Jan Bogumił Sokołowski image

Jan Bogumił Sokołowski

ur. 24 maja 1899
zm. 07 kwietnia 1982
 
„Pamiętajmy, że przyroda to bardzo skomplikowana machina. Tak jak z zegarka ni...”
Szkoła Podstawowa im. Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie
"Astry"

"Bratki"

"Bukiet"

"Drop w Polsce"

"Drzewo"

"Dąb"

"Gile"

"Góry Świętokrzyskie"

"Gęsi"

"Kaczka Krzyżówka"

"Kaczki"

"Kaczki"

"Krajobraz wielkopolski"

"Kwiaty w wazonie"

"Martwa natura"

"Nad wodą"

"Pasikoniki"

"Pejzaż"

"Perkoz dwuczuby"

"Piwonie"

"Pole"

"Polowanie z ołówkiem"

"Poradnik ochrony ptaków"

"Potok"

"Prekursor Ochrony ptaków szponiastych"

"Przewodnik do rozpoznawania ptaków krajowych"

"Przy gnieździe sokoła wędrownego"

"Ptaki Polski"

"Ptaki ziem polskich"

"Ptasi raj"- "Botanik, który był humanistą"

"Ptasznik z Poznania"

"Róże"

"Słoneczniki"

"Tajemnice ptaków"

"Wiosenne roztopy"

"W ogrodzie"

"Wędrówki ptaków"

"Zagrożone lasy czeszewskie"

"Z biologii ptaków"

"Zima"

"Zima"

"Zięba"

"Łąka"

"Świt"

Aleksy Sokołowski i Zofia z Gintrowiczów

Budynek nadleśnictwa w Czeszewie

Domek lęgowy dla sikorki

Dom mieszkalny i tablica pamiątkowa w Szkole Podstawowej

Gęsi

Indeks Jana Sokołowskiego

J. B. Sokołowskiemu 100 rocznicę urodzin

Jan Bogumił Sokołowski

Jan Bogumił Sokołowski

Jan Sokołowski w wieku szkolnym

Jan Sokołowski ze szwagrem -Wiesławem Szczerbińskim

JanSokołowski z rodzeństwem

Jesienny las

Krajobraz zimowy

Książeczka legitymacyjna studenta Wydziału fotograficznego Uniwersytetu Poznańskiego

Kwiaty w wazonie

Legitymacja służbowa Nr S

Maria Ozdowska, żona Sokołowskiego

Maria i Jan Sokołowscy z rodziną

Martwa natura

Menufary

Miejsce spoczynku Jana Sokołowskiego

Muzeum Łowiectwa w Uzerzewie pod Poznaniem

Nad Wartą

Nad Wodą

Nadanie inienia szkole w Czeszewie

Nagroda za popularyzację przyrody

Nominacja Jana Sokołowskiego na profesora zwyczajnego

Nominacja na profesora nadzwyczajnego Zoologii i Entomologii

Odpis aktu urodzenia

Osiołki

Pamięci profesora Sokołowskiego

Patron Szkoły Podstawowej Czeszewie

Patron Szkoły w Czeszewie

Piesek

Pod drzewem

Portret

Potok

Prof. J. Sokołowski i prof. M. Iwaszkiewicz.

Ptasie drapieżniki

Sarny

Sokołowscy i Borczyńscy w Czeszewie

Sosna

Swiadectwo chrztu Jana Sokołowskiego

Szkoła Podstawowa w Czeszewie

Sójka

Słoneczniki

Tablica Pamiątkowa

Tablica Pamiątkowa

Tajne Nauczanie w Zagnańsku

Ul. J. Sokołowskiego

Uroczystoś komunijna

Wystawa Malarstwa Sokołowskiego

Wystawa obrazów J. Sokołowskiego w Czeszewie

Wystawa obrazów J. Sokołowskiego w Czeszewie

Wystawa obrazów J. Sokołowskiego w Czeszewie

Zatwierdzenie habilitacji J

Zatwierdzenie habilitacji J

Zdjęcie profilowe

Zlecenie zorganizowania Wydziału Zootechnicznego prez Sokołowskiego

Zwierzęta z mojego szkicownika

komisja egzaminacyjna egzaminu dojrzałości

polowanie

Łodzią po Warcie

Świadectwo Ochronne z Urzędu Patentowego nr 941

Świadectwo dojrzałości

Świadectwo pracy

Życiorys Napisany przez Jana Sokołowskiego

Jan Bogumił Sokołowski-Borczyński o J. Sokołowskim
Jan Bogumił Sokołowski-wywiad
Audycja radiowa- Jan Sokołowski o ptakach
J.B. Sokołowski- malarz przyrody i krajobrazu
Książki Jana Bogumiła Sokołowskiego
Zdjęć: 112
Filmów: 2
Nagrań: 1
Dokumentów: 2

Pochodzenie

Jan Bogumił Sokołowski urodził się 24 maja 1899 roku w Dakowych Mokrych (powiat nowotomyski) koło Buku, ówczesnym województwie poznańskim. Był wnukiem Józefa (1820- 1876), uczestnika powstań 1848 i 1863r, zarządcy i dzierżawcy dóbr w Wielkopolsce, jednym z czworga dzieci Aleksego Sokołowskiego i Zofii z Gintrowiczów. Matka Jana Sokołowskiego - Zofia Gintrowiczówna była córką właścicieli leżącego przy samym Buku folwarku o powierzchni 120 hektarów, znajdującego się jeszcze w obrębie miasta. Ojciec profesora, Aleksy Sokołowski urodził się 17 lipca 1855 roku w Budziszewie niedaleko Rogoźna. Pochodził ze zubożałej rodziny ziemiańskiej Józefa Wojciecha i Marii z domu Thiel. Był agronomem i znakomitym fachowcem w dziedzinie rolnictwa. Aleksy Sokołowski był dzierżawcą majątku ziemskiego Nimierzyce oraz zarządcą i dyrektorem dóbr dakowsko-wojnowickich składających się z dwóch ośrodków gospodarczych Dakowych Mokrych i Wojnowic oraz przyległych folwarków. W małżeństwie z Zofią Gintrowiczówną, Aleksy miał trzech synów i córkę : Tadeusza- poległ podczas I wojny światowej, Jana , Józefa -magistra praw i notariusza oraz Teresę (historia nieznana). Stryjem Jana Sokołowskiego był Zygmunt Sokołowski (1858- 1885), malarz; student ASP w Monachium (1878r.) i ASP w Krakowie (1881r.) pod kierunkiem Jana Matejki. Malował sceny rodzajowe, myśliwskie, pejzaże, portrety oraz sceny biblijne. Prace wystawiano w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Krakowie, w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Warszawie, w Monachium i Wiedniu oraz na wystawie Sztuki Polskiej 1764-1886 we Lwowie.

Dzieciństwo

Jan Bogumił Sokołowski choć urodził się w Dakowach Mokrych, całe swoje dzieciństwo i młodość spędził w Wojnowicach, gdzie rodzice zamieszkali krótko po jego narodzinach. Od najmłodszych lat wykazywał niezwykłe zainteresowanie przyrodą, a szczególnie życiem ptaków. Jego ciekawość świata przyrody ożywionej niekiedy przynosiła fatalne skutki. Tak na przykład, gdy miał dwa lata został niebezpiecznie pokąsany przez pszczoły, kiedy chcąc podejrzeć ich życie w ulu próbował tam zaglądać i chwytał je gołymi rękoma. W wieku 4-5 lat całkowicie pochłonęło go obserwowanie ryb i wodnych ślimaków. Wtedy to wpadł do wody i byłby utonął, gdyby w ostatniej chwili nie został uratowany przez nieco starszych towarzyszy zabawy.To właśnie na wsi Jan Bogumił, jako jeszcze mały chłopiec, rozpoczął swoje pierwsze obserwacje otaczającego go świata. Trafnie wyciągnięte wnioski wykorzystywał w późniejszej pracy.

Edukacja

Pierwsze nauki pobierał prywatnie w domu, następnie trzy pierwsze klasy przeszedł w pruskich szkołach ludowych w Wojnowicach i Łagwach, gdyż wówczas poznańskie było pod zaborem pruskim. Bardziej pasjonował się wtedy wyszukiwaniem gniazd ptasich niż nauką z niemieckich podręczników.W 1909 roku został przyjęty do Gimnazjum Matematyczno- Przyrodniczego im. Gotthilfa Bergera w Poznaniu. Zainteresowania Jana Sokołowskiego skupiały się niemal wyłącznie dookoła ptaków, owadów i ryb, dlatego oceniany był jako słaby uczeń. Jedynie w rysunku i nauce o przyrodzie przyznawano mu pierwszeństwo na tle klasy i szkoły. Każdą wolną chwilę od nauki poświęcał wycieczkom przyrodniczym, z lornetką i aparatem fotograficznym prowadząc szczegółowe notatki z każdej takiej wyprawy. Swoje gimnazjalne wypracowania klasowe na wolne tematy poświęcał opisom z życia ptaków, a na lekcjach geografii interesował się specjalnie krajami, przez które wędrują nasze ptaki przelotne. Na zajęciach praktycznych zbudował pierwszą skrzynkę lęgową dla ptaków. Natomiast aby zainteresować kolegów w klasie obserwacją życia i biologią ptaków sporządził ,,zegar'' ich przylotów i odlotów. Powracając myślami do tamtych lat Profesor wspominał, że po każdych wakacjach spędzonych w domu, wracał do Poznania ,,jak na ścięcie''. Kończył się okres swobody i możliwości stałego obcowania z przyrodą. Szkoła niemiecka przyczyniła się do szybkiego opanowania obcych języków, języka niemieckiego, francuskiego i angielskiego. Znajomość języków pozwalała Janowi Sokołowskiemu korzystanie z obcej literatury przyrodniczej, w której rozczytywał się z pasją. Wtedy to właśnie, mając lat 14 napisał swoją pierwszą książkę pt: ,,Nasze ptaki'' (wg. innych źródeł ,,Nasze śpiewaki''). Było to ,,dzieło'' ilustrowane własnoręcznie malowanymi barwnymi obrazkami. Redaktorzy drukarni św. Wojciecha jednak odrzucili opracowanie. Młody Sokołowski nie zniechęcił się odmową wydawców. 23 lata później książka została wydana . Z powodu złego stanu zdrowia, w wieku 15 lat,  przerwał na kilka miesięcy naukę i wyjechał w Tatry. Czas ten wykorzystał do obserwowania przyrody oraz pogłębiał wiedzę przyrodniczą rozczytując się w literaturze fachowej. Pod koniec jesieni 1914 roku powrócił do szkoły w Poznaniu. Panował tam wtedy ponury nastrój I wojny światowej. Gdy skończył 18 lat, we wrześniu 1917 roku groziło mu wcielenie do armii niemieckiej, dlatego przerwał naukę, niestety półtora roku przed maturą. W końcu listopada wyjechał do Monachium, gdzie przez kilka miesięcy uczył się malarstwa pod kierunkiem H. von Zugla. Po powrocie do kraju zdaje eksternistyczne egzamin dojrzałości 7 czerwca 1921 roku w Gimnazjum Matematyczno- Przyrodniczym im. Gotthilfa Bergera. W listopadzie rozpoczął studia biologiczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego. Będąc jeszcze na drugim roku otrzymał posadę preparatora przy Zakładzie Zoologii u profesora Jana Grochmalickiego. Dobrze się uczył, dużo pracował i był ambitny. Wkrótce został asystentem w Zakładzie Autonomii Porównawczej i Biologii Uniwersytetu Poznańskiego u profesora Antoniego Jakubskiego. 5 czerwca 1925 obronił pracę dyplomową w histologii budowy przewodu pokarmowego ptaków śpiewających, tym samym uzyskał kwalifikację nauczyciela w szkołach średnich z biologii, geografii i geologii z mineralogią.

Rozwój zawodowy

W 1927 roku wraca do Polski. Od 1 września 1927 r. przeprowadził się na 10 lat do Rawicza i objął posadę wykładowcy biologii w Korpusie Kadetów nr. 2. Profesor uczył, malował , prowadził liczne obserwacje oraz publikował wiele artykułów o ochronie i życiu ptaków. W tym też czasie profesor opracował model skrzynek lęgowych karmników oraz pojników dla ptaków. Dnia 23 grudnia 1927 roku Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej wydał świadectwo ochronne na ,,Skrzynę dla ptaków". Dzięki nim profesor stał się pionierem całego ruchu czynnej ochrony ptaków w Polsce. Skrzynki znalazły zastosowanie w parcelach miejskich, lasach i sadach. W 1930 profesor podjął współpracę z profesorem Adamem Wodziczko i Wydawnictwem Okręgowej Ochrony Przyrody na Wielkopolskę i Pomorze. Od 23 grudnia 1931 roku powołany został w skład Podstawowej Rady Ochrony Przyrody a od 1932 roku w skład Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Przyrody w Poznaniu. Profesor był autorem memoriału do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na ręce Ministra WRiOP do spraw ochrony przyrody czego efektem było zorganizowanie stacji ochrony ptaków w Poznaniu. Niestety projekt został odrzucony. 30 czerwca 1936 roku profesor habilitował się jako docent ornitologii na podstawie dzieła "Ptaki ziem polskich". Następnie został zatrudniony 3 sierpnia 1936 roku w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1937 roku J. Sokołowski powrócił z rodziną do Poznania gdzie rozpoczął pracę w Państwowym Kolegium. W 1938 roku objął redakcję "Młodego przyrodnika" znajdującego się pod patronatem Ligii Ochrony Przyrody, którego był prezesem. Rozpoczął też współpracę z Rozgłośnią Polskiego Radia. Od 1 października 1939 roku ( czas II wojny światowej) podjął pracę w tzw. Szkole Ćwiczeń, w budynku dawnego Pedagogium jako nauczyciel przyrody, religii i rachunków. Pod koniec grudnia 1939 roku został wywieziony wraz z rodziną do baraków przy ulicy Głównej w Poznaniu a później do Jędrzejowa i wreszcie do Zagdańska pod Kielcami, gdzie profesor Sokołowski znalazł pracę w Zarządzie Kolejek Leśnych. Losy Sokołowskich podzieliła rodzina Borczyńskich. Tam angażuje się w działalność Armii Krajowej oraz prowadzi badania faunistyczne z terenów Gór Świętokrzyskich oraz poświęca się malarstwu. W kwietniu 1945 roku powraca do Poznania, gdzie przyjmuje posadę w Państwowym Pedagogium ucząc biologii i higieny szkolnej (do sierpnia 1947 roku) oraz pracę na Uniwersytecie Poznańskim na Wydziale Matematyczno- Przyrodniczym z zakresu anatomii i statystyki stawonogów oraz wybranych zagadnień ochrony przyrody.Już 24 sierpnia 1945 roku Jan Sokołowski rozszerzył habilitację na całość zoologii, a od 1 kwietnia 1946 roku mianowano Go etatowym docentem zoologii na Wydziale Matematyczno- Przyrodniczym Uniwersytetu Poznańskiego. Do końca 1948 roku kierował Zakładem Anatomii Porównawczej i Biologii w zastępstwie za prof. Antoniego Jakubskiego. Dnia 24 sierpnia 1948 roku Jan Sokołowski otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego i z dniem 1 października objął funkcję kierownika Katedry Zoologii i Entomologii Wydziału Rolniczo- Leśnego UP. Z dniem 1 września 1949 roku wydział ten podzielono na dwa Wydziały- Leśny i Rolniczy. W roku 1951/52 prof. pełnił obowiązki prodziekana Wydziału Leśnego UP. Z dniem 1 października 1951 roku odłączono te Wydziału od Uniwersytetu Poznańskiego i utworzono nową uczelnię- Wyższą Szkołę Rolniczą . Jan Sokołowski został pierwszym dziekanem nowo utworzonego Wydziału Zootechniki i kierownikiem Katedry Zoologii. Jego gabinet tętnił życiem hodowanych tam różnych gatunków ptaków oraz egzotycznych ryb w akwariach. Profesor Sokołowski był bardzo lubianym wykładowcą. Jego zdolności narratorskie i talent plastyczny sprawiały, że wykłady Profesora cieszyły się ogromną popularnością i uznaniem. W 1955 roku, 28 listopada Janowi Sokołowskiemu nadano tytuł naukowy profesora zwyczajnego. Przez całe swoje życie nieustannie pracował, a praca ta była jednocześnie przyjemnością. Dokonywał obserwacji, przeprowadzał badania, wyciągał wnioski i pisał książki, rozprawy naukowe, artykuły, prowadził wykłady i prelekcje. Propagował wiedzę o przyrodzie w każdy możliwy sposób. Za wybitne zasługi dydaktyczne i popularyzatorskie na polu ochrony przyrody otrzymał wiele wysokich odznaczeń. W 1969 roku Jan Sokołowski przeszedł na emeryturę i odtąd zajmował się już tylko swoim ulubionym zajęciem- hodowlą ptaków.

Walka zbrojna

W 1918 roku bierze udział w Powstaniu Wielkopolskim, w Kampanii Pniewskiej. Uczestniczył m.in. w bitwie o wyzwolenie Kwilcza, a także w walkach o zdobycie poznańskiego lotniska Ławica .

Podczas pobytu w Zagnańsku, w 1939 roku, profesor zaangażował się w działalność Armii Krajowej, prowadząc tajne kursy nauczania dla młodzieży. Działania te były połączone z wielkim ryzykiem i niebezpieczeństwem. W latach 1940- 1945 nauczał we własnym mieszkaniu dwanaścioro dzieci, wykładając materiał z języka polskiego, francuskiego, matematyki, geografii i przyrody w zakresie szkoły podstawowej. Od września 1943 roku stworzył tajne komplety nauczania dla klas gimnazjalnych, sam nauczając biologii, geografii, fizyki, matematyki i języka francuskiego.

Malarz przyrody i krajobrazów wielkopolski

Talent do rysowania ujawnił się u Jana Sokołowskiego już we wczesnym dzieciństwie. Potrafił już wtedy szybko narysować wróbla, gołębia, kuropatwę, sarnę czy inne zwierzęta. Rodzice upatrywali u niego dziedzictwo po stryju Zygmuncie Sokołowskim, który obdarzony był talentem malarskim. Jasiu nie przestawał rysować, kiedy z powodów zdrowotnych musiał zrezygnować z nauki w gimnazjum, rodzice zgodzili się na naukę malarstwa. Opłacono mu wówczas prywatne lekcje u poznańskich artystów. W 1917 r. wyjeżdża do Monachium, gdzie pobiera naukę malarstwa pod kierunkiem H. von Zugla. Od listopada 1919 r. uczy się malarstwa w nowo powstałej Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Poznaniu pod kierunkiem Wiktora Gosienieckiego i Jana Bocheńskiego. Uzyskuje tam w 1920 roku dyplom nauczyciela rysunków szkół średnich. Studiując na Uniwersytecie poznańskim wykonywał wiele rysunków dla zobrazowania swoich prac. Szybko został doceniony i jego szkice niebawem wykorzystywano do nauki kolejnych roczników studentów. Podczas pobytu w czasie okupacji w Górach Świętokrzyskich jednym ze sposobów na przetrwanie była sprzedaż malowanych obrazów. Z tego czasu pozostawił setki obrazów oddających piękno i nastrój tamtego krajobrazu. Przez całe życie profesorowi towarzyszyło malarstwo. Malował wyłącznie akwarele. Jedyny jego obraz namalowany farbami olejnymi to martwa natura z lat dwudziestych. Malował akwarele począwszy od dużych formatów, skończywszy na miniaturach. Był człowiekiem ceniącym piękno natury, zachwycał się krajobrazem jak i maleńkim detalem w upierzeniu ptaka. Profesor nie tylko malował, ale również rysował. Imponujące zbiory jego szkiców budzą ogólny zachwyt i podziw. O kunszcie artystycznym Profesora świadczy Jego znakomita książka "Zwierzęta z mojego szkicownika". Książka ta zawiera 96 tablic rysunków i obrazków przedstawiających różne zwierzęta. Obok rysunków i malarstwa należy również wspomnieć o fotografii. Spełniała ona dwojaką funkcję, była formą działalności artystycznej oraz narzędziem pracy. W dziedzinie fotografii uczony wykazał się też ogromnymi zdolnościami konstrukcyjnymi. Zmontował bowiem swój pierwszy aparat fotograficzny. Ten słynny aparat przechowywał jeszcze przez wiele lat, a kolejne aparaty wzbogacał o dodatkowe elementy: statywy czy odpowiednie urządzenia maskujące. Zbiory fotografii profesora są bardzo bogate. Wiele z nich brało udział w konkursach. Te zamieszczane w czasopiśmie "Wszechświat" wielokrotnie otrzymywały nagrody (lata 1933-1937). Jego zamiłowanie do fotografii odzwierciedla książka "W wielkopolskim Parku Narodowym". Profesor Sokołowski pozostawił po sobie kilka tysięcy szkiców 

akwareli o tematyce przyrodniczej. Dwa miesiące po śmierci prof. Jana Sokołowskiego Telewizja Poznańska nagrała audycję poświęconą Jego malarstwu. Prace profesora wielokrotnie były prezentowane na różnych wystawach, m.in. w Szczecinie, Międzyzdrojach, Koszalinie oraz Poznaniu.Wszystkie wystawy cieszyły się ogromnym zainteresowaniem i wieloma pełnymi podziwu opiniami. Oto jeden przypadkowy wpis: " W twórczości malarskiej Pana profesora znalazłem piękno polskiego krajobrazu. Wszystkie motywy pór roku działają z taką siłą, że potrafią przenieść duszę zwiedzającego w urocze polskie lasy, jeziora i góry". Obecnie możemy oglądać obrazy Jana Sokołowskiego w Muzeum Przyrodniczo- Łowieckim w Uzarzewie.) koło Poznania ( od 1979r.). Wiele z nich znajduje się w prywatnej kolekcji syna- Wojciecha Sokołowskiego.

Dorobek literacki

Mając lat 14 napisał swoją pierwszą książkę pt ,,Nasze ptaki'' (wg innych źródeł ,,Nasze śpiewaki''). Było to ,,dzieło'' ilustrowane własnoręcznie malowanymi barwnymi obrazkami. Redaktorzy drukarni św. Wojciecha jednak odrzucili opracowanie. 

30 czerwca 1936 roku Profesor habilitował się jako docent ornitologii na podstawie dzieła "Ptaki ziem polskich".Od 1937 roku współpracował z czasopismami przyrodniczymi jak: "Czasopismo przyrodnicze ilustrowane", "Kółko przyrodnicze", "Ochrona przyrody". Swoje liczne artykuły umieszczał w miesięczniku skierowanym do młodzieży "Młody przyrodnik". 

Plon pisarski profesora to ponad 200 pozycji, w tym około 35 to rozprawy naukowe i aż ponad 200 to książki. należy też do nich dodać liczne referaty i artykuły w rozmaitych czasopismach, głównie przyrodniczych. Profesor Sokołowski pisał książki naukowe, popularno-naukowe, adresowane do osób dorosłych, dzieci i młodzieży. Książki te są bogato ilustrowane własnoręcznie wykonanymi przez autora szkicami i obrazkami, bądź opatrzone licznymi fotografiami. Większość z nich dotyczy ornitologii, ochrony ptaków, ich hodowli. Obok nich powstały książki o ekologii, innych gatunkach zwierząt, a nawet dotyczące badań nad nowotworami u różnych zwierząt.

Od 1938 roku angażował się też w działalność Rozgłośni Polskiego Radia, gdzie bawił słuchaczy monologami wielkopolskiej gwary pod pseudonimem "Pan Tomasz" lub humorystycznymi opowieściami przyrodniczymi wzbogaconymi ciekawymi anegdotami oraz naśladowaniem głosów ptaków w wykonaniu samego autora.

W okolicy Czeszewa podczas wypraw przyrodniczych Jan Sokołowski znalazł nad brzegiem rzeki Warty wiele cennych zabytkowych przedmiotów: sztylet, urny z pomad 5000 lat itp. Znaleziska przekazał do Muzeum Archeologicznego w Poznaniu.

Życie prywatne

W  dniu 12 lutego 1927 r. Jan Sokołowski zawarł związek małżeński z Marią Ozdowską. Pani Maria urodziła się w Miłosławiu w 1900 roku. Tam spędziła dzieciństwo i lata młodzieńcze. Ukończyła Gimnazjum we Wrześni i tuż po maturze otrzymała posadę w księgarni "Gebethnera i Wolfa" w Poznaniu, miejsce często odwiedzane przez Sokołowskiego. W dniu 12 lutego 1927 roku odbył się ślub cywilny w Urzędzie Stanu Cywilnego w Poznaniu , a kilka dni później - 16 lutego ślub kościelny Państwa Sokołowskich. Doczekali się trójki dzieci: córka Bogumiła jest doktorem chemii i mieszka we Wrocławiu, druga córka- Alina- doktor medycyny z Kołobrzegu już nie żyje i syn Wojciech Sokołowski zamieszkały w Poznaniu, jest magistrem inżynierem Politechniki Poznańskiej. Państwo Sokołowscy często przyjeżdżali do Czeszewa, do nadleśniczego Stanisława Borczyńskiego. Podczas pobytu Profesor prowadził liczne obserwacje w pobliskich lasach  oraz dużo malował, fotografował i szkicował. Profesor Jan Bogumił Sokołowski zmarł w dniu 7 kwietnia 1982. Przeżył 82 lata. Uroczyste pożegnanie zmarłego i obrzędy pogrzebowe odbyły się 14 kwietnia 1982 roku na Cmentarzu św. Jana Vinney przy ul. Lutyckiej w Poznaniu. Przy grobie Jana Sokołowskiego "siedzi" zamyślony świątek.

Pamięci Jana Sokołowskiego:

Szkoła Podstawowa im Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie,

Park Zabytkowy w Porażyniepomnik w 100 rocznicę urodzin,

Ulica im. Jana Sokołowskiego w Poznaniu na Piątkowie

Tablica pamiątkowa nauczycieli tajnego nauczania w Szkole Podstawowej w Zagnańsku

wiersz Heleny Gordziej " Pamięci Profesora Jana Sokołowskiego".

Audycja poświęcona malarstwu Profesora- dwa miesiące po Jego śmierci, prowadzona przez Andrzeja Bereszyńskiego i Magdalenę Wrońską w wywiadzie z synem Wojciechem Sokołowskim.

Znaczenie postaci

Twórca czynnej ochrony ptaków w Polsce. Dzięki niemu program ochrony ptaków wszedł w program nauczania szkół podstawowych, studiów nauczycielskich i biologicznych. Akcja ogólnopolska rozwieszania budek lęgowych dla ptaków w parkach, lasach i sadach pod patronatem Państwowej Rady Ochrony Przyrody.

Profesor prowadził obserwacje i badania rodzimej awifauny, czego efektem było wydanie szeregu publikacji ilustrowanych przez samego autora.

Profesor był autorem memoriału do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na ręce Ministra WRiOP do spraw ochrony przyrody czego efektem było zorganizowanie Stacji Ochrony Ptaków w Poznaniu.

Profesor Sokołowski wraz z prof. Adamem Wodziczko brał udział w obronie lasów czeszewskich przed zniszczeniem.

Działacz społeczny:

-członek Zarządu Głównego Ligii Ochrony Przyrody (1956),

-członek Państwowej Rady Ochrony Przyrody (1931-1964),

-przewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Przyrody (1948- 1957,

-przewodniczący Sekcji Polskiej Międzynarodowego Komitetu Ochrony Ptaków (1958- 1964),

-przewodniczący Sekcji Ornitologicznej Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (1958- 1962),

-członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego (1957- 1971),

-członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Zoologicznego (1956-1982),

-członek komitetów redakcyjnych czasopism "Ochrony Przyrody" (1953-1982), "Przyrody Polski Zachodniej" (1956- 1971), "Badań Fizjologicznych nad Polską Zachodnią" (1956- 1970)i innych ,

_ posiadał członkostwo honorowe: Polskiego Towarzystwa Zoologicznego Ligii Ochrony Przyrody i Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika.

Za wybitne zasługi został odznaczony:

Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1966),

Złotym Krzyżem Zasługi,

Medalem X- lecia PRL,

złotymi odznakami Honorowymi Ligii Ochrony Przyrody i Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika,

Nagrodą Naukową Miasta Poznania (1957),

nagrodą miesięcznika "Problemy" (1967)


Źródła:

- wywiad z synem Jana Bogumiła Sokołowskiego- Wojciechem Sokołowskim,

-wywiad z Maciejem Borczyńskim

- audycja poświęcona malarstwu Jana Sokołowskiego

- audycja radiowa z Janem Sokołowskim o ptakach

- spis książek Jana Sokołowskiego zamieszczony na stronach o Janie Sokołowskim

- obrazy i fotografie z prywatnej kolekcji syna Wojciecha Sokołowskiego

- kronika Szkoły Podstawowej w Czeszewie

- zdjęcia z uroczystości nadania imienia Szkole Podstawowej w Czeszewie- wystawa obrazów i zdjęć

-  wywiad z synem Jana Bogumiła Sokołowskiego- Wojciechem Sokołowskim,

English abstract

SOKOŁOWSKI JAN BOGUMIŁ (1899-1982) Ornithologist, artist, painter and friend of Czeszewo area. He was born on May 24th in Dakowy Mokre near Nowy Tomyśl and he was the son of Aleksy and Zofia (maiden name-Gintrowicz). He took part in the successful the Uprising of Wielkopolska on January 6th, 1919. He took part in the assault on the Ławica airport and the battle of Kwilicz. In 1921 he graduated from the grammar school with the name of G.Berger’s in Poznań and started State School of Ornamental Arts. Between 1921-1925 he studied biology at the Philosophy Department of the University and in 1926 he received the doctor’s degree. He started his close relationship with Czeszewo in 1929. He got married with Maria Ozdowska, from Bugaj, who worked in the bookshop of Gebetchner and Wolf in św. Marcin street in Poznań. Maria was Stanisław’s daughter and the granddaughter of Ignacy- a January Uprising insurgent, and a sister of Julia- a participant of School Strike in Miłosław in 1907.Julia was Stanisław Borczyński’s wife and Stanisław was a forest inspector. Since that time, Czeszewo started to be his ornithological and painting area that he loved so much. Jan Bogumił Sokołowski was the author of the dissertation ZAGROŻONE LASY W CZESZEWIE (The Protection of Nature), which was a very severe protest against the regulation of the river Warta. The regulation was planned by the Provincial Office in Poznań and meant to stop flooding. Unique riparian forests were in the danger of destruction, but a heated argument developed and it seemed to be a local war. The discussion finished with the victory of Sokołowski and his own, rational regulation project was accomplished. Sokołowski continued systematical visits (scientific and artistic) to forests in Czeszewo because he was painting and photographing. Jan Bogumił Sokołowski is perceived as the most outstanding Polish ornithologists and his main work is “Ptaki Ziem Polskich”. Since 1955 he was a professor in the Department of Zoology at University of Agriculture in Poznań. Jan Bogumił Sokołowski died in 1982 in Poznań and a street in Poznań and the main building of the University of Agriculture were given his name.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Katarzyna Robak, Anna Wawrzyniak, Weronika Kupś, Wiktoria Karcz, Tomasz Andrzejak, Adrian Jaśkowiak, Karol Waszak
Nauczyciel prowadzący: Dorota Kłygo
Szkoła Podstawowa im. Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie
Gmina Miłosław, powiat wrzesiński

Kalendarium:

  • 1958 ― Przewodniczący Sekcji...
  • 1940 ― Działalność w szerega...
  • 1958 ― Przewodniczący Sekcji...
  • 1948 ― Przewodniczący Wojewó...
  • 1951 ― Prodziekan Wydziału L...
  • 1957 ― Członek Rady Naukowej...
  • 1956 ― Członek Rady Naukowej...
  • 1931 ― Członek Państwowej Ra...
  • 1899 ― Narodziny bohatera
  • 1927 ― Stacja ornitologiczna...
  • 1927 ― Świadectwo ochrony na...
  • 1930 ― Komitet Ochrony Przyr...
  • 1933 ― Memoriał do Ministers...
  • 1936 ― Docent ornitologii
  • 1938 ― Działalność w Rozgłoś...
  • 1938 ― objęcie redakcji Młod...
  • 1946 ― Docent Zoologii na Wy...
  • 1948 ― Nominacja na Profesor...
  • 1951 ― Założenie Wyższej Szk...
  • 1955 ― Tytuł Profesora Zwycz...
  • 1956 ― Członek Zarządu Główn...
  • 1957 ― Nagroda Naukowa Miast...
  • 1966 ― Medal X- lecia PRL
  • 1966 ― Krzyż Kawalerski Orde...
  • 1966 ― Członek Honorowy Pols...
  • 1966 ― Członek Honorowy Ligi...
  • 1966 ― Złoty Krzyż Zasługi
  • 1967 ― Nagroda miesięcznika ...
  • 1982 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Pamiętajmy, że przyrod...”
  • „To nie przesada, lecz ...”
  • „W zasadzie nigdy nie j...”

Źródła:

  • Muzeum Przyrodnicze w ...
  • Uniwersytet Przyrodnic...
  • Walki powstańcze
  • W gnieździe bociana
  • Region wielkopolski

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > powstanie wielkop...
  • > Ochrona ptaków w Polsce
  • > Armia Krajowa (AK)
  • > Uniwersytet im. Adama ...
  • > Wielkopolski Park Naro...