Jan Kazimierz Marchwicki image

Jan Kazimierz Marchwicki

ur. 06 czerwca 1900
zm. 16 marca 1982
 
 
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. R. W. Berwińskiego w Zaniemyślu
Zdjęcie profilowe

akt urodzenia

dokument 2 z Murnau

dokument z Murnau

grobowiec Marchwickich

kierownik Marchwicki z uczniami

uroczystość ukończenia szkoły podstawowej

uroczystość ukończenia szkoły podstawowej

walki we wrześniu 1939

w niemieckiej niewoli

zaproszenie na wmurowanie kamienia węgielnego

z żoną Władysławą na spacerze

nowa szkoła
opowiadamy
rozmowa z następcą kierownika Marchwickiego
Jan Marchwicki – a teacher
Zdjęć: 12
Filmów: 3
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Urodził się 6 czerwca 1900 roku w Czmoniu w powiecie śremskim. Jego rodzicami byli Franciszek i Adela ( z domu Drzyzga) Marchwiccy.

Edukacja

Ukończył 3-letnią szkołę średnią i 2-letnie Seminarium Nauczycielskie we Wschowie. Egzamin nauczycielski zdał w 1924 roku.Był nauczycielem matematyki.

Etapy działalności

Lata młodości

W 1918 roku został powołany do armii pruskiej w Poczdamie. W wyniku zajść rewolucyjnych wrócił do Poznania. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego, 10 stycznia 1919 roku wstąpił jako ochotnik do 1 Pułku Ułanów Wielkopolskich (późniejszy 15 Pułk Ułanów Poznańskich) i brał udział w walkach powstańczych w Wielkopolsce. Potem, jak wielu innych powstańców walczył w wojnie na froncie wschodnim. Po zakończeniu walk został urlopowany.

Pracę zawodową rozpoczął 1 stycznia 1922 roku jako nauczyciel szkoły powszechnej w Kijewie, w powiecie średzkim. W 1925 roku awansował na podporucznika rezerwy. 11 sierpnia 1925 roku ożenił się z Władysławą Skierą (urodzoną 26 maja 1903 roku w Zaniemyślu), nauczycielką. Mieli trójkę dzieci: syna Andrzeja oraz córki Aleksandrę i Halinę. W roku 1930 zgłosił się ochotniczo jako nauczyciel do szkoły polskiej w Niemczech (na Śląsku Opolskim). Pracował tam do 1933 roku. Objęcie władzy w Niemczech przez Hitlera miało wpływ na dwa ważne wydarzenia w jego życiu: zwolnienie ze szkoły i powrót do Polski. Po powrocie podjął pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Zaniemyślu. W tym czasie awansował też, otrzymując w 1932 roku stopień porucznika rezerwy. Był organizatorem i wieloletnim prezesem Koła Powstańców Wielkopolskich.

Czas wojny

Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do pułku w Kraśniku i brał udział w wojnie obronnej. W dniu 26 września 1939 roku dostał się do niemieckiej niewoli i w obozie Murnau przebywał do zakończenia wojny. Uwolniony został przez wojska amerykańskie.

Działalność zawodowa i społeczna

Po powrocie z niewoli, 24 czerwca 1946 roku, podjął ponownie pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Zaniemyślu.W latach 1948-1969 był kierownikiem tej placówki. Dzięki jego staraniom w 1966 roku został oddany do użytku nowy budynek szkoły. Warto dodać, że jego syn Andrzej był architektem i autorem projektu nowego budynku szkolnego. Oprócz pracy zawodowej aktywnie uczestniczył w życiu społeczności lokalnej. Pełnił funkcję radnego i członka prezydium Gminnej Rady Narodowej w Zaniemyślu. Działał aktywnie w Towarzystwie Przyjaciół Zaniemyśla i pełnił funkcję opiekuna społecznego. W latach 1955-1977 był założycielem i kierownikiem Szkolnego Schroniska Młodzieżowego w Zaniemyślu. W 1957 roku wstąpił do koła ZBoWiD w Środzie Wielkopolskiej, a w roku 1971 założył koło ZBoWiD w Zaniemyślu i w latach 1971-1975 pełnił w nim funkcję prezesa. Z jego inicjatywy na miejscu zniszczonego przez hitlerowców Pomnika Powstańców Wielkopolskich, 9 maja 1984 roku, postawiono obelisk upamiętniający powstanie. W 1972 roku otrzymał mianowanie na stopień rotmistrza. Na emeryturze był od 1969 roku. Zmarł 16 marca 1982 roku w Środzie Wielkopolskiej, w wieku 82 lat. Pochowany został na zaniemyskim cmentarzu.

Za wzorową służbę Narodowi i Ojczyźnie otrzymał następujące odznaczenia i medale:

Krzyż Walecznych (1920)

Medal za Wojnę 1918-1921 (1928)

Odznaka 10-lecia Polski (1928)

Srebrny Krzyż Zasługi (1938)

Wielkopolski Krzyż Powstańczy (1958)

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965)

Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)

Odznaka Zasłużony Działacz FJN (1973)

Medal Komisji Edukacji Narodowej (1981)

Medal za udział w Wojnie Obronnej 1939 (1984 - pośmiertnie)

Odznaka za zasługi w rozwoju Województwa Poznańskiego

Złota Odznaka ZNP

Złota Odznaka PTSM

Znaczenie postaci

1. Dzięki jego staraniom powstał w Zaniemyślu duży i nowoczesny budynek szkolny. Wcześniej nauka odbywała się w kilku budynkach na terenie wsi.

2. Był gorliwym patriotą. W ciężkich dla ojczyzny chwilach szedł za nią walczyć. I to nie jeden raz. Był powstańcem wielkopolskim, ułanem, żołnierzem wojen 1920 i 1939r.

3. Całe życie aktywnie działał na rzecz społeczności, w której mieszkał.

English abstract

Jan Marchwicki was born in 1900. He became a teacher. He taught Maths. In 1933 he went to Śląsk Opolski to teach polish children. He took part in the Wielkopolska Uprising and the second world war. Jan Marchwicki was arrested by German soldiers. Later he was sent to Murnau. He returned home in 1946. He became the director of the primary school in Zaniemyśl. He built a new school building in Zaniemyśl. Jan Marchwicki died in 1982.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Jakub Marciniak, Bartosz Nowaczyk, Joanna Piasecka, Monika Joachimiak, Jakub Krysiński, Jagoda Kędziora
Nauczyciel prowadzący: Joanna Kajdan
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. R. W. Berwińskiego w Zaniemyślu
Gmina Zaniemyśl, powiat średzki

Kalendarium:

  • 1900 ― Narodziny bohatera
  • 1925 ― Ślub bohatera z Włady...
  • 1982 ― Śmierć bohatera

Źródła:

  • Słownik Biograficzny P...

Zobacz też:

  • > Zaniemyśl
  • > Środa Wielkopolska