Edward Chraplak image

Edward Chraplak

ur. 05 czerwca 1912
 
 
„Nauczyciel to ktoś bardzo wyjątkowy, kto potrafi wykorzystać swoją pomysłowoś...”
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
Dyplom dla Edwarda Chraplaka z okazji 25-cio lecia pracy pedagogicznej.

Edward Chraplak

Edward Chraplak przed rozpoczęciem zawodów sportowych.

Grób Edwarda Chraplaka.

Mapa wykonana przez Edwarda Chraplaka.

Patent oficerski.

Pomoc naukowa wykonana przez Edwarda Chraplaka.

Żona Edwarda Chraplaka dokonuje odsłonięcia tablicy pamiątkowej.

Zdjęć: 8

Okres młodości i życie dorosłe


Edward Chraplak urodził się 5 czerwca 1912 r. w Wesfwalii (Niemcy), syn Wincentego i Franciszki z domu Krukar. Rodzice Jego byli robotnikami fabrycznymi. W roku 1917 przeprowadził się wraz z matką do Śremu, gdzie rozpoczął naukę w szkole powszechnej. Gdy ojciec wrócił z frontu francusko-niemieckiego zamieszkał w Ujściu. Po ukończeniu szkoły powszechniej kontynuował naukę w Gimnazjum Humanistycznym w Chodzieży, a następnie w Seminarium Nauczycielskim w Czarnkowie, gdzie w roku 1932 uzyskał świadectwo maturalne. W latach 1932-33 przebywał w Szkole Podchorążych Rezerwy w Poznaniu. Po ukończeniu służby wojskowej został bezpłatnym praktykantem-nauczycielem w Pniewach. W roku 1934 uzyskał kontrakt, a po zdaniu egzaminu praktycznego etat nauczyciela w Nowej Wsi Ujskiej, gdzie pracował do wybuchu ll wojny światowej. Drugiego maja 1939 r. został powołany w stopniu porucznika do wojska. Zwolniono go pod koniec sierpnia z przeznaczeniem do dyspozycji dowódcy garnizonu w Sandomierzu. Przedzierając się do Sandomierza brał udział w wielu potyczkach z Niemcami. Pod Poturzycą został internowany przez wojska radzieckie, ale po paru dniach zbiegł. W okresie okupacji zajmował się organizowaniem tajnego nauczania. Zorganizował szkołę polską w Rzeszowicach oraz we wsi Zabawa w powiecie Sokal. Tam też został aresztowany przez UPA. Uratował się dzięki przyjaciołom. Od tego czasu ukrywał się i organizował podziemną obronę Polaków przed UPA, w czym pomagała mu żona Jadwiga. Śledzony przez Ukraińców, zmuszony był przenieść się do Lwowa. Nawiązał współpracę z Armią Krajową i uczestniczył w wielu jej akcjach. Z żoną Jadwigą wychowywał dwie córki.


Praca społeczna


W roku 1949 powrócił do poznańskiego i zorganizował pierwszą szkołę w powiecie trzcianeckim, w Herbutowie, a później w Białej. W Białej, gdzie był kierownikiem szkoły do 1950 r., uczestniczył w organizacji Gminnej Spółdzielni, przedszkola, Domu Kultury oraz Technikum Rolniczego. W roku 1950 został przeniesiony do Wągrowca na stanowisko podinspektora szkolnego, a rok później został kierownikiem Szkoły Podstawowej w Gołańczy. Prowadził zajęcia lekcyjne, szczególnie ulubione przedmioty to: geografia, śpiew, prace ręczne. Chór szkolny wraz z Nim jako dyrygentem zajął pierwsze miejsce w konkursie chórów szkolnych z terenu kuratorium poznańskiego. Przeprowadził gruntowny remont budynku szkolnego, sal lekcyjnych, uzupełnił sprzęty szkolne. Z Jego inicjatywy powstała Gminna Biblioteka Obywatelska, której był opiekunem oraz biblioteka szkolna. Prowadził działalność mającą na celu zbieranie środków na zakup książek do biblioteki szkolnej, na kolonie wypoczynkowe i zdrowotne dla biednych i sierot. Wykonywał samodzielnie mapy historyczne, plansze układu pokarmowego, szkicował portrety jako pomoce dydaktyczne na zajęcia lekcyjne. W Gołańczy funkcję kierowniczą w szkole podstawowej pełnił do 1972 r., tzn. do czasu przejścia na emeryturę, ale następne 11 lat pracował jeszcze w niepełnym wymiarze godzin. Od roku 1944 działał w Ruchu Ludowym, pełniąc różne funkcje. Znaczna była jego aktywność w Związku Nauczycielstwa Polskiego. W latach 1945-1972 działał również w Radach Narodowych oraz Powszechnej Samoobronie. Ważną rolę w jego życiu odegrała praca w ZHP, gdzie uzyskał stopień harcmistrza. Od 1950 r. działał w PTTK jako opiekun zabytków oraz propagator polskości Ziem Zachodnich.


Odznaczenia


Za wieloletnią pracę dydaktyczno-wychowawczą i społeczną został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1973 r.), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979 r.), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1982 r.), Medalem 40-lecia Polski Ludowej (1984 r.) oraz wieloma innymi oznaczeniami państwowymi i resortowymi. Zmarł 3 grudnia 1987 r. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Gołańczy.


Znaczenie postaci

Edward Chraplak to społecznik, który swoją postawą wskazuje Nam jak postępować, walczyć w obronie swojej Ojczyzny. Był znakomitym nauczycielem, który zachęcał młodzież do osiągania zamierzonych celów. W pracy szkolnej z wielkim zaangażowaniem rozbudzał, rozwijał przedsiębiorczość. Jedna z sal lekcyjnych w Szkole Podstawowej w Gołańczy nosi Jego imię. Był człowiekiem niezwykle pogodnym, życzliwym, przyjaznym, ale wymagającym wobec uczniów. Propagował polskość Ziem Zachodnich.


Literatura:

1. Kroniki szkolne.

2. Wywiad z członkami rodziny Edwarda Chraplaka.


English abstract

Edward Chraplak (1912 – 1987). The principal of the Primary School In Gołańcz, years 1951 – 1972. Active in the peasant movement. He made his significant mark in Polish Teachers' Union. From 1945 until 1972 he acted in National Councils. The significant role in life was his work for The Polish Scouting and Guiding Association, when he earned a degree Scoutmaster. Since 1950 he worked in Polish Tourist and Sightseeing Society as a guardian of monuments and propagator of Polish Recovered Territories. For so many years of teaching and educational and social work he was decorated with Order of Polonia Restituta, Golden Cross of Merit, Medal of Commission of National Education, Medal of the 40th Anniversary of People’s Poland and many more state and department distinctions.

Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. ppłka Włodzimierza Kowalskiego w Gołańczy
Gmina Gołańcz, powiat wągrowiecki

Kalendarium:

  • 1912 ― Narodziny bohatera
  • 1932 ― Szkoła Podchorążych R...
  • 1932 ― Ukończenie Seminarium...
  • 1939 ― Edward Chraplak zosta...
  • 1949 ― Zorganizował pierwszą...
  • 1951 ― Kierownik szkoły pods...
  • 1977 ― Złoty Krzyż Zasługi
  • 1987 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Nauczyciel to ktoś bar...”

Zobacz też:

  • > Kierownik szkoły ...
  • > Chodzież
  • > Czarnków
  • > Gołańcz
  • > Poznań
  • > Wągrowiec
  • > Śrem
  • > Armia Krajowa (AK)