bł. Edmund Bojanowski image

bł. Edmund Bojanowski

ur. 14 listopada 1814
zm. 07 sierpnia 1871
 
 
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Gen. Dyw. Tadeusza Kutrzeby
Edmund Bojanowski 1814-1871

Myśl bł. Edmunda

Nazwa i adres ochroniki

Obraz Jana Molgi

Pierwsza ochronka w Podrzeczu

Podczas beatyfikacji w Warszawie 13 czerwca 1999

Pokój na plebani w Górce Duchownej, gdzie zmarł Edmunt Bojanowski

Przed wejściem głównym do  kaplicy

Przy grobie Edmunda Bojanowskiego

Radosne dzieci w ochronce E. Bojanowskiego

Tablica informacyjna w ochronce z mottem życiowym E. Bojanowskiego

Wspólna zabawa na placu

Wywiad z siostra Laurą - Dyrektorem ochronki

Wywiad z siostrą Martą

Zabawa w piaskownicy dzieci w ochronce

Zdjęć: 15

Nagrania

Wywiad z siostrą Martą ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek w Luboniu na temat bł. Edmunda Bojanowskiego kliknij

Taniec dzieci z Ochronki bł. Edmunda w Luboniu kliknij

Zabawy dzieci na placu zabaw w Ochronce w Luboniu kliknij

Wywiad z dziećmi z Ochroki bł. Edmunda w Luboniu kliknij

Wywiad z Dyrektorem Ochronki siostrą Laurą kliknij

Pochodzenie

Edmund Wojciech Stanisław Bojanowski urodził się 14 listopada 1814r. w Grabonogu koło Gostynia. Był synem Walentego i Teresy z domu Umińskich, wychowywał się w rodzinie ziemiańskiej, bardzo religijnej. Był on wątłym i chorowitym dzieckiem.

Dzieciństwo

Mając cztery lata zachorował bardzo ciężko i nie pomagały żadne lekarstwa. Wówczas matka ratunek widziała tylko w Matce Boskiej. Jej gorliwa modlitwa o łaskę zdrowia do Matki Boskiej Bolesnej Gostyńskiej zostaje wysłuchana, syn został uzdrowiony. Jako wotum rodzina ofiarowała Sanktuarium srebrne Oko Opatrzności, które jest w klasztorze do dziś. Nie uczęszczał do szkoły publicznej, lecz nauki pobierał w domu. Od najmłodszych lat wykazywał szczególne zdolności do przedmiotów humanistycznych. Interesował się literaturą, historią swojego narodu oraz wybitnymi postaciami.

Edukacja

Jako młody człowiek podjął studia na Uniwersytecie Wrocławskim, na początku był wolnym słuchaczem i uzupełniał średnie wykształcenie. Formalnie studentem został w 1835r. na wydziale nauk filozoficznych. Jako pierwszy przetłumaczył na język polski "Manfreda" George'a Byrona. Tłumaczył również poezję czeską i serbską. Bardzo przeżył śmierć swoich najbliższych, najpierw umarła matka w dwa lata później ojciec. Dalsze studia pragnął kontynuować w Berlinie. Uczestniczył tam w wykładach z historii sztuki, muzyki logiki, psychologii i poezji. Tworzył tam także drobne utwory, które posyłał do czasopism, zwłaszcza do "Przyjaciela Ludu". Bardzo poważna choroba płuc uniemożliwiła mu ukończenie studiów. Dwukrotnie był w uzdrowisku wodnym w Dusznikach. Pobyt tam przywrócił mu siły i zdrowie, ale studia musiał przerwać i wrócić do kraju. Zamieszkał ze swym przyrodnim bratem Teofilem Wilkońskim w Grabonogu.

Etapy działalności

Edmund Bojanowski założył Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Boga- Rodzicy- Dziewicy Niepokalanie Poczętej Maryi, do którego przyjmował młode dziewczyny pochodzące z wiosek. Miały one roztoczyć opiekę nad dziećmi i chorymi, zarabiając na własne utrzymanie pracą w polu. W formacji przyszłych sióstr dbał o wychowanie religijne, uczył praktyk religijnych, takich jak: modlitwa czy rachunek sumienia. Nauczał sztuki pisania i czytania. W ochronkach dla biednych dzieci i sierot także panowało wychowanie religijne. Bł. Edmund Bojanowski zrobił bardzo wiele, dla ludzi dorosłych, zarówno jak i dzieci. Powinniśmy podziwiać jego wkład pracy w dzieło, oraz efekty. Jego etapy pracy możemy podzielić na trzy kierunki: praca oświatowa wśród ludu, praca społeczna, praca wychowawcza -  ochronki.

Praca oświatowa wśród ludu

Edmund Bojanowski został współzałożycielem oraz aktywnym uczestnikiem prac społecznych Kasyna Gostyńskiego, które pod przykrywką rozrywki prowadziło działalność między innymi oświatową.Chciał w ten sposób wzmocnić polskość i uchronić tradycje narodowe. Na Śląsku rozpowszechnił czasopismo "Szkółka Niedzielna" oraz zachęcał do zakładania czytelni wiejskich. W 1843r. wspólnie z innymi przystąpił do tworzenia czytelni ludowych, z których chłopi mogli wypożyczać książki, aby przeciwdziałać analfabetyzmowi. Czytelnie ludowe miały podnieść poziom kultury i moralności wśród ludu.

Praca społeczna

Gdy w 1849 r. okolice Gostynia nawiedziła epidemia cholery Edmund przeznaczył dom i budynek Kasyna dla ludzi potrzebujących opieki, zwłaszcza chorych i sierot. W ten sposób powstał Instytut, będący sierocińcem i szpitalikiem dla ubogich. W mieszkaniu, w Grabonogu przygotowywał leki dla najuboższych, które sam im zanosił. Edmund swoje siły i czas poświęcił pielęgnowaniu chorych. Sprowadzono również do pomocy siostry miłosierdzia

Praca wychowawcza - ochronki

W 1850 r. Edmund Bojanowski założył w Podrzeczu k. Gostynia pierwszą wiejska ochronkę dla dzieci, dla których ułożył program wychowania. Opiekę nad dziećmi i ich kształtowanie powierzył dziewczętom, które sam przygotował do pracy wśród najmłodszych. Ochronki założone przez Edmunda Bojanowskiego funkcjonują do dzisiaj. Obecnie mieści się na terenie Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NPNMP w Luboniu. Dyrektorem ochronki jest siostra Laura. To, co wyróżnia ochronkę od innych przedszkoli to "Reguły Kalendarza". Dzieci codziennie je czytają oraz modlą się przed każdym posiłkiem razem z siostrami i nauczycielami. Mają również czas na zabawy, gry lub nawet robienie z kamyczków czy orzeszków małych zabawek. W kalendarzu opisane są zadania na każdy dzień tygodnia. Poszczególne dni tygodnia mają swój patronat. W poniedziałek po niedzielnym odpoczynku u rodziców dzieci wracają do ochronki i modlą się do Opatrzności Bożej. Wtorek przeznaczony jest nabożeństwo do Aniołów Stróżów. W środę modlą się za zmarłych. W czwartek dzień wesoły przypomina, że Pan Jezus jest wśród nas, to pamiątka ustanowienia Najświętszego Sakramentu. W piątek wspominają jak Pan Jezus cierpiał na krzyżu, modlą się za chorych. Każdy dzień ma specyficzny swój rytm, odmienne zadanie. w poniedziałek jest najwięcej zabawy, a w środę najwięcej nauki.

Taniec dzieci z Ochronki bł. Edmunda w Luboniu kliknij

Zabawy dzieci na placu zabaw w Ochronce w Luboniu kliknij

Wywiad z dziećmi z Ochroki bł. Edmunda w Luboniu kliknij

Wywiad z Dyrektorem Ochronki siostrą Laurą kliknij


Założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP

Edmund Bojanowski chciał nieść pomoc pozostałym przy życiu ofiarom epidemii i sierotom, dlatego zwrócił się do ludu. Młode dziewczyny pochodzenia wiejskiego z wielkodusznością odpowiedziały na jego apel. Zgromadzenie powstało 3 maja 1850 roku w uroczystość "Znalezienia Krzyża Świętego", a równocześnie w rocznicę ogłoszenia Konstytucji z 1791 r. Przez pierwsze cztery lata, do roku 1854, istniała tylko jedna ochronka założona przez Edmunda Bojanowskiego w Podrzeczu. W miarę jednak upływu czasu, zwłaszcza gdy zaczęły powstawać nowe ochronki, problem ten musiał przybrać jakiś formalny kształt. Zdając sobie sprawę, że najpewniejsza jest droga tradycji kościelnej, na tę drogę zamierzał wprowadzić swe dzieło. Pod wpływem oddanego mu przyjaciela, księdza A. Brzezińskiego, zrodziła się myśl utworzenia Bractwa Ochroniarek i zmierzał do założenia zgromadzenia zakonnego. Dokonywało się to stopniowo. W lipcu 1854 roku Edmund Bojanowski skierował ochroniarki podrzeckie na rekolekcje, polecając im na zakończenie włożyć jednakowe błękitne suknie. Kolor sukni i biała sztywna chustka upięta na kształt welonu były stylizacją stroju Niepokalanej. Wspólnie z Janem Koźmianem naszkicował projekt Reguły Służebniczek Boga- Rodzicy- Dziewicy Niepokalanie Poczętej” w celu przekazania go zmartwychwstańcom w Rzymie – ks. Hieronimowi Kajsiewiczowi i ks. Piotrowi Semenence. Po zasięgnięciu rady w Kongregacji, ułożyli na jego podstawie regułę. Koźmian w liście do ks. Kajsiewicza tak referował projekt reguły: ,,Bojanowski był u mnie w dniu św. Macieja i ułożyliśmy punkta, które Ci jako podstawę podajemy: Bractwo Ochroniarek ma być bractwem wiejskim, składać się głównie z wieśniaczek. Nazwa bractwa: Służebnice Najświętszej Panny. Cel: przewodnictwo w ochronkach, a obok tego uczynki miłosierne. Warunki przyjęcia: rok nowicjatu przy klasztorze Sióstr Miłosierdzia – przyrzeczenie na trzy lata. Obowiązki: praca ciągła czy w ochronce, czy przy chorych, czy w polu.” Zgromadzenie założone przez E. Bojanowskiego za jego życia rozwijało się w Wielkopolsce, Galicji, na Śląsku i w Królestwie Polskim, ale spotykało się z sprzeciwem zaborców. Obecnie w Polsce są cztery Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP: Wielkopolskie, Śląskie, Starowiejskie, Dębickie.

Wywiad z siostrą Martą ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek w Luboniu na temat bł. Edmunda Bojanowskiego kliknij

Ostatnie lata życia

W 1869 r. Edmund Bojanowski wstąpił do Seminarium Duchownego w Gnieźnie, lecz ze względu na zły stan zdrowia musiał je opuścić, nie mógł zrealizować marzeń o kapłaństwie. Ostatni rok życia spędził na plebanii przy Sanktuarium Matki Bożej w Górce Duchownej. Zmarł 7 sierpnia 1871r. Jego ciało spoczęło w kościele w Jaszkowie. W 1930 r. jego szczątki zostały przeniesione do kaplicy pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy Domu Generalnym Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia NMP w Luboniu.

Beatyfikacja Edmunda Bojanowskiego

Przez lata zbierano dokumenty, informacje, pisma, dowody, ale przede wszystkim modlono się do Boga o uproszenie za wstawiennictwem Sługi Bożego Edmunda nadzwyczajnych łask i wyniesienie go do grona błogosławionych. W grudniu 1957 r. arcybiskup poznański Antoni Baraniak ustanowił Trybunał do przeprowadzenia na terenie archidiecezji poznańskiej procesu informacyjnego co do świętości życia, cnót i cudów Sługi Bożego Edmunda Bojanowskiego. Trzy lata później akta te zostały przekazane Kongregacjiw Rzymie. Ważnym momentem w tej drodze na ołtarze był dzień 5 września 1972 r. kiedy to cały Episkopat Polski pod przewodnictwem Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Polski, zebrał się na wspólną modlitwę przy grobie Edmunda w Luboniu Żabikowie. Mszy świętej, przy licznym udziale wiernych, przewodniczył Kardynał Karol Wojtyła, a kazanie wygłosił Kardynał Stefan Wyszyński. Podczas VII pielgrzymki do Polski, Ojciec św. Jan Paweł II dnia 13 czerwca 1999 r. w Warszawie wyniósł do chwały błogosławionego sługę Bożego Edmunda Bojanowskiego. W wygłoszonej homilii Jan Paweł II powiedział: „…Ten wielkopolski ziemianin, obdarowany przez Boga licznymi talentami i szczególną głębią życia duchowego, mimo wątłego zdrowia, z wytrwałością, roztropnością i hojnością serca prowadził i inspirował szeroką działalność na rzecz ludu wiejskiego. Wiedziony pełnym wrażliwości rozeznaniem potrzeb, dał początek licznym dziełom wychowawczym, charytatywnym, kulturalnym i religijnym, które wspierały materialnie i moralnie rodzinę wiejską. Pozostając świeckim człowiekiem, założył dobrze w Polsce znane Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej…”


Znaczenie postaci

Edmund Bojanowski zadziwiał wszystkich nowatorskimi pomysłami. Myślał o opiece nad dziećmi pracujących rodziców, co przecież dzisiaj jest tak aktualne. Już wtedy troszczył się szczególnie o sieroty. Pielęgnacja chorych w domach, szczególnie biednych, to również potrzeba czasów dzisiejszych. Był on wzorem cichej pobożności, łagodnej wyrozumiałości i wyrzeczenia się siebie. Chociaż sam był cierpiący, potrafił skierować swoją naturalną wrażliwość na potrzeby innych. Jako właściciel ziemski szczególnie zainteresował się problemem poprawy warunków życia ludzi z najuboższych warstw społecznych. Przede wszystkim był człowiekiem wiary i modlitwy. Odznaczał się wielką prostotą, delikatnością, serdecznością i miłością bliźniego. Powtarzał „..wolę ja mieć kłopot, niż pozostawić kogoś w kłopocie”. Jego idee opierały się o niezawodne środki wychowania czyli: naturę, religię i historię, które splatały się w harmonijną całość, miłości Boga i bliźniego oraz praktycznego umiłowania ziemi i kultury polskiej. Bł. Edmund sam opracował program pracy wychowawczej w ochronkach na każdy dzień, tydzień i każdą porę roku.

Źródła:

1. Wywiady z Siostrą Laurą.

2. Wywiady z Siostrą Martą.

3. Ks. Marian Fąka "Ziarno wrzucone w ziemię" , wyd. Księgarnia Św. Wojciecha, Poznań 1999

4. Amelia Szafrańska "Surdut czy rewerenda", Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990

5. Strony Internetowe.

6. "Wieści Lubońskie".


Autorzy

Biogram przygotował zespół uczniowski.
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Gen. Dyw. Tadeusza Kutrzeby
Gmina Luboń, powiat poznański

Kalendarium:

  • 1814 ― Narodziny bohatera
  • 1850 ― Edmund Bojanowski zał...
  • 1850 ― Edmund Bojanowski Zał...
  • 1869 ― Edmund Bojanowski wst...
  • 1871 ― Śmierć bohatera
  • 1999 ― Ogłoszenie błogosławi...

Zobacz też: