ks. Jan Stachowiak image

ks. Jan Stachowiak

ur. 21 maja 1908
zm. 11 grudnia 1977
 
„(...) praca kapłana ma ze swej istoty wymiar społeczny. Nie tylko dlatego, że...”
Szkoła Podstawowa w Grabowie nad Prosną
25 - lecie kapłaństwa ks

Grota przy kościele farnym

Grota z figurą Matki Boskiej przy farze

Grupa ministrancka

Kania - krzyż Pawła Brylińskiego

Kania - przy krzyżu autorstwa Pawła Brylińskiego

Komunia - kościół parafialny w Grabowie nad Prosną

Ks. Jan Stachowiak - Pierwsza Komunia Święta w grabowskiej parafii

Ks. Jan Stachowiak na pielgrzymce z parafianami w Częstochowie

Ks. Jan Stachowiak na prymicjach ks. Jana Szkopka

Ks. Jan Stachowiak w czasie uroczystości Nawiedzenia Matki Bożej

Ks. Jan Stachowiak w kancelarii parafialnej

Ks. Jan Stachowiak z chórem kościelnym

Ks. Jan Stachowiak z parafianami

Organy w kościele poklasztornym

Ołtarz z obrazem Matki Bożej Szkaplerznej

Pielgrzymka do Częstochowy

Pierwsza Komunia Święta

Pierwsza Komunia Święta w grabowskiej parafii

Pogrzeb ks. Jana Stachowiaka

Strona z kroniki parafialnej

Strona z kroniki parafialnej

Tablica upamiętniająca ks. Jana Stachowiaka

Wpis biskupa Mariana Przykuckiego w kronice parafialnej

Zdjęcie profilowe

ks. Jan Stachowiak - Pierwsza Komunia Święta w parafii

„Wspomnienia o ks. Janie Stachowiaku”
„Kronika parafialna”
Zdjęć: 26
Filmów: 1
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Ks. Jan Stachowiak urodził się w 21.05.1908 r. w Chorzeminie koło Wolsztyna w rodzinie gospodarzy, jako najstarszy z siedmiorga dzieci Michała Stachowiaka i Anny Stachowiak z domu Widrowskiej. Jego rodzina była pobożna i pracowita.

Edukacja

Szkoła

Uczęszczał do szkoły podstawowej w rodzinnej miejscowości, a następnie do gimnazjum w Wolsztynie. Należał do Sodalicji Mariańskiej i do Żywego Różańca. W swojej rodzinnej miejscowości angażował się również w działalność Towarzystwa Młodzieży Męskiej. W roku 1930 zdał maturę.

Studia

W latach 1930-1932 odbył studia filozoficzne i teologiczne w Seminarium Arcybiskupim w Gnieźnie. Następnie w latach 1933-1935 studiował w Seminarium Arcybiskupim w Poznaniu. Święcenia kapłańskie otrzymał 15.06.1935 roku w katedrze poznańskiej z rąk ks. biskupa Walentego Dymka.

Praca duszpasterska

Okres przedwojenny

Po święceniach 01.07.1935 r. został powołany na wikariat do Lwówka w dekanacie lwóweckim. 01.10.1937 r. trafił do Chodzieży w dekanacie rogozińskim, gdzie pracował do wybuchu wojny .

Okres II wojny światowej

W pierwszych tygodniach okupacji odbył tułaczkę po Polsce, podróżując różnymi środkami lokomocji m.in. przez Warszawę i Rawę Ruską. Dojechał aż do Pińska, skąd wrócił do Poznania w listopadzie 1939 r. Tam podjął tajną pracę duszpasterską. Groziły za to sankcje ze strony Niemców. Pomagał przy kościołach pod wezwaniem Serca Jezusowego i św. Floriana na Jeżycach, przy kościele kolegiackim Marii Magdaleny, a następnie przy kościółku Pana Jezusa i wreszcie najdłużej przy kościele pod wezwaniem św. Marcina. Mimo zagrożenia odprawiał również msze w domach prywatnych. Uczył religii dzieci i młodzież. 08.12.1944 r. został aresztowany razem ze swoją siostrą Martą i bratem Franciszkiem. Był przesłuchiwany w siedzibie gestapo w Poznaniu, a następnie odtransportowany do obozu koncentracyjnego w Żabikowie, gdzie został zewidencjonowany pod numerem obozowym 20 939. 21.01.1945 roku wraz z innymi więźniami został wyprowadzony stamtąd i przez kilka tygodni pieszo zmierzał do obozu koncentracyjnego w Oranienburgu i Sachsenhausen. Tam wpisano go do rejestru więźniów pod numerem 133 767. Po kilku dniach rozdzielono go z bratem i siostrą, z którymi do tej pory był więziony i wywieziono do obozu koncentracyjnego w Mauthausen w Austrii. Tam 27.02.1945 r. został zewidencjonowany pod numerem 134 797. 05.05.1945 r. po oswobodzeniu obozu przez wojska amerykańskie zaczął organizować kaplicę i odprawiać msze święte. Pierwsze nabożeństwo majowe prowadził 08.05.1945 r. o godzinie 17.00, a następnego dnia odprawił mszę i wygłosił kazanie w kaplicy na bloku XVI. Kolejno odprawiał nabożeństwa przy ołtarzu zbudowanym przez więźniów i ustawionym przy „murze śmierci”.

Okres powojenny

Do Polski wrócił dopiero 29.06.1945 r. ponieważ nie chciał zostawiać bez opieki duszpasterskiej przebywających w obozie polskich więźniów, którzy leczyli się jeszcze i nie mogli wybrać się w podróż do domu. Od razu zgłosił się do ks. biskupa Walentego Dymka, który polecił mu administrowanie parafii w Krobi koło Gostynia. Przebywał tam od lipca.

Działalność w Grabowie nad Prosną

Wkrótce 01.09.1945 r. przejął po ks. Leonie Misiołku parafię pod wezwaniem Niepokalanego Serca Maryi i Św. Mikołaja w Grabowie nad Prosną. Nowy proboszcz po przybyciu na miejsce dokonał przeglądu świątyń. Stan kościołów nie przedstawiał się dobrze. Wojna poczyniła liczne zniszczenia, ksiądz zaczął więc stopniowo je remontować.

Kościół farny pod wezwaniem Niepokalanego Serca NMP i Św. Mikołaja

W 1948 r. ks. Jan Stachowiak zlecił otynkowanie kościoła, przebudowanie stacji drogi krzyżowej i rozebranie starego ołtarza. 28.04.1948 r. przywieziono z Poznania nowy ołtarz główny, ambonę i balustradę. Rozpoczęto też budowę chóru i powiększanie organów oraz malowanie kościoła. 10.10.1949 r. nastąpiła konsekracja świątyni przez ks. arcybiskupa Walentego Dymka. W 1951 r. pobudowano przy kościele grotę Matki Boskiej. Ks. Jan Stachowiak poświęcił ją 7 października. W 1952 r. odnowiono organy. W tym samym roku otwarto w Raduchowie w prywatnym domu kaplicę, którą wkrótce ówczesne władze chciały zamknąć. Zakupiony przez parafian obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy został poświęcony 06.01.1958 r. W 1963 r. zamontowano nowe witraże ze szkła palonego.

Kościół poklasztorny pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP

W 1951 r. odmalowano kruchtę i kaplicę św. Teresy. W 1952 r. dokonano renowacji obrazów. W 1955 r. otynkowano świątynię. W 1956 r. zegar na wieży klasztornej otrzymał nową cementową tarczę. 01.09.1965 r. rozpoczęły się prace renowacyjne kościoła, który został poświęcony 01.05.1966 r. przez ks. metropolitę Antoniego Baraniaka. W lipcu 1968 r. wyremontowano organy. W 1970 r. otynkowano mur okalający świątynię. 06.09.1970 r. wybuchł pożar kościoła spowodowany uderzeniem pioruna. Spłonęła górna część prezbiterium. Do końca roku naprawiono wszelkie szkody. W 1973 położono płytki dookoła klasztoru. W 1974 r. odbył się gruntowny remont podziemi klasztornych.

Cmentarz

Ks. Jan Stachowiak uporządkował cmentarz, dzieląc go na kwatery, wyrównując rzędy oraz sadząc setki drzew i krzewów. W 1954 r. na cmentarzu powstał pomnik pamięci poległych w czasie II wojny światowej. Wmurowano w niego prochy spalonych w niemieckich krematoriach. Wzniesiono także figurę Matki Boskiej na pamiątkę Roku Maryjnego.

Krzyż autorstwa Pawła Brylińskiego w Kani

17.08.1975 r. odbyło się w Kani poświęcenie przez biskupa Mariana Przykuckiego zakonserwowanego krzyża autorstwa Pawła Brylińskiego.

Duszpasterstwo

Wkrótce po przybyciu do parafii ks. Jan Stachowiak zorganizował grupę ministrantów, krucjatę eucharystyczną, Bractwo Różańca Świętego, Stowarzyszenie Pań św. Wincentego a Paulo, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej, chór kościelny, ochronkę, radę parafialną. Dbał o pamięć o byłym wikariuszu ks. Franciszku Marciniaku, który zginął 29.01.1943 r. w obozie koncentracyjnym w Dachau. W klasztorze umieszczono tablicę pamiątkową pod wieżą, gdzie pojmano go 06.10.1941 roku. Proboszcz odprawiał też msze w rocznice jego śmierci. Szczególnie dbał o grupę ministrantów. Organizował spotkania, zabierał na wycieczki do Marszałek, Częstochowy czy Poznania.

Hobby

Ks. Jan Stachowiak lubił wędkować na rzece Prośnie, miał też staw hodowlany. W ogrodzie przy plebanii ustawił ule i sam zajmował się pszczołami.

Działalność kulturalna i oświatowa

Tuż po przybyciu do Grabowa nad Prosną zorganizował wykłady dla parafian. Prowadzili je Ludwik Kantecki, kierownik szkoły Ludwik Gabrielski i nauczycielka Górska. Obejmowały one tematykę patriotyzmu, polskości, historii kościoła. W 1946 r. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej przygotowało sztukę pod tytułem „Poncja córka Piłata”, a w 1947 wspólnie z Katolickim Stowarzyszeniem Młodzieży Męskiej spektakl pod tytułem „Gdzie jesteś, Panie”. Pierwsze po wojnie dożynki parafialne odbyły się 15.08.1946 r. Gościli na nich księża z okolicznych parafii oraz starosta powiatowy. Zebrany dochód ksiądz przeznaczył na wybudowanie nowego ołtarza.

Zakończenie pracy

Ks. Jan Stachowiak zmarł 11.12.1977 r. w Ostrzeszowie. Uroczystościom pogrzebowym, które odbyły się 15.12.1977 r. w Grabowie nad Prosną, przewodniczył ks. biskup Tadeusz Etter, były więzień obozów w Gusen i Dachau. Licznie przybyli także kapłani z okolicznych dekanatów, byli wikariusze parafii grabowskiej, siostry zakonne i rzesze parafian.

Znaczenie postaci

Ks. Jan Stachowiak zachował się w pamięci grabowian jako człowiek podejmujący się wielu przedsięwzięć i gotowy do przezwyciężania wszelkich trudności. Wyróżniał się takimi cechami charakteru jak sumienność, pracowitość, otwartość, szacunek dla drugiego człowieka. Był świetnym administratorem, który przez całą swoją ponad trzydziestoletnią działalność w parafii przyczynił się do zachowania dziedzictwa kulturowego miasteczka. Miał olbrzymi wpływ na kształtowanie duchowości swoich parafian.

Materiały źródłowe:

Wywiady z panem Edmundem Geppertem, ks. Ryszardem Ryńcem, ks. Sylwestrem Stempinem

- Polak B., Rezler M.: Z dziejów Grabowa nad Prosną. Kalisz 1990

- Wawrzyniak M.: Nauczanie religii w parafii Grabów (1945-1995). Poznań 1997

- kronika parafialna Rzymskokatolickiej Parafii pod wezwaniem Niepokalanego Serca Maryi i Św. Mikołaja w Grabowie nad Prosną

- zasoby prywatne Edmunda Gepperta, Jadwigi Małyszki, Marii Łępy, Tadeusza Piotrowskiego, Małgorzaty Ptak, Piotra Stachowiaka, Jerzego Serafinowskiego, Marka Stodolnego, Marii Wawrzyniak

- zbiory Zgromadzenia Zakonnego Córek Maryi Wspomożycielki w Grabowie nad Prosną

- Zdjęcia i filmy własne

- Osiecki J.: Monografia miasta Grabów nad Prosną i byłego starostwa grabowskiego. Grabów 1960

- www.grabownadprosna.com.pl

- http://isuu.com/zabikowo/docs/duchowienstwo_w_obozie_zabikowskims

- zbiory Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy Grabów nad Prosną

- Polski Słownik Biograficzny

- http://www.wbc.poznan.pl

- http://www.mauthausen-memorial.at/int/

- www.zabikowo.home.pl

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Szkoła Podstawowa w Grabowie nad Prosną
Gmina Grabów nad Prosną, powiat ostrzeszowski

Kalendarium:

  • 1930 ― Studia w Seminarium A...
  • 1933 ― Studia w Seminarium A...
  • 1908 ― Narodziny bohatera
  • 1930 ― Matura
  • 1935 ― Święcenia kapłańskie...
  • 1935 ― Powołanie na wikariat...
  • 1937 ― Wikariat w Chodzieży
  • 1944 ― Aresztowanie przez Ni...
  • 1945 ― Zewidencjonowanie w o...
  • 1945 ― Oswobodzenie obozu w ...
  • 1945 ― Powrót do Polski
  • 1945 ― Objęcie parafii w Gra...
  • 1977 ― Śmierć bohatera
  • 1977 ― Pogrzeb ks. Jana Stac...

Cytaty:

  • „(...) praca kapłana ma...”
  • „Człowiek o nad wyraz w...”

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > kampania wrześnio...
  • > Pobyt w obozie ko...
  • > Praca kapłańska &...
  • > Pierwszy wikariat
  • > Wikariat
  • > Miejsce narodzin ...
  • > Miejsce narodzin ...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Praca duszpasters...
  • > Osadzenie w obozi...
  • > Edukacja
  • > Studia
  • > Baraniak Antoni
  • > Katolickie Stowarzysze...