dr Janusz Kapusta image

dr Janusz Kapusta

ur. 15 października 1951
 
Architektura i sztuka | Filozofia i religia
 
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Dąbiu
K-dron

Rysunek

Rysunek

Rysunek

Zdjęć: 4

Pochodzenie

Informacje o pochodzeniu postaci.

Janusz Kapusta urodził się 15 października 1951 r. we wsi Zalesie gmina Dąbie n/Nerem. Jego matka Maria była krawcową, ojciec Michał pracował jako rolnik, rzeźnik, piekarz, wozak.

Dzieciństwo.

Do szóstego roku życia mieszkał na wsi Zalesie. Potem wyprowadził się wraz z rodzicami do pobliskiego miasteczka Dąbie n/Nerem. Tu ukończył siedmioklasową szkołę podstawową.

Wydarzenia dotyczące dzieciństwa.

W wywiadzie Janusz Kapusta wspomina o tym, że kiedy ukończył rok życia rodzice wg panującego zwyczaju położyli przed nim szereg przedmiotów, których wybór miał wróżyć kim zostanie w przyszłości. Wybrał ołówek i zaczął nim rysować w ziemi. Wróżba spełniła się, został światowej sławy grafikiem i rysownikiem.

Edukacja (lub "młodość")

Janusz Kapusta wspomina w wywiadach cyt. "Raz nawet rozśmieszyłem Zanussiego, kiedy spotkaliśmy się w Chicago na konferencji na temat sztuki i Boga, kiedy powiedziałem, że w moim rodzinnym miasteczku w czasach PRL miałem piątkę z tego, że Pan Bóg jest i piątkę z tego, że Pana Boga nie ma". Dalej wyjaśnia, że w kościele jako uczeń szkoły podstawowej był prezesem ministrantów i miał piątkę z religii, a w tym samym czasie w szkole uczono go, że człowiek pochodzi od małpy, Boga nie ma, a religia to opium dla mas, a ponieważ był dobrym uczniem miał też piątkę z przekazywanej mu wiedzy.

Przebieg wczesnej młodości.

Janusz Kapusta w wieku niespełna 14 lat wyjechał z małego miasteczka Dąbie do Poznania, gdzie rozpoczął naukę w Liceum Sztuk Plastycznych. Wspomina ten czas, cyt: "W rysunku inne dzieciaki były zaawansowane, bo wcześniej ćwiczyły, miały lekcje, a ja sam z siebie rysowałem... W pierwszej klasie liceum podszedł do mnie nauczyciel od malarstwa i powiedział: Janusz ty jesteś dobry i z matematyki i z fizyki, możebyś przeniósł się na geodezję tam też się rysuje? Walczyłem. Kiedy zaczęły się wakacje wsiadłem na rower, jeździłem po okolicy i rysowałem, po wakacjach miałem więcej rysunków niż cała moja klasa razem wzięta. Po dwóch latach ich dogoniłem i dopiero wtedy stałem się pełnoprawnym, szanowanym członkiem wspólnoty."

Etap pierwszy

Janusz Kapusta po ukończeniu studiów na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (1977 r.) wstąpił na Wydział Filozofii Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Już w latach studenckich publikował swoje rysunki m.in. w "Szpilkach", "Radarze", ,,ITD", ,,Forum", ,,Literaturze" oraz w prasie francuskiej i niemieckiej. Był laureatem 30. krajowych i zagranicznych nagród artystycznych m.in. "Złotych" i "Srebrnych Szpilek" za najlepszy rysunek satyryczny. Pracował też z Wojciechem Mannem przy telewizyjnym "Magazynie Pana Manna". Jak sam opowiada cyt: "dwa odcinki były całkowicie wedlug mojego pomysłu. Wymysliłem, żebyśmy odgrywali nazwy ulic, czyli na Placu Wolności byliśmy wolnymi, na Czołgistów czołgaliśmy się, a na ulicy Oszustów puszczaliśmy sygnał " Dziennika telewizyjnego"".

Etap drugi

W październiku 1981 r. na zaproszenie polskiego literata Andrzeja Pastuszka Kapusta wyjeżdża do Nowego Jorku aby ilustrować jego książkę. Tam też mieszka do dnia dzisiejszego. Jego prace ukazują się m.in. w "The New York Times", " The Wall Street Yournal", "The Washington Post", "Graphis", "Print", "Business Week". Cyt: "Ilustrowałem teksty prezydentów, pisarzy, znanych artystów. Mój rysunek trafił, mimo wielkiej konkurencji, na okładkę biografii Boba Dylana, bo uznano, że najlepiej oddaje sens tego co on robił w życiu.

Etap Trzeci

W 1985 r. odkrywa nową figurę geometryczną- jedenastościenną bryłę, której nadał nazwę K-dron. Dwa lata później otrzymał na nią patent amerykański, a potem w kilkunastu państwach na świecie. Cyt: "Nazwałem go K-dronem, bo "K" jest 11. literą w alfabecie, a "hedron" to ściana. "K" to także co zauważają spostrzegawczy- pierwsza litera mojego nazwiska." K-dron znalazł bardzo szerokie zastosowanie. Pierwszym jego zastosowaniem praktycznym był pustak budowlany o znakomitych właściwościach tłumiących, likwidujących echo i pogłos. Z takich pustaków zbudowano wnętrze studia w Las Vegas. K-dron został opatentowany w 1987 roku w USA pod numerem 4681481. Od tego momentu wykorzystywany jest do projektowania elewacji budynków, zabawek, gier, wyrobów jubilerskich czy nawet kołpaków samochodowych. Zastosowań tej bryły jest bardzo dużo - Janusz Kapusta opisał 50 zastosowań w swojej książce, a w kwietniu 2001 roku mówił o znalezieniu już 168 zastosowań.

Opis kolejnych etapów.

W latach 1991-92 Kapusta był współzałożycielem i dyrektorem artystycznym miesięcznika "OKay Ameryka". Zaprojektował też magazyn psychologiczny "Charaktery". W 1995 r. zaproszony przez reżysera Lecha Majewskiego zaprojektował w Heilbronn (Niemcy) scenografię i kostiumy do opery Roberta Wilsona "Czarny jeździec", a w Warszawie, w Teatrze Wielkim, scenografię do "Carmen" Georga Bizeta.

W 1998r., również w Heilbronn, opracował scenografię do "Snu nocy letniej" Szekspira. Janusz Kapusta opublikował trzy książki: "Almost Everybody", "Kapusta w New York Times" oraz "K-Dron, opatentowana nieskończoność".

W 1998r. otrzymał presiżową nagrodę im. Alfreda Jurzykowskiego w dziedzinie sztuk pięknych. W 1999r. w Muzeum Sztuki w Łodzi odbyła się wystawa całkowicie poświęcona K-dronowi. W tym samym czasie w Teatrze Aktora i Lalki Ateneum w Katowicach odbyła się premiera sztuki dla dzieci "Planeta K-dron, czyli tajemnica przerwanej podróży", której Kapusta był autorem, scenografem i reżyserem.

W 2000r. artysta odkrył nowe, nieznane wcześniej zasady złotego podziału i prezentował je na matematycznych konferencjach na amerykańskich i polskich uniwersytetach.

W 2001r. na Akdemii Sztuk Pięknych w Poznaniu została obroniona praca magisterska o twórczości Janusza Kapusty zatytułowana " Od rysunku do sztuki czystej".

W lutym 2002r. arysta stworzył scenografię do " Carmen" w Wileńskiej Operze Narodowej na Litwie. Tego samego roku jako jeden z 22 artystów ze świata był zaproszony do uczestnictwa w Międzynarodowej wystatwie w Zagrzebiu (Chorwacja) w celu odtworzenia zbiorów Muzeum Sztuki w Vukovar, które zostało zniszczone w czasie wojny bałkańskiej.

W maju 2004r. Kapusta zdobył Grand Prix na międzynarodowym konkursie w Ankarze upamiętniającym 80. rocznicę Republiki Tureckej.

W 2005r. w Sintrze (Portugalia) za rysunek opublikowany w "Rzeczpospolitej" Kapusta zdobył pierwszą nagrodę za najlepszy rysunek prasowy opublikowany na świecie w poprzednim roku i również pierwszą nagrodę na międzynarodowym biennale rysunku prasowego w Teheranie (Iran).

W latach 2004-2007 artysta jako Visiting Profesor współpracował z Wyższą Szkołą Sztuk Wizualnych i Nowych Mediów w Warszawie.

W styczniu 2007 r. Janusz Kapusta został wybrany przez londyńskie pismo "Nature" do zilustrowania serii 14-stu artykułów o najważniejszych odkryciach naukowych na świecie.

W 2007r. w związku ze staraniami Wrocławia o przyzanie mu EXPO 2012 Ministerstwo Kultury i Sztuki zamówiło u Kapusty nowe odwzorowanie Ziemi i Nieba na K-Dronie z brązu jako specjalny podarunek dla przedstawicieli 98 państw podejmujących decyzję o wyborze miasta.

We wrześniu 2009r. w Kole, woj.wielkopolskie został odsłonięty pierwszy na świecie pomnik K-dronu, a Januszowi Kapuście przyznano medal "Zasłużony dla Kultury Polskiej". W tym samym roku otrzymał tytuł doktora sztuki.

W maju 2010r. nadano autorowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Koła, a w czerwcu 2011r. Honorowego Obywatela Miasta Dąbia.

Od 1995r. do chwili obecnej jego prace ukazują się regularnie w "Rzeczpospolitej". W "Plusie, minusie" jest autorem cotygodniowej rubryki "Pion, poziom".Kanapa- wywiad Leszka Sadowskiego z Januszem Kapustą

Największa Agencja ilustracyjna na świecie "Images" prezentuje ponad 500 prac Kapusty. Kapusta jest też dyrektorem artystycznym The Chopin Socienty of New York i honorowym członkiem Polish American Business Club. Wywiad reportera tvn Grzegorza Miecugowa z Januszem Kapustą

Znaczenie postaci

Janusz Kapusta jest dowodem na to, że można urodzić się w maleńkiej, nikomu nie znanej wiosce, nie mieć bogatych, wykształconych, wpływowych rodziców i mimo to można wysoko i daleko zajść zawdzięczając wszystko swojej ciężkiej pracy, wytrwałości w dążeniu do celu, zdeterminowaniu no i oczywiście wielkiemu talentowi Janusz Kapusta - Z maleńkiej wioski w daleki świat. Materiał filmowy przygotowany przez dzieci biorące udział w projekcie pod opieką Teresy Gibaszek.

English abstract

Janusz Kapusta was born in 1951 in a small village called Zalesie. He is a world famous graphic designer, drawer, screenwriter, director and an inventor of eleven-sided spatial form named by himself K-dron.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Maciej Grudziński, Michał Filipczak, Eliza Krawiecka, Bartosz Zapędowski, Kamil Krawczyk
Nauczyciel prowadzący: Teresa Gibaszek
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Dąbiu
Gmina Dąbie, powiat kolski

Zobacz też: