodniej części woj. konińskiego, Slavia Occidentalis, t. 48/49 (1991/1992), Poznań 1992, s. 27-46.

4. J. Chojnacki, Nazwy terenowe w północno-zachodniej części woj. konińskiego, Poznań 1995.

5. J. Chojnacki, Mowa mieszkańców Kleczewa, (w:) Dzieje Kleczewa, pod red. J. Stępnia, Poznań-Konin 1995, s. 327-344.

6. J. Chojnacki, Nazwy terenowe Pyzdr i kilku okolicznych wsi, (w:) W Przyjacielskim Kręgu, Profesorowi Zygmuntowi Zagórskiemu, Poznań 1996, s. 56-77.

7. J. Chojnacki, O zabytkach rękopiśmiennych języka polskiego z Pyzdr z końca XVI w., Sprawozdania Wydziału Filologiczno-Filozoficznego Pozn. Tow. Przyjaciół Nauk, cz. 2, Poznań 1994.

8. J. Chojnacki, Frazeologia w gwarze wsi Budzisław Kościelny, (w:) Język polski - Historia i współczesność. Materiały z sesji naukowej zorganizowanej dla uczczenia 75. rocznicy powstania Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Pod red. Z. Krążyńskiej i Z. Zagórskiego, Poznań 1995, s. 27-34.

9. J. Chojnacki, Błędy językowe uczniów Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym na tle ogólnej kultury języka społeczeństwa - zwłaszcza środowiska wiejskiego, (w:) Poznańskie Studia Polonistyczne, Seria Językoznawcza VI (XXVI), Poznań 1999, s. 215 - 221.

10. J. Chojnacki, Słownik ortograficzny PWN wraz z zasadami pisowni i interpunkcji, pod red. E. Polańskiego, Warszawa 1996 (recenzja), (w:) Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza IV (XXIV), Poznań 1997, s. 233-238.

11. J. Chojnacki, O badaniach nazw terenowych na obszarze woj. konińskiego i południowej części woj. bydgoskiego, (w:) Poznańskie Studia Językoznawcze, t. V, pod red. Z. Krążyńskiej i Z. Zagórskiego, Poznań 1999, s. 17-24.

12. J. Chojnacki, Nazwy terenowe na pograniczu wielkopolsko-kujawskim, Poznań 2002.

13. J. Chojnacki, Nazwy ciągów i obiektów komunikacyjnych (ulic, alei, placów, mostów itp.), (w:) Nazewnictwo geograficzne Poznania, red. nauk. Z. Zagórski, Poznań 2008.

14. J. Chojnacki, Gwara ślesińska, (w:) Z problematyki etnograficznej Ślesina i okolic, pod red. E. Jeglińskiej, Ślesin 2012, s. 168-192.

15. J. Chojnacki, Nazwy toni rybackich na Pojezierzu Gnieźnieńskim, (w:) Onomastica, rocznik LVII, Kraków 2013, s. 229-238.

II. Pozostała działalność naukowa:

1. Badania dialektologiczne - zebranie materiału do Atlasu gwar polskich K. Dejmy (punkt w Trzuskołoniu k. Gniezna), Profesora Uniwersytetu Łódzkiego.

2. Udział w gromadzeniu materiału dotyczącego integracji językowej mieszkańców Konina i okolic (dla Z. Zagórskiego - Profesora UAM Poznań).

3. Wygłaszanie wykładów, referatów na wielu konferencjach organizowanych przez Pozn. Tow. Przyjaciół Nauk w Poznaniu (w tym na konferencjach ogólnopolskich), dotyczących onomastyki, historii języka, kultury języka, dialektologii.

III. Wykład dla uczniów Liceum Ogólnokształcącego w Kleczewie, dotyczący historii języka, mowy mieszkańców dawnych polskich kresów wschodnich, mieszkańców Wileńszczyzny.

IV. Działalność popularyzatorska

1. Opublikowanie w prasie regionalnej Konina i Koła ok. 60 artykułów, dotyczących nazewnictwa miejscowego i historii regionów (w tym życia i działalności znanych postaci - od średniowiecza począwszy).

Odznaczenia

Najważniejszym odznaczeniem otrzymanym przez Józefa Chojnackiego i szczególnie cenionym jest Medal Komisji Edukacji Narodowej.

Znaczenie postaci

Doktor habilitowany Józef Chojnacki to wspaniały pedagog i wychowawca. Wieloletni kierownik, a potem dyrektor Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym, inicjator jej remontu i rozbudowy. Całym sercem oddany swojej pracy, która jednocześnie była i jest jego wielką pasją. Społecznik, lokalny działacz i wielki patriota. Podróżnik i przyrodnik troszczący się o środowisko naturalne. Jest wzorem dla kolejnych pokoleń. Często zapraszany do szkół na uroczystości i spotkania z uczniami. Potrafi z entuzjazmem opowiadać o wielu ciekawych rzeczach, wzbudzając ogromne zainteresowanie słuchaczy.

Źródła:

- Kronika Szkoły Podstawowej w Budzisławiu Kościelnym (1905 - 1994).

- Wywiad przeprowadzony przez uczniów ZSP w Budzisławiu Kościelnym z p. Józefem Chojnackim w kwietniu 2014 roku.

- Materiały udostępnione przez dr. hab. Józefa Chojnackiego.

- Informacje uzyskane z Archiwum Urzędu Gminy i Miasta Kleczew.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Nauczyciel prowadzący: Halina Samarzewska
Szkoła Podstawowa im. A. Fiedlera w Budzisławiu Kościelnym
Gmina Kleczew, powiat koniński

Kalendarium:

  • 1934 ― Narodziny bohatera
  • 1953 ― Podjęcie pracy w Szko...
  • 1989 ― Uzyskanie tytułu dokt...
  • 1991 ― Zakończenie pracy w S...

Zobacz też:

  • > Miejsce narodzin ...
  • > Uniwersytet im. Adama ...