kpt. Franciszek Przybylski image

kpt. Franciszek Przybylski

ur. 22 października 1889
zm. 12 lutego 1979
 
 
Szkoła Podstawowa im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu
F. Przybylski

Książeczka wojskowa

Książeczka wojskowa

Nagrobek F. Przybylskiego na cmentarzu w Kaźmierzu

Wywiad

Zdjęcie w mundurze Straży Granicznej (F. Przybylski od lewej)

Wywiad
Zdjęć: 6
Filmów: 1

Pochodzenie

Przyszedł na świat 22 października 1889 roku w miejscowości Kaźmierz (w powiecie szamotulskim). Jego ojciec miał na imię Jan, a matka Józefa, z domu Michalska.

Edukacja

Gdy miał 6 lat zaczął chodzić do Szkoły Powszechnej w Kaźmierzu. W wieku 22 lat rozpoczął naukę w Przygotowawczej Szkole Podoficerskiej w Poczdamie. Dzięki temu został zawodowym żołnierzem. W 1913 roku trafił do pracy, jako podoficer do 29. Pułku Piechoty w Trewirze.

Etapy działalności

Lata 1914-1918

Z 29. Pułkiem Piechoty brał udział w walkach na froncie zachodnim podczas I wojny światowej. 22 sierpnia 1914 r. doznał obrażeń i trafił do Niemiec na leczenie. Gdy wyzdrowiał, wrócił do walki z 237. Rezerwowym Pułkiem Piechoty. Podczas bitwy pod Ypres w Belgii (15 kwietnia 1915 r.) znowu został ranny. Leczono go w polowym szpitalu w belgijskim Staden. Tym razem także się nie poddał. Gdy powrócił do zdrowia, walczył ze swoim pułkiem, aż do końca wojny. Był zastępcą oficera.

Lata 1918-1919

Od listopada 1918 roku przebywał już na terenie Kaźmierza, gdzie trwały przygotowania do powstania wielkopolskiego. 28 grudnia z chętnymi mieszkańcami zgłosił się do Biura Werbunkowego w Szamotułach. 29 grudnia 1919 roku zdobyli broń od mieszkających w Grzebienisku (w gminie Duszniki) Niemców. Początek roku 1919 zapisał się w pamięci wielu kaźmierzan. Na ludzi wychodzących z uroczystości kościelnych w Nowy Rok czekali członkowie Rady Robotników i Żołnierzy. Przemawiał wtedy Antoni Swoboda, aby było go lepiej widać i słychać, stanął na beczce. Jego słowa zachęciły ochotników do walki. Jeszcze tego samego dnia grupa chętnych (wśród nich Franciszek Przybylski) wyruszyła na wozach do Szamotuł. Franciszek Przybylski dowodził w dniach 4, 5 stycznia załogą sześćdziesięciu ochotników w walkach odbywających się w okolicach Czarnkowa. Dalsze walki żołnierze stoczyli na terenach między Pijanówkiem, a Ciszkowem, później w okolicach miejscowości Gulcz, Rosko, Wieleń. Krwawe starcia odbyły się 3 i 4 lutego 1919 r. w sąsiedztwie Wrzeszczyny. Uczestniczyli w niej żołnierze 1 Kompanii Szamotulskiej, pod dowództwem Franciszka Przybylskiego. Powstańcy zdobyli broń, amunicję, wyposażenie kuchni polowych. W kolejnych dniach rozegrała się druga bitwa o tę miejscowość, również wygrana. W 1919 r. Kompania Szamotulska została połączona z 63. Toruńskim Pułkiem Piechoty, a Przybylski mianowany podporucznikiem.

Lata 1920-1939

W 1920 r. został porucznikiem. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r., gdzie odniósł obrażenia. Gdy wyzdrowiał, wrócił do walki. W lipcu 1921 roku złożył podanie o zwolnienie z Wojska Polskiego. Rozpoczął pracę jako kierownik Komisariatu w Straży Granicznej. W 1934 zapisał się do Związku Weteranów Powstań Narodowych R.P. 1914-1919 Koło Kaźmierz, którego do 1939 był prezesem. Od 1935 r. zamieszkał ponownie z rodziną w Kaźmierzu i przeszedł na emeryturę.

Lata 1939-1945

Na początku II wojny światowej walczył pod Kutnem i bronił Warszawy. Trafił do niewoli, znalazł się w Biedrusku. Na początku grudnia 1939 roku razem z rodziną wysiedlono go do miejscowości Jędrzejów w dawnym województwie kieleckim, obecnie świętokrzyskim. Do domu powrócili w kwietniu 1945 roku.

Lata 1945-1979

Przebieg jego drogi zawodowej w tym okresie wyglądał następująco: od 1946 r. do 1951 r. był referentem Zarządu Gminnego w Kaźmierzu, od 1951 r. do 1957 r. pracownikiem umysłowym w PGR w Bytyniu. Oprócz tego aktywnie uczestniczył w pracach w Związku Powstańców Wielkopolskich 1918/19 r. Koło Kaźmierz, później (po połączeniu) Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Od 1946 do 1970 roku pełnił funkcję prezesa w obu tych organizacjach. W 1959 r. był obecny na II Kongresie w Warszawie. Angażował się również w prace dla lokalnego środowiska, uczestniczył w spotkaniach z młodzieżą Szkoły Podstawowej, uczestniczył w zakładaniu szkolnej Izby Pamięci. Umarł 12 lutego 1979 r., został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kaźmierzu. Przy jego grobie jest postawiona biało-czerwona tabliczka z napisem POWSTANIEC WIELKOPOLSKI.

Nagrody i wyróżnienia:

Za zasługi podczas I wojny światowej, powstania wielkopolskiego i II wojny światowej Franciszek Przybylski dostał liczne nagrody i odznaczenia: Krzyż Walecznych w 1921 r., Odznakę Pamiątkową Wojsk Wielkopolskich w 1927 r., Krzyż Niepodległości w 1934 r., Srebrny Krzyż w 1938 r., Wielkopolski Krzyż Powstańczy w 1957 r., Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 w 1959 r., Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski w 1964 r., Medal za Warszawę 1939-1945 w 1968 r., Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski w 1978 r.

Przyznane nominacje:

W swojej karierze żołnierza odebrał następujące nominacje: na starszego sierżanta w 1914 r., na podporucznika w 1919 r., na porucznika w 1920 r., na kapitana w 1978 r.

Znaczenie postaci

Franciszek Przybylski jest wzorem patriotyzmu i postaw godnych naśladowania. Całe życie służył Ojczyźnie i nigdy się nie poddał.

Major rezerwy Franciszek Jaskuła powiedział na pogrzebie Franciszka Przybylskiego: „W ciągu swojego pracowitego życia nie szczędził zarówno sił jak też i krwi dla dobra Ojczyzny. Był dwukrotnie ranny. (…) W czasie obchodów 60 rocznicy Powstania Wielkopolskiego został szczególnie wyróżniony przez nadanie mu Orderu Krzyża Oficerskiego Odrodzenia Polski. Ze względu na stan zdrowia odznaczenie to zostało mu wręczone (…) w domu. Pomimo słabych już sił, odznaczenie to przyjął z wielkim wzruszeniem, w postawie na baczność – jak przystało na żołnierza i oficera. Zmarłego Prezesa Przybylskiego, zawsze cechowała głęboka troska o swoich żołnierzy – towarzyszy frontowych – i to nie tylko wówczas, gdy byli w mundurach, lecz również wtedy, gdy mundury zmieniali na ubrania cywilne. Zawsze interesowały go zdrowie, praca i troski rodzinne swoich podkomendnych. Często prowadził z nimi długie dyskusje, które były wspomnieniami tamtych frontowych dni.”

Źródła:

U. Kowzan, M. Andrzejak, Droga życiowa kpt. Franciszka Przybylskiego – mieszkańca Kaźmierza, „Obserwator Kaźmierski”, 2007, nr 2 (81), s. 14-15.

Życiorys Franciszka Przybylskiego napisany w 1967 r. Izba Pamięci Szkoła Podstawowa w Kaźmierzu nr 15.

Słowa Pożegnania wygłoszone przez mjr rez. Franciszka Jaskułę na pogrzebie Franciszka Przybylskiego. Izba Pamięci Szkoła Podstawowa w Kaźmierzu nr 15.

Gmina Kaźmierz i jej mieszkańcy w walce o wolność w 1918r. Opracowała Dorota Jaskuła w 1995 r. Izba Pamięci Szkoła Podstawowa w Kaźmierzu nr 55.

English abstract

Franciszek Przybylski was a Polish military officer born in 1889. He originated from Kaźmierz, where he grew up and studied. After graduation he entered military academy in Potsdam. He spent most of life on fights for his country. First, he participated in the First World War, Polish-Soviet war and the Second World War. He was repeatedly injuried but he still kept returning to his troops. Not only did he participate actively in fights on the front line, but also leaded local independence and democratic actions. He was a head of multiple local societies in Kaźmierz and Szamotuły County. His heroic attitude was widely recognized and he was decorated multiple patriotic badges. Franciszek Przybylski died in 1979 in Kaźmierz, where he still remains a role model of patriotic attitudes.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski w składzie:
Tymoteusz Pawłowski, Piotr Lis, Julia Chudzichowska, Gabriela Ruta
Nauczyciel prowadzący: Emilia Przybylska
Szkoła Podstawowa im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu
Gmina Kaźmierz, powiat szamotulski

Kalendarium:

  • 1889 ― Narodziny bohatera
  • 1914 ― Lekko ranny podczas w...
  • 1915 ― Ranny podczas bitwy p...
  • 1919 ― Dowodził załogą ochot...
  • 1979 ― Śmierć bohatera

Zobacz też:

  • > II wojna światowa...
  • > I wojna światowa ...
  • > powstanie wielkop...
  • > Pełnił tam społec...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Działania w okres...
  • > Miejsce narodzin ...
  • > Razem z grupą pow...
  • > Przebywał tam jak...
  • > Rada Robotników i Żołn...
  • > Związek Powstańców Wie...